Η προσωρινή εκεχειρία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη έφτασε στο τέλος της, οδηγώντας σε νέα όξυνση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις με το Ιράν, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά. Η δήλωση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τους ισχυρισμούς του Ιράν, το οποίο επιμένει ότι η κρίσιμη θαλάσσια οδός εξακολουθεί να είναι κλειστή για τη ναυσιπλοΐα.
Η απομάκρυνση των προοπτικών για μια συμφωνία που θα τερμάτιζε τη σχεδόν εξάμηνη σύγκρουση ώθησε εκ νέου τις τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω την Τρίτη. Παράλληλα, τα χρηματιστήρια κατέγραψαν πτώση και το κόστος δανεισμού για μεγάλες οικονομίες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, άγγιξε υψηλά πολλών δεκαετιών, εξαιτίας των φόβων για τις μακροπρόθεσμες πληθωριστικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις της κρίσης.
Η λήξη της εκεχειρίας και οι δηλώσεις Τραμπ
Μετά την εκπνοή της προσωρινής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός τη Δευτέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έβαλε τέλος στα σενάρια περί διπλωματικής επίλυσης της κρίσης. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «δεν υπάρχουν εν εξελίξει, ούτε έχουν προγραμματιστεί, συζητήσεις ή επαφές με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν».
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε παράλληλα ότι ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει «σε πλήρη ισχύ και είναι απόλυτα αποτελεσματικός». Οι δηλώσεις αυτές σηματοδοτούν μια νέα όξυνση της κρίσης που μετρά ήδη σχεδόν έξι μήνες και ξεκίνησε με κοινά αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν.
Αντιφατικές θέσεις για τα Στενά του Ορμούζ
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται και το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ. Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι «τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά και λειτουργούν», προσθέτοντας ότι «όλες οι θαλάσσιες νάρκες έχουν απομακρυνθεί ή πυροδοτηθεί».
Από την πλευρά του, το Ιράν υποστηρίζει ότι τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να παραμένουν κλειστά, γεγονός που διατηρεί μία από τις σημαντικότερες πηγές έντασης στην περιοχή. Η κρίσιμη αυτή θαλάσσια οδός παραμένει σημείο τριβής μεταξύ των δύο πλευρών.
Η ιρανική απάντηση και η «επιθετική» στάση
Μετά το διπλωματικό αδιέξοδο, υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ότι η χώρα του μεταβαίνει σε μια «πλήρως επιθετική» στρατιωτική στάση. Παρόλα αυτά, δεν αναφέρθηκαν νέα χτυπήματα από καμία πλευρά κατά τη διάρκεια της Τρίτης.
Ο Ιρανός επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ επέμεινε την Τρίτη πως τα Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξουν όσο η αμερικανική κυβέρνηση δεν εφαρμόζει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε με το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο υπογράφτηκε από τους προέδρους των δύο χωρών. Ο Γαλιμπάφ σχολίασε μέσω X ότι «οι Αμερικανοί νομίζουν πως αν πιέσουν πιο δυνατά το Ιράν θα αποσπάσουν παραχωρήσεις που δεν συμπεριλαμβάνονταν ποτέ στη συμφωνία», χαρακτηρίζοντας την κυβέρνηση Τραμπ «μπουλούκι γελωτοποιών» και δηλώνοντας ότι δεν θα μπορέσει να βγάλει «λαγό από το καπέλο».
Η διαφωνία εντός της αμερικανικής πλευράς και η αναστολή των συνομιλιών
Η τοποθέτηση του Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε εντυπωσιακή αντίθεση με την προηγούμενη δήλωση του ειδικού απεσταλμένου του και γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ. Μόλις μια μέρα νωρίτερα, τη Δευτέρα, ο Κούσνερ είχε εκφράσει μια πιο αισιόδοξη άποψη στο Fox News, αναφέροντας ότι οι συνομιλίες με το Ιράν βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη και ήταν «πιθανώς πιο ισχυρές» από ποτέ, χαρακτηρίζοντάς τες «πολύ θετικές».
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στην αμερικανική πλευρά, οι συνομιλίες ανεστάλησαν. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ απαίτησε από τις ομάδες του να μην συνεχίσουν τον διάλογο με το Ιράν όσο το τελευταίο δεν αποδέχεται τις αμερικανικές θέσεις. Η συμφωνία του Ιουνίου προέβλεπε προθεσμία 60 ημερών, ανανεώσιμη, η οποία έληξε τη Δευτέρα.
Οικονομικές επιπτώσεις και μακροπρόθεσμοι στόχοι
Η απομάκρυνση των προοπτικών για μια συμφωνία που θα τερμάτιζε τη σχεδόν εξάμηνη σύγκρουση ώθησε εκ νέου τις τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω την Τρίτη. Παράλληλα, τα χρηματιστήρια κατέγραψαν πτώση και το κόστος δανεισμού για μεγάλες οικονομίες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, άγγιξε υψηλά πολλών δεκαετιών, εξαιτίας των φόβων για τις μακροπρόθεσμες πληθωριστικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις της κρίσης.
Η σύγκρουση, η οποία μετρά ήδη σχεδόν έξι μήνες, έχει πλέον μετατραπεί σε μια παρατεταμένη αντιπαράθεση. Μεταξύ των βασικών αμερικανικών στόχων είναι να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν. Η Τεχεράνη συνεχίζει να απειλεί τη ναυσιπλοΐα στα στενά, ενώ η Ουάσιγκτον προειδοποιεί ότι θα μπορούσε να ξεκινήσει νέες επιθέσεις εάν οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγήσουν σε μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση.
Πηγή: Ieidiseis
