Το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας έβαλε «φρένο» στην απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών. Οι δικαστές έκριναν, την Παρασκευή, ότι το συγκεκριμένο μέτρο συνιστά «δυσανάλογη παραβίαση» της ελευθερίας της έκφρασης και της επικοινωνίας. Με αυτή την απόφαση, το νομοσχέδιο δεν μπορεί να εφαρμοστεί με τη μορφή που ψηφίστηκε, καταφέροντας πλήγμα στις πολιτικές φιλοδοξίες του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν.
Η απόφαση του συνταγματικού συμβουλίου
Το Συνταγματικό Συμβούλιο, το οποίο εξέτασε αποκλειστικά το Άρθρο 1 του νομοσχεδίου, αποφάνθηκε ότι η απαγόρευση πρόσβασης για όσους είναι κάτω των 15 ετών «συνιστά παραβίαση που δεν είναι ούτε κατάλληλη, ούτε απαραίτητη ούτε αναλογική» της ελευθερίας έκφρασης και επικοινωνίας. Η απόφαση αυτή μπλόκαρε το μέτρο που αποσκοπούσε στην προστασία των ανηλίκων από τους κινδύνους που ενέχει η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Οι δικαστές υπογράμμισαν ότι οι περιορισμοί της νομοθεσίας «παραβιάζουν δυσανάλογα το δικαίωμα των ανηλίκων στην ελευθερία της έκφρασης και της επικοινωνίας». Παράλληλα, το δικαστήριο σημείωσε ότι το νομοσχέδιο «αποτυγχάνει να εφαρμόσει τις επαρκείς προστασίες για την ιδιωτική ζωή» των χρηστών.
Οι λόγοι της απόρριψης
Ένα από τα βασικά προβλήματα που εντόπισε το Συνταγματικό Συμβούλιο αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα γινόταν ο έλεγχος της ηλικίας των χρηστών. Στην απόφαση υπογραμμίζεται ότι «απαγορεύοντας σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών την πρόσβαση σε ορισμένες διαδικτυακές υπηρεσίες, ο νόμος απαιτεί από κάθε άτομο, ακόμη και ενήλικο, να αποδείξει την ηλικία του πριν από την πρόσβαση σε αυτές».
Ωστόσο, οι δικαστές σημειώνουν ότι «μη καθορίζοντας τους όρους και τα όρια υπό τα οποία πρέπει να προσκομίζονται τέτοια αποδεικτικά στοιχεία, η νομοθετική εξουσία δεν έχει θεσπίσει τις απαραίτητες νομικές εγγυήσεις για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με αυτές τις απαιτήσεις». Το Συνταγματικό Συμβούλιο αναγνωρίζει «τη συνταγματική απαίτηση για προστασία του βέλτιστου συμφέροντος των παιδιών», αλλά έκρινε ότι το Άρθρο 1 το μετέτρεπε σε μια «οριζόντια απαγόρευση».
Επιπλέον, το Άρθρο 1 δεν διαφοροποιούσε επαρκώς τους κινδύνους της κάθε πλατφόρμας ούτε τις διαφορετικές ευάλωτες ομάδες των ίδιων των ανηλίκων. Η ρύθμιση «θα εφαρμοζόταν ακόμη και σε διαδικτυακές πλατφόρμες για τις οποίες δεν έχει αποδειχθεί ότι εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των ανηλίκων».
Η αντίδραση της κυβέρνησης και οι μελλοντικές κινήσεις
Παρά την απόφαση του Συνταγματικού Συμβουλίου, η κυβέρνηση στη Γαλλία δεν εγκαταλείπει το σχέδιο για περιορισμό της πρόσβασης των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το Ελιζέ ανακοίνωσε ότι ο Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε από τον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί να «εργαστεί» πάνω σε μια νέα εκδοχή του νόμου.
Ο πρωθυπουργός καλείται να προχωρήσει «το συντομότερο δυνατό» σε ένα νέο σχέδιο, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη την απόφαση του Συνταγματικού Συμβουλίου καθώς και το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Σύμφωνα με τη γαλλική προεδρία, η «αποφασιστικότητα» του Μακρόν να ολοκληρώσει τη συγκεκριμένη μεταρρύθμιση «μέχρι την άνοιξη του 2027 παραμένει απόλυτη».
Πολιτικές προεκτάσεις και ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η χρονική στιγμή της ολοκλήρωσης της μεταρρύθμισης έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς την άνοιξη του 2027 θα γίνουν οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία και ο Εμανουέλ Μακρόν δεν μπορεί να είναι υποψήφιος για τρίτη θητεία. Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση αποτελεί εδώ και καιρό μία από τις δεσμεύσεις του Γάλλου προέδρου.
Ο Μακρόν είχε μετατρέψει την πρώτη πιθανή απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην Ευρώπη σε κεντρική πολιτική σημαία της δεύτερης και τελευταίας θητείας του. Στόχευε να προωθήσει τους νέους περιορισμούς στην κορυφή της ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ήλπιζε να εφαρμόσει την απαγόρευση τον Σεπτέμβριο, εγκαίρως για την αναμενόμενη ανακοίνωση μέτρων σε επίπεδο ΕΕ από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Επιπλέον, το Συμβούλιο της Επικρατείας, το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο που συμβουλεύει τη γαλλική κυβέρνηση, είχε υπογραμμίσει ότι οι περιορισμοί της νομοθεσίας «παραβιάζουν δυσανάλογα το δικαίωμα των ανηλίκων στην ελευθερία της έκφρασης και της επικοινωνίας». Χώρες όπως η Ελλάδα και η Δανία ετοιμάζονταν να ακολουθήσουν το ίδιο παράδειγμα, αν ο νόμος είχε περάσει.
Το ιστορικό του νομοσχεδίου
Το κυβερνητικό νομοσχέδιο είχε περάσει από τη νομοθετική διαδικασία μετά από μακρές διαβουλεύσεις νωρίτερα αυτό το καλοκαίρι. Ήταν έτοιμο να εισαγάγει τους πρώτους ηλικιακούς περιορισμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην Ευρώπη.
Ωστότε, στα τέλη Ιουλίου, σοσιαλιστές και βουλευτές της άκρας Αριστεράς προσέφυγαν στο Συνταγματικό Συμβούλιο για το Άρθρο 1, το οποίο αφορά την προστασία των ανηλίκων από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ίδια νομοθεσία περιλαμβάνει και την απαγόρευση χρήσης κινητών τηλεφώνων στα λύκεια από την 1η Σεπτεμβρίου, για την οποία το Συνταγματικό Συμβούλιο δεν αποφάνθηκε.
Με πληροφορίες από Newsit
Φωτογραφία: Newsit
