Ο πρόεδρος του Αμερικανικού Ελληνικού Ινστιτούτου (AHI), Νικ Λαρυγγάκης, απέστειλε επιστολή στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο. Η επιστολή αφορά τις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Το AHI ζητά από την Ουάσιγκτον να προχωρήσει σε σαφή επαναβεβαίωση των αμερικανικών θέσεων για το ζήτημα.
Η αφορμή της επιστολής και η θέση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Η επιστολή του Αμερικανικού Ελληνικού Ινστιτούτου προς τον Μάρκο Ρούμπιο έρχεται σε συνέχεια της πρόσφατης διευκρίνισης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε χαρακτηρίσει την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου ως «μη εποικοδομητική και προκλητική» ενέργεια. Παράλληλα, είχε τονίσει ότι η αμερικανική θέση παραμένει αμετάβλητη.
Ο κ. Λαρυγγάκης χαιρέτισε αυτή τη συγκεκριμένη τοποθέτηση. Ωστόσο, κάλεσε την Ουάσιγκτον να προχωρήσει περαιτέρω. Συγκεκριμένα, ζήτησε να επαναληφθούν με σαφήνεια οι πάγιες θέσεις των ΗΠΑ. Αυτές οι θέσεις αφορούν την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και τον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αίτημα για δημόσια επαναβεβαίωση των ελληνικών δικαιωμάτων
Το AHI ζητά από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να επαναβεβαιώσει δημοσίως ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να περιορίσει τα δικαιώματα της Ελλάδας. Τα δικαιώματα αυτά απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Η επιστολή τονίζει ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας, γεγονός που καθιστά το μνημόνιο μη δεσμευτικό για αυτήν.
Επιπλέον, το Ινστιτούτο ζητά να επαναδιατυπωθεί ρητά η θέση ότι τα νησιά, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και των Δωδεκανήσων, δικαιούνται, κατά κανόνα, θαλάσσιες ζώνες. Αυτό πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες του διεθνούς δικαίου. Η σαφής αυτή διατύπωση κρίνεται απαραίτητη για την αποφυγή παρερμηνειών και την ενίσχυση της νομικής βεβαιότητας.
Σταθερή προσέγγιση και προηγούμενες τοποθετήσεις
Το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο καλεί, επίσης, τις ΗΠΑ να διατηρήσουν μια σταθερή και συνεπή προσέγγιση στις θαλάσσιες διαφορές της Ανατολικής Μεσογείου. Η προσέγγιση αυτή πρέπει να βασίζεται στο διεθνές δίκαιο. Στόχος είναι η ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας και η διασφάλιση της αναγκαίας νομικής βεβαιότητας για τις εμπορικές επενδύσεις και την ενεργειακή ανάπτυξη στην περιοχή.
Στην επιστολή γίνεται ιδιαίτερη αναφορά σε προηγούμενες τοποθετήσεις της αμερικανικής πλευράς, κυρίως του 2020. Τότε, οι ΗΠΑ είχαν δηλώσει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να επηρεάσει νομικά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τρίτων κρατών. Σε αυτά τα κράτη περιλαμβάνεται και η Ελλάδα. Η επανάληψη αυτής της θέσης θεωρείται κρίσιμη.
Στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών
Ο πρόεδρος του AHI επισημαίνει ότι η σαφής διατύπωση των αμερικανικών θέσεων δεν αφορά μόνο την προστασία των ελληνικών δικαιωμάτων. Συνδέεται άμεσα και με τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Η σταθερότητα και η τήρηση του διεθνούς δικαίου είναι ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα αυτά.
Όπως σημειώνει ο κ. Λαρυγγάκης, ιδιαίτερη σημασία έχουν ο γεωστρατηγικός ρόλος της Κρήτης και η παρουσία της αμερικανικής βάσης στη Σούδα. Επίσης, σημαντικές είναι οι ενεργειακές επενδύσεις στην ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο. Μια σαφής και συνεπής αμερικανική στάση θα μπορούσε να περιορίσει την αβεβαιότητα και να ενισχύσει τον σεβασμό των αρχών του διεθνούς δικαίου.
Με πληροφορίες από: Newsit
