Η «Ατζέντα 2030» σηματοδοτεί έναν σημαντικό μετασχηματισμό για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, εστιάζοντας στην ενεργή εφεδρεία ως κεντρικό πυλώνα της εθνικής άμυνας. Η δημογραφική συρρίκνωση και η μείωση του αριθμού των στρατευσίμων καθιστούν αναγκαίες ευέλικτες λύσεις, όπως η εθελοντική συμμετοχή, προκειμένου να διασφαλιστεί η επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας.
Δημιουργία νέων Μονάδων Ειδικών Επιχειρήσεων
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, προχώρησε στην υπογραφή Υπουργικών Αποφάσεων για τη σύσταση τριών νέων Μονάδων Ειδικών Επιχειρήσεων. Αυτές οι μονάδες θα τοποθετηθούν σε στρατηγικές γεωγραφικές περιοχές, όπως η Αττική, η Κεντρική Μακεδονία και ο βόρειος Έβρος, καλύπτοντας κρίσιμα επιχειρησιακά μέτωπα. Το καινοτόμο στοιχείο έγκειται στο ότι οι δύο από τις τρεις μονάδες θα αποτελούνται αποκλειστικά από εφέδρους, μετατρέποντας την εφεδρεία σε ενεργό και αξιοποιήσιμο κομμάτι της εθνικής αποτροπής.
Κατάργηση του «λευκού απολυτηρίου»
Μια από τις σημαντικές αλλαγές αφορά την κατάργηση του «λευκού απολυτηρίου». Μέχρι σήμερα, οι έφεδροι που υπηρετούσαν στις Ειδικές Δυνάμεις δεν είχαν καμία ουσιαστική σύνδεση με το στρατό μετά την απόλυσή τους. Πλέον, κάθε έφεδρος θα καλείται κατά προτεραιότητα και θα γνωρίζει τη συγκεκριμένη Μονάδα και αποστολή του, με περιοδική μετεκπαίδευση σε εξειδικευμένα Κέντρα.
Ο ρόλος του πολίτη-οπλίτη
Η νέα στρατηγική στη διαχείριση της εφεδρείας βασίζεται σε σύγχρονες υποδομές και εκπαιδευτική φιλοσοφία. Ήδη λειτουργούν εξειδικευμένα Κέντρα Μετεκπαίδευσης στον Αυλώνα Αττικής και στο Λιτόχωρο Πιερίας, όπου οι έφεδροι εκπαιδεύονται σε σύγχρονα οπτικά συστήματα και τακτικές μάχης. Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «ο έφεδρος είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις Ένοπλες Δυνάμεις και στην ελληνική κοινωνία».
Το δημογραφικό πρόβλημα
Η δημογραφική κρίση που πλήττει τη χώρα έχει σοβαρές επιπτώσεις στις Ένοπλες Δυνάμεις. Η δραματική μείωση των γεννήσεων από τη δεκαετία του 1990 έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση των στρατευσίμων. Η λειψανδρία δεν περιορίζεται μόνο στον Στρατό Ξηράς, αλλά επηρεάζει και το Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία.
Ιστορική αναδρομή στις κατατάξεις
Η αποτύπωση των αριθμών δείχνει την κλίμακα του δημογραφικού προβλήματος. Στη δεκαετία του 1980, οι υπηρετούντες οπλίτες ξεπερνούσαν τους 110.000 ετησίως. Στη δεκαετία του 1990, ο αριθμός παρέμεινε υψηλός, αλλά από την αρχή της δεκαετίας του 2000, η μείωση της θητείας και η δημογραφική κάμψη οδήγησαν σε αριθμούς μεταξύ 60.000 και 70.000 ετησίως. Η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεσες και στρατηγικές παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής ετοιμότητας.
