Τα σχέδια για την εκτόξευση περισσότερων από 1,7 εκατομμυρίων νέων δορυφόρων γύρω από τη Γη ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην Αστρονομία, προειδοποιεί το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο (ESO). Σύμφωνα με μια μελέτη που έχει γίνει αποδεκτή για δημοσίευση στο περιοδικό «Astronomy & Astrophysics», οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η ικανότητά μας να παρατηρούμε τον νυχτερινό ουρανό με σύγχρονα τηλεσκόπια θα διασφαλιστεί μόνο εάν ο αριθμός των δορυφόρων δεν υπερβαίνει τους 100.000 και αυτοί είναι αρκετά αμυδροί ώστε να μην είναι ορατοί με γυμνό μάτι.
Η αύξηση των δορυφόρων
Από το 2019, ο αριθμός των δορυφόρων σε τροχιά έχει αυξηθεί ραγδαία, φτάνοντας σήμερα τους 14.000 (32.000 αν συμπεριληφθούν οι ανενεργοί δορυφόροι και τα διαστημικά κατάλοιπα). Οι περισσότερες από αυτές τις διαστημικές κατασκευές ανήκουν στους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους Starlink της SpaceX. Παρά τις προσπάθειες της SpaceX να μειώσει τη φωτεινότητα των δορυφόρων της, οι προγραμματισμένες εκτοξεύσεις νέων δορυφόρων «ξεπερνούν πλέον τα όρια που μπορεί να αντέξει η αστρονομία», όπως επισημαίνει ο αστρονόμος του ESO, Ολιβιέ Χέινοτ, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Οι νέες απειλές
Η SpaceX προγραμματίζει την εκτόξευση ενός εκατομμυρίου επιπλέον δορυφόρων για τη δημιουργία διαστημικών κέντρων δεδομένων, γεγονός που θα μεταμορφώσει ριζικά την εικόνα του ουρανού. Επιπλέον, άλλες προγραμματισμένες συστοιχίες δορυφόρων, όπως οι Cinnamon της E-Space και οι κινεζικοί CTC-1 και CTC-2, θα προσθέσουν εκατοντάδες χιλιάδες δορυφόρους σε τροχιά, επιδεινώνοντας το πρόβλημα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αμερικανική εταιρεία Reflect Orbital, η οποία σχεδιάζει να εκτοξεύσει τεράστιους δορυφόρους με ανακλαστικούς καθρέφτες για να παρέχουν ηλιακό φως τη νύχτα. Ο πρώτος δορυφόρος αναμένεται να εκτοξευθεί εντός του έτους, με στόχο την ανάπτυξη ενός στόλου 50.000 δορυφόρων έως το 2035. Αυτοί οι δορυφόροι θα είναι οι πιο φωτεινοί που έχουν ποτέ τοποθετηθεί σε τροχιά, με σοβαρές συνέπειες για τον σκοτεινό ουρανό της Γης.
Σε περιοχές με έντονη φωτορύπανση, όπως το Μόναχο, οι δορυφόροι αυτοί θα είναι σχεδόν τα μοναδικά «αστέρια» που θα είναι ορατά στον ουρανό. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι τέτοιες προτάσεις θα φωτίσουν δραματικά τον νυχτερινό ουρανό, εμποδίζοντας την ανθρωπότητα να παρατηρεί μακρινούς γαλαξίες, πλανήτες και αστεροειδείς που ενδέχεται να είναι επικίνδυνοι για τη Γη.
Προτάσεις για περιορισμούς
Οι ερευνητές καταλήγουν ότι οι επιπτώσεις αυτές μπορούν να αποφευχθούν μόνο εάν περιοριστεί το σύνολο των υφιστάμενων και μελλοντικών δορυφόρων σε περίπου 100.000 και αυτοί να είναι αρκετά αμυδροί ώστε να μην είναι ορατοί με γυμνό μάτι από σκοτεινές τοποθεσίες. Η SpaceX και η Reflect Orbital έχουν ήδη υποβάλει αιτήσεις στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) για την έγκριση των σχεδίων τους, και αναμένονται απαντήσεις. Η νέα μελέτη αποτέλεσε τη βάση για κοινή παρέμβαση του ESO, της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας του Ηνωμένου Βασιλείου και της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης προς την FCC.
