Συχνά, παρά την έντονη επιθυμία για ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα, οι άνθρωποι καταλήγουν να αποφεύγουν τις ενέργειες που θα τους βοηθήσουν να το πετύχουν. Αυτό παρατηρείται χαρακτηριστικά στην περίπτωση της συνδρομής στο γυμναστήριο, όπου τα αθλητικά παπούτσια μπορεί να περιμένουν στην είσοδο και οι λόγοι για την έναρξη της άσκησης να είναι πολλοί, αλλά η επίσκεψη στο γυμναστήριο τελικά δεν πραγματοποιείται. Ένα παρόμοιο φαινόμενο συμβαίνει και με τα υγιεινά τρόφιμα που αγοράζονται με τις καλύτερες προθέσεις, αλλά παραμένουν αχρησιμοποίητα στο ψυγείο.
Η απόσταση μεταξύ επιθυμίας και πράξης
Η Κέιτλιν Γούλεϊ, καθηγήτρια Διοίκησης στο Πανεπιστήμιο του Κορνέλ, έχει αφιερώσει την έρευνά της στη μελέτη αυτής ακριβώς της απόστασης ανάμεσα στην επιθυμία και την πράξη. Όπως εξηγεί, αυτό που μας παρακινεί να θέσουμε έναν στόχο δεν είναι απαραίτητα το ίδιο με αυτό που θα μας οδηγήσει να τον τηρήσουμε μακροπρόθεσμα. Για παράδειγμα, ενώ η βελτίωση της υγείας μπορεί να θεωρείται εξαιρετικά σημαντική, η ευχαρίστηση που προσφέρει η ίδια η άσκηση είναι ένας καλύτερος προγνωστικός παράγοντας για το αν κάποιος θα συνεχίσει να γυμνάζεται.
Η καθηγήτρια Γούλεϊ τονίζει: «Ακόμη κι αν η βελτίωση της υγείας μου είναι εξαιρετικά σημαντική για μένα, το να βρω ένα πρόγραμμα άσκησης που μου αρέσει πολύ μπορεί να με βοηθήσει περισσότερο να πάω στο γυμναστήριο από το να υπενθυμίζω απλώς στον εαυτό μου πόσο σημαντική είναι η υγεία μου». Η εξήγηση που δίνει είναι απλή: αυτό που νιώθουμε κατά τη διάρκεια της προσπάθειας επηρεάζει καθοριστικά το αν θα συνεχίσουμε. Όταν αποφασίζουμε αν θα πάμε στο γυμναστήριο, το πόσο μας αρέσει η ίδια η προπόνηση έχει μεγάλη βαρύτητα.
Γιατί η πληρωμένη συνδρομή δεν αρκεί
Αυτή η παρατήρηση προσφέρει μια εξήγηση για το γιατί μια πληρωμένη συνδρομή στο γυμναστήριο δεν είναι πάντα αρκετή για να μας κινητοποιήσει. Η Κέιτλιν Γούλεϊ επισημαίνει ότι «το να πληρώσετε μια συνδρομή στο γυμναστήριο μπορεί να σας δώσει έναν επιπλέον λόγο να πάτε, αλλά δεν κάνει την προπόνηση πιο ευχάριστη». Επομένως, το οικονομικό κίνητρο, αν και υπαρκτό, δεν αντικαθιστά την ανάγκη για ευχαρίστηση κατά την εκτέλεση της δραστηριότητας.
Η αίσθηση της ευχαρίστησης κατά τη διάρκεια της άσκησης ή της υγιεινής διατροφής φαίνεται να είναι ο βασικός παράγοντας που καθορίζει τη μακροπρόθεσμη δέσμευση σε αυτούς τους στόχους. Χωρίς αυτή την εσωτερική ανταμοιβή, η αρχική ώθηση από την πληρωμή ή την καλή πρόθεση μπορεί να εξασθενήσει γρήγορα.
Τα ευρήματα της επιστημονικής μελέτης
Η σημασία της ευχαρίστησης και του ενδιαφέροντος που προσφέρει η ίδια η προσπάθεια αναδείχθηκε μέσα από τη μελέτη «Adherence to Personal Resolutions Across Time, Culture, and Goal Domains». Η έρευνα αυτή, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Science, διεξήχθη από την Κέιτλιν Γούλεϊ και τους συνεργάτες της, Laura M. Giurge και Ayelet Fishbach.
Η μελέτη περιλάμβανε τέσσερις διαφορετικές έρευνες, στις οποίες εξετάστηκε η τήρηση προσωπικών στόχων. Μεταξύ αυτών ήταν η παρακολούθηση ενηλίκων στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής για έναν ολόκληρο χρόνο, μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Κίνα, καθώς και η καταγραφή των βημάτων των συμμετεχόντων για ένα διάστημα δύο εβδομάδων. Τα ευρήματα από όλες αυτές τις έρευνες κατέδειξαν με σαφήνεια τον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζει η ευχαρίστηση και το ενδιαφέρον που προκύπτει από την ίδια την προσπάθεια για την επίτευξη και διατήρηση των στόχων.
Πρακτικές συμβουλές για την επίτευξη των στόχων
Στην πράξη, η συμβουλή της καθηγήτριας Γούλεϊ είναι να θέτουμε στόχους που βασίζονται σε όσα έχουν πραγματική αξία για εμάς και, ταυτόχρονα, να αναζητούμε τρόπους για να τους επιδιώκουμε που να μας ευχαριστούν. Η ίδια δίνει ένα προσωπικό παράδειγμα σχετικά με τη διατροφή: «Ξέρω ότι το να γεμίσω το ψυγείο μου με υγιεινά τρόφιμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα τα φάω!». Για αυτόν τον λόγο, επιλέγει φαγητά που είναι όχι μόνο υγιεινά, αλλά και νόστιμα.
Η αρχική περίοδος ενθουσιασμού, όταν ξεκινάμε ένα καινούργιο πρόγραμμα ή μια νέα δραστηριότητα, μπορεί να αξιοποιηθεί αποτελεσματικά. Είναι μια ευκαιρία να δοκιμάσουμε διάφορες επιλογές και να ανακαλύψουμε τι μας ταιριάζει καλύτερα. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την επιλογή μιας διαφορετικής δραστηριότητας, την άσκηση με παρέα ή την ενσωμάτωση μουσικής στην προπόνηση. Με αυτόν τον τρόπο, όταν η αρχική διάθεση της νέας αρχής αρχίσει να υποχωρεί, θα έχουμε ήδη βρει στοιχεία που μας κρατούν συνδεδεμένους με τον στόχο.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
