Νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να επιβεβαιώσει, με μαθηματικά δεδομένα, τον ευρέως γνωστό «κανόνα των 20 ετών» στη μόδα, ο οποίος υποστηρίζει ότι οι τάσεις της ένδυσης επιστρέφουν περίπου κάθε δύο δεκαετίες. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Νορθγουέστερν ανέπτυξαν ένα μοντέλο που δείχνει πως οι τάσεις στη γυναικεία ένδυση ακολουθούν πράγματι μια κυκλική πορεία, διάρκειας περίπου 20 ετών. Τα ευρήματα αυτά ξεπερνούν την απλή εμπειρική παρατήρηση της βιομηχανίας, προσδίδοντας μια ποσοτική διάσταση στο φαινόμενο.
Η μαθηματική προσέγγιση των τάσεων
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής την Emma Zajdela, ανέλυσε ένα τεράστιο σύνολο δεδομένων, που περιλάμβανε περίπου 37.000 εικόνες γυναικείων ρούχων. Η ανάλυση κάλυψε μια περίοδο από το 1869 έως και σήμερα, προσφέροντας μια εκτενή ιστορική επισκόπηση των στιλιστικών αλλαγών.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα στιλ στη μόδα συνήθως ανεβαίνουν σε δημοφιλία, στη συνέχεια υποχωρούν και αργότερα επανέρχονται με νέα δυναμική. Αυτή η κυκλική συμπεριφορά δεν αφορά μόνο τον χώρο της μόδας, αλλά, όπως εκτιμούν οι ερευνητές, μπορεί να προσφέρει ευρύτερες γνώσεις για τον τρόπο με τον οποίο διαδίδονται οι νέες ιδέες στην κοινωνία γενικότερα.
Η δημιουργία μιας μοναδικής βάσης δεδομένων
Για την υλοποίηση της μελέτης, οι επιστήμονες χρειάστηκε να δημιουργήσουν μια πρωτοποριακή βάση δεδομένων. Όπως δήλωσε η Emma Zajdela, αυτή είναι η πρώτη φορά που αναπτύχθηκε μια τόσο εκτενής και ακριβής βάση δεδομένων με μετρήσεις της μόδας, καλύπτοντας μια περίοδο μεγαλύτερη του ενός αιώνα.
Για τη συλλογή των δεδομένων, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ιστορικά πατρόν ραπτικής από το Commercial Pattern Archive του Πανεπιστημίου του Ρόουντ Άιλαντ, καθώς και υλικό από επιδείξεις μόδας. Στη συνέχεια, με τη χρήση ειδικών εργαλείων, μετέτρεψαν βασικά χαρακτηριστικά των φορεμάτων, όπως οι θέσεις του ποδιού, του λαιμού και της μέσης, σε ποσοτικά δεδομένα. Αυτά τα δεδομένα ήταν συγκρίσιμα διαχρονικά, επιτρέποντας την αντικειμενική ανάλυση των τάσεων.
Οι αντικρουόμενες δυνάμεις πίσω από τις τάσεις
Πάνω σε αυτά τα ποσοτικά στοιχεία, οι ερευγητές κατασκεύασαν ένα μαθηματικό μοντέλο. Το μοντέλο αυτό βασίζεται σε μια απλή, αλλά θεμελιώδη ιδέα: στη μόδα συνυπάρχουν δύο αντικρουόμενες δυνάμες που καθορίζουν την πορεία των τάσεων. Η μία είναι η επιθυμία των ατόμων για διαφοροποίηση, να ξεχωρίζουν δηλαδή από το πλήθος. Η άλλη είναι η ανάγκη για κοινωνική αποδοχή, να εντάσσονται δηλαδή σε ένα ευρύτερο σύνολο.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, όταν ένα συγκεκριμένο στιλ γίνεται υπερβολικά κοινό και διαδεδομένο, οι σχεδιαστές τείνουν να απομακρύνονται από αυτό. Ωστόσο, αυτή η απομάκρυνση δεν είναι ποτέ τόσο ακραία ώστε το αποτέλεσμα να καθίσταται μη φορέσιμο ή εντελώς εκτός των κοινωνικών προτύπων. Αυτή η συνεχής ταλάντωση μεταξύ της επιθυμίας για το νέο και της ανάγκης για το αποδεκτό, οδηγεί το σύστημα της μόδας σε μια προβλέψιμη κυκλική συμπεριφορά.
Το παράδειγμα του μήκους της φούστας
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και καθαρά παραδείγματα που αναδείχθηκαν από την ανάλυση των δεδομένων αφορά το μήκος της φούστας. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν έδειξαν ότι κατά τη διάρκεια του τελευταίου αιώνα, τα στριφώματα των φορεμάτων και των φουστών εναλλάσσονταν επανειλημμένα, ακολουθώντας ένα σαφές μοτίβο.
Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε η μετάβαση από τα πιο κοντά φορέματα που ήταν δημοφιλή τη δεκαετία του 1920, στα πιο μακριά και συντηρητικά στιλ που κυριάρχησαν τη δεκαετία του 1950. Αργότερα, στα τέλη της δεκαετίας του 1960, επανήλθαν οι μίνι φούστες. Αυτές οι εναλλαγές απεικονίζονται και σε αντιπροσωπευτικά φορέματα από το 1923 έως το 1987, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για να καταδείξουν τις μεταβολές στο στρίφωμα με το πέρασμα των χρόνων.
Η εξασθένηση του κύκλου στις τελευταίες δεκαετίες
Παρά την ισχυρή απόδειξη της κυκλικής φύσης των τάσεων, η μελέτη επισημαίνει μια σημαντική αλλαγή στις πιο πρόσφατες δεκαετίες. Η καθαρότητα αυτού του κύκλου φαίνεται να εξασθενεί, ειδικά από τη δεκαετία του 1980 και μετά. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν για αυτή την περίοδο δείχνουν μια διαφορετική εικόνα.
Συγκεκριμένα, παρατηρείται ότι από τη δεκαετία του 1980 και έπειτα, κυκλοφορούν ταυτόχρονα στην αγορά και στην κοινωνία πολύ περισσότερα μήκη και στιλ φούστας. Αυτό το γεγονός υποδηλώνει έναν μεγαλύτερο κατακερματισμό στις τάσεις της μόδας, όπου δεν υπάρχει πλέον ένα κυρίαρχο στιλ που να ακολουθεί έναν σαφή 20ετή κύκλο με την ίδια ένταση όπως στο παρελθόν.
Πηγή: cnn.gr
