Ο Δημήτρης Τσατσούλης, διακεκριμένος θεατρολόγος, θεατρικός κριτικός, συγγραφέας και καθηγητής, έφυγε από τη ζωή το Σάββατο, 25 Οκτωβρίου, σε ηλικία 74 ετών. Η είδηση του θανάτου του προκάλεσε θλίψη στον χώρο του πολιτισμού και της πανεπιστημιακής κοινότητας, καθώς υπηρέτησε για δεκαετίες το ελληνικό θέατρο. Άφησε πίσω του ένα πλούσιο επιστημονικό έργο και σημαντική παρακαταθήκη στον χώρο της εκπαίδευσης και των εκδόσεων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μελέτη και την εξέλιξη της τέχνης του θεάτρου στην Ελλάδα.
Η πορεία του στον χώρο του θεάτρου και της εκπαίδευσης
Ο Δημήτρης Τσατσούλης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 31 Δεκεμβρίου 1952. Κατά τη διάρκεια της μακράς του πορείας στον χώρο της εκπαίδευσης, της έρευνας και του πολιτισμού, αναδείχθηκε σε ομότιμο καθηγητή Σημειωτικής του Θεάτρου και Θεωρίας της Επιτέλεσης στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών. Εκεί δίδασκε από το 1997, τόσο σε προπτυχιακό όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο, μεταλαμπαδεύοντας τις γνώσεις του σε γενιές φοιτητών.
Το επιστημονικό του έργο υπήρξε πλούσιο, περιλαμβάνοντας δεκάδες δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά της Ελλάδας και του εξωτερικού. Συμμετείχε ενεργά σε πολυάριθμα συνέδρια, διαλέξεις και επιστημονικές εκδηλώσεις, παρουσιάζοντας ομιλίες, εισηγήσεις και ανακοινώσεις σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά συνέδρια. Παράλληλα, η παρουσία του στον Τύπο υπήρξε εξίσου σημαντική, καθώς για πολλά χρόνια έγραφε κριτικές για το θέατρο, τον χορό και το βιβλίο, αφήνοντας ένα έντονο αποτύπωμα στον ημερήσιο και τον περιοδικό Τύπο.
Ο Δημήτρης Τσατσούλης υπήρξε επίσης συγγραφέας και επιμελητής δεκάδων βιβλίων με θεματική το θέατρο, εκδίδοντας έργα σε σημαντικούς εκδοτικούς οίκους. Για πολλά χρόνια, διετέλεσε υπεύθυνος της σειράς «Η τέχνη του θεάματος» στις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα. Το πέρασμά του από το πανεπιστήμιο υπήρξε γονιμότατο, καθώς, εκτός από το Πανεπιστήμιο Πατρών, είχε διδάξει και στη Φιλοσοφική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Οι ευρείες σπουδές του στην Ελλάδα και το εξωτερικό
Οι σπουδές του Δημήτρη Τσατσούλη χαρακτηρίζονταν από ευρύτητα και διαφοροποίηση σε διάφορα επιστημονικά πεδία, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Αρχικά, σπούδασε στην Πάντειο Ανώτατη Σχολή Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών. Στη συνέχεια, με υποτροφία του ΙΚΥ, συνέχισε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Δικαίου, Οικονομίας και Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού (Paris II), όπου απέκτησε D.U. και D.E.A. στο Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο.
Παράλληλα με τις νομικές του σπουδές, ο Δημήτρης Τσατσούλης διεύρυνε τους ορίζοντές του στην Πολιτική Κοινωνιολογία, λαμβάνοντας το D.E.A. από την École des Hautes Études en Sciences Sociales. Εκεί, επιβλέπων του ήταν ο Jacques Vernant, και το αντικείμενο της διπλωματικής του εργασίας ήταν «Η νέα διεθνής οικονομική τάξη πραγμάτων και το παγκόσμιο δημογραφικό πρόβλημα».
Η ακαδημαϊκή του πορεία τον οδήγησε και στο Institut International de Luxembourg, όπου φοίτησε με υποτροφία. Το αντικείμενο των μελετών του εκεί αφορούσε τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και την εφαρμογή τους από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ταυτόχρονα, παρακολούθησε τα δύο πρώτα έτη Ρωσικής Γλώσσας και Φιλολογίας στην INALCO στο Παρίσι. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, για να εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, συνέχισε τις σπουδές του στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ.
Η δήλωση της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη
Πληροφορούμενη την απώλεια του Δημήτρη Τσατσούλη, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, εξέφρασε τη θλίψη της με την ακόλουθη δήλωση: «Με θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια του Δημήτρη Τσατσούλη, ενός ακάματου και σημαντικού θεατρανθρώπου. Άνθρωπος με ευρύτατες και διαφοροποιημένες σπουδές, αλλά, πολύ περισσότερο, τεράστια παιδεία και καλλιέργεια, ο Δημήτρης Τσατσούλης υπηρέτησε πολύπλευρα το Θέατρο και τον Πολιτισμό, ως κριτικός, ως θεωρητικός, ως πανεπιστημιακός δάσκαλος».
Η κυρία Μενδώνη υπογράμμισε την προσφορά του στον Τύπο, αναφέροντας: «Ευθύβολος και ακέραιος κριτικός θεάτρου, χορού και βιβλίου επί πολλά χρόνια στον ημερήσιο και τον περιοδικό Τύπο, άφησε επίσης σημαντικότατη παρακαταθήκη και στον χώρο των εκδόσεων, ως συγγραφέας και επιμελητής δεκάδων βιβλίων με θεματική το θέατρο. Ενώ γονιμότατο υπήρξε και το πέρασμά του από το πανεπιστήμιο, στη Φιλοσοφική Σχολή του Καποδιστριακού και στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών».
Κλείνοντας τη δήλωσή της, η υπουργός Πολιτισμού περιέγραψε τον Δημήτρη Τσατσούλη ως «Θεατράνθρωπο με βαθιές γνώσεις, αλλά σε διαρκή αναζήτηση της ανανέωσης και της καινοτομίας, ενεργός και ανιδιοτελής συμπαραστάτης πάμπολλων καλλιτεχνών, ο Δημήτρης Τσατσούλης υπήρξε μια προσωπικότητα που προσέφερε, με διακριτικότητα και πάθος, τεράστιες υπηρεσίες στην τέχνη του Θεάτρου».
Με πληροφορίες από: Newsit, Enikos, Topontiki