Η Ουάσιγκτον έχει αφήσει δεκάδες διπλωματικές αποστολές ανά τον κόσμο χωρίς διορισμένο πρέσβη, ενώ σχεδόν το σύνολο των υποψηφίων της δεύτερης κυβέρνησης Τραμπ προέρχεται από τον πολιτικό του κύκλο. Πίσω από τις κενές αυτές θέσεις βρίσκονται οι ανακλήσεις διπλωματών καριέρας, οι καθυστερημένοι διορισμοί και μια αντίληψη εξουσίας που αντιμετωπίζει τις κορυφαίες διπλωματικές θέσεις ως προνόμιο πολιτικής εμπιστοσύνης. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η διπλωματία των ΗΠΑ μετατρέπεται σταδιακά από θεσμική υπηρεσία σε δίκτυο προσωπικής πίστης και αφοσίωσης, με την προσωπική πίστη να αποτελεί πλέον κριτήριο της αμερικανικής διπλωματικής εκπροσώπησης.
Οι κενές θέσεις στην αμερικανική διπλωματία
Σύμφωνα με τον πίνακα της American Foreign Service Association (AFSA), της ένωσης των Αμερικανών διπλωματών, την 1η Οκτωβρίου 2026 καταγράφηκαν 92 κενές θέσεις σε σύνολο 196 θέσεων πρεσβευτικού επιπέδου. Το ποσοστό αυτό ανέρχεται περίπου στο 47% του συνόλου των θέσεων, αναδεικνύοντας ένα σημαντικό κενό στην κορυφή της αμερικανικής διπλωματικής εκπροσώπησης.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι οι 196 θέσεις δεν αφορούν αποκλειστικά πρεσβείες σε ξένα κράτη, αλλά περιλαμβάνουν επίσης αποστολές σε διεθνείς οργανισμούς. Ως εκ τούτου, οι 92 κενές θέσεις δεν σημαίνουν ότι 92 πρεσβείες έχουν μείνει χωρίς πρέσβη. Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο αριθμός των πρεσβειών που στερούνται πρέσβη πλησιάζει τις 45-50, γεγονός που υπογραμμίζει το μέγεθος του «προβλήματος» που φαίνεται να «ράβεται και ράβεται» στα επιχειρηματικά μέτρα του Τραμπ.
Η προτίμηση σε πολιτικούς διορισμούς
Μια ανάλυση της Washington Post, η οποία δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο, έδειξε ότι περίπου το 90% των υποψηφίων πρέσβεων που είχε προτείνει η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ προέρχονταν από τον πολιτικό χώρο και όχι από τη διπλωματική υπηρεσία καριέρας. Οι αριθμοί αυτοί καταδεικνύουν μια σαφή επιλογή από την πλευρά της κυβέρνησης, η οποία φαίνεται να δίνει προτεραιότητα σε πρόσωπα με πολιτική σύνδεση.
Η κυβέρνηση Τραμπ δεν περιορίζεται στην απλή αντικατάσταση των απερχόμενων πρέσβεων, αλλά επιχειρεί να αλλάξει και το ποιοι εκπροσωπούν τις Ηνωμένες Πολιτείες στο εξωτερικό. Αυτή η προσέγγιση εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη φύση της αμερικανικής διπλωματίας και την πιθανή μετατροπή της σε ένα δίκτυο προσωπικής πίστης και αφοσίωσης, αντί για μια θεσμική υπηρεσία.
Η περίπτωση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ και η Ελλάδα
Η δήλωση αποχώρησης της Κίμπερλι Γκιλφόιλ ανέδειξε περίτρανα την κατάσταση, με την ίδια να γίνεται το νέο μέλος της λίστας των προσώπων που αποχωρούν από διπλωματικές θέσεις. Ο παρακάτω κατάλογος, που βασίζεται στις καταχωρίσεις «VACANT» του πίνακα της AFSA, περιλαμβάνει και την Ελλάδα, η οποία προστίθεται λόγω της πρόσφατης αποχώρησης της Γκιλφόιλ.
Σε αρκετές από τις κενές θέσεις υπάρχει ήδη υποψήφιος πρέσβης, αλλά εκκρεμεί η έγκριση της Γερουσίας, ενώ σε άλλες περιπτώσεις δεν έχει καταχωριστεί καν υποψήφιος. Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ υπήρξε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα πολιτικού διορισμού που, σύμφωνα με την πηγή, «αστόχησε» στην αποστολή του.
Ιστορικό πλαίσιο των πολιτικών διορισμών
Οι πολιτικοί διορισμοί σε πρεσβευτικές θέσεις δεν αποτελούν αμερικανική πρωτοτυπία του Τραμπ. Πρόεδροι και των δύο μεγάλων κομμάτων έχουν τοποθετήσει στο παρελθόν πολιτικούς συμμάχους, χρηματοδότες προεκλογικών εκστρατειών και πρόσωπα του στενού τους περιβάλλοντος σε τέτοιες θέσεις. Αυτή η πρακτική αποτελεί μέρος της πολιτικής παράδοσης των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η διαφορά, ωστόσο, σήμερα εντοπίζεται στην έκταση αυτής της πρακτικής και στην ταυτόχρονη απομάκρυνση διπλωματών με πολυετή υπηρεσιακή εμπειρία. Αυτή η αλλαγή στην προσέγγιση της διπλωματικής εκπροσώπησης των ΗΠΑ υποδηλώνει μια σημαντική μετατόπιση στον τρόπο που η χώρα επιλέγει να εκπροσωπείται στο εξωτερικό, δίνοντας έμφαση σε κριτήρια πέραν της διπλωματικής καριέρας.
Με πληροφορίες από: Topontiki
