Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, δήλωσε αισιόδοξος για την προοπτική επίτευξης συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου για τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Ο κ. Όσμπορν, μιλώντας από την Αθήνα, επανέλαβε την επιθυμία του για μια διευθέτηση που θα επιτρέπει την έκθεση των Γλυπτών τόσο στην ελληνική πρωτεύουσα όσο και στο Λονδίνο. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν μπορεί να αποδεχθεί όρους που θα αναγνώριζαν την ιδιοκτησία των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο ή θα προέβλεπαν τον «δανεισμό» τμημάτων του ίδιου του μνημείου.
Η πρόταση του Τζορτζ Όσμπορν για «συνεπιμέλεια»
Ο Τζορτζ Όσμπορν, ο οποίος ανέλαβε την προεδρία του Βρετανικού Μουσείου το 2021, προσπαθεί έκτοτε να συμβάλει στην εξεύρεση λύσης για τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Σε συνέντευξή του στο Bloomberg, την οποία παραχώρησε από την Αθήνα, δήλωσε ότι εξακολουθεί να πιστεύει πως είναι εφικτή μια συμφωνία. Τόνισε ότι η πρόοδος στο ζήτημα προϋποθέτει διάθεση συμβιβασμού και από τις δύο πλευρές, καθώς οι επιτυχημένες συμφωνίες βασίζονται στην αμοιβαία υποχώρηση και στην αποδοχή ενός κοινού πλαισίου συνεννόησης.
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου επανέλαβε την Τρίτη, κατά τη διάρκεια ομιλίας του στην Αθήνα, ότι επιθυμεί μια διευθέτηση που θα επιτρέπει την έκθεση των Γλυπτών τόσο στην ελληνική πρωτεύουσα όσο και στο Λονδίνο. Η θέση του Βρετανικού Μουσείου, όπως εξήγησε, είναι ότι τα Γλυπτά θα πρέπει να παρουσιάζονται και στις δύο πόλεις. Αναγνώρισε, παράλληλα, ότι αυτή η προσέγγιση δεν εκφράζει το σύνολο των απόψεων στην Ελλάδα, δηλώνοντας ότι κατανοεί και σέβεται τη διαφορετική στάση.
Διαφορετικές πτυχές της ιστορίας των Γλυπτών
Σύμφωνα με τον κ. Όσμπορν, μια ενδεχόμενη συμφωνία θα μπορούσε να αναδεικνύει διαφορετικές πτυχές της ιστορίας των Γλυπτών. Στην Αθήνα, θα μπορούσε να τονίζει τη σύνδεσή τους με την αρχαία Ελλάδα και την αρχαία Αθήνα. Αντίθετα, στο Βρετανικό Μουσείο, θα μπορούσε να αναδεικνύει τη θέση τους στην ιστορία των πολιτισμών.
Ο ίδιος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ελπίζω ακράδαντα ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποια συμφωνία, σύμφωνα με την οποία τα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Λονδίνο θα μπορούν να τα δουν στην Αθήνα, αλλά θα πρέπει να τα μοιραστούν». Επανέλαβε ότι κατανοεί και σέβεται τις διαφορετικές απόψεις στην Ελλάδα, αλλά υπογράμμισε ότι η πρόοδος απαιτεί το πνεύμα του συμβιβασμού.
Η σταθερή θέση της ελληνικής κυβέρνησης
Η προσέγγιση του προέδρου του Βρετανικού Μουσείου διαφέρει από τη θέση που έχει διατυπώσει η ελληνική κυβέρνηση. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Guardian τον Σεπτέμβριο, ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αποδεχθεί συμφωνία που θα την υποχρέωνε να αναγνωρίσει την ιδιοκτησία των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο.
Ο πρωθυπουργός απέρριψε, επίσης, κάθε σχέδιο που θα προϋπέθετε ότι η Ελλάδα θα «δανείζεται» τμήματα του δικού της μνημείου. Με αυτό τον τρόπο, υπογράμμισε τη βασική διαφωνία μεταξύ των δύο πλευρών ως προς τους όρους μιας ενδεχόμενης διευθέτησης, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί κεντρικό εμπόδιο στις προσπάθειες εξεύρεσης κοινά αποδεκτής λύσης.
Η ιστορία των Γλυπτών και η διαμάχη
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα, γνωστά και ως Μάρμαρα του Έλγιν, χρονολογούνται από τον 5ο αιώνα π.Χ. και δημιουργήθηκαν από τον αρχαίο Έλληνα γλύπτη Φειδία. Απομακρύνθηκαν από την Ακρόπολη των Αθηνών στις αρχές του 19ου αιώνα από πράκτορες του 7ου Κόμη του Έλγιν, ο οποίος ήταν τότε Βρετανός πρέσβης στην Κωνσταντινούπολη, πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όταν η Ελλάδα βρισκόταν υπό οθωμανικό έλεγχο.
Ο Έλγιν πούλησε τα Γλυπτά στη βρετανική κυβέρνηση, η οποία στη συνέχεια ανέθεσε την κηδεμονία τους στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο. Από την ανεξαρτησία της από τους Οθωμανούς το 1832, η Ελλάδα έχει επανειλημμένα ζητήσει την επιστροφή της συλλογής. Η διαμάχη έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, εν μέρει λόγω της κατασκευής ενός ειδικού μουσείου στην Ελλάδα, εν αναμονή της επιστροφής τους.
Οι προσπάθειες για συμφωνία
Οι συζητήσεις για την επίλυση του ζητήματος των Γλυπτών του Παρθενώνα έχουν μακρά ιστορία. Στις αρχές του 2023, οι συζητήσεις φάνηκαν να πλησιάζουν σε συμφωνία, η οποία θα προέβλεπε την επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα στο πλαίσιο μιας πολιτιστικής ανταλλαγής. Ωστόσο, παρά τις προσπάθειες, μέχρι σήμερα δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία.
Ο κ. Όσμπορν παραμένει αισιόδοξος ότι μια συμφωνία είναι εφικτή, υπό την προϋπόθεση ότι καμία πλευρά δεν θα επιμείνει στην πλήρη ικανοποίηση όλων των αιτημάτων της. Η διαφορά αυτή εξακολουθεί να αποτελεί κεντρικό εμπόδιο στις προσπάθειες εξεύρεσης κοινά αποδεκτής λύσης.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Topontiki
