Η Αθήνα βρίσκεται σε αναζήτηση ενός νέου μοντέλου συνεννόησης αναφορικά με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, το οποίο σε δεύτερη φάση προβλέπει και τη σύνδεση με το Ισραήλ. Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα διατηρεί μια σκληρή στάση, δηλώνοντας αποφασισμένη να «τραβήξει την πρίζα» από τον φορέα υλοποίησης του έργου, τον GSI, εάν δεν ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις της.
Οι τουρκικές απαιτήσεις για την υφαλοκρηπίδα
Η Τουρκία επιδιώκει να επιβάλει συγκεκριμένους όρους και συνθήκες, με στόχο την de facto αναγνώριση της υφαλοκρηπίδας της σε περιοχές που η Ελλάδα, βάσει του διεθνούς δικαίου, θεωρεί αναπόσπαστο τμήμα της κυριαρχίας της. Στο πλαίσιο αυτό, η Άγκυρα στέλνει συνεχή μηνύματα, τονίζοντας ότι δεν θα επιτρέψει τη δημιουργία τετελεσμένων κατά την υλοποίηση του έργου του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Ειδικότερα, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι δραστηριότητες όπως η πόντιση καλωδίων ή αγωγών, καθώς και η επιστημονική έρευνα, οι οποίες πραγματοποιούνται στην περιοχή που η Άγκυρα θεωρεί ότι ανήκει στην υφαλοκρηπίδα της, «πρέπει να συντονίζονται εκ των προτέρων με τη χώρα μας». Το υπουργείο πρόσθεσε πως «δεν επιτρέπονται μη αδειοδοτημένες δραστηριότητες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας», υπογραμμίζοντας ότι οι εξελίξεις στην περιοχή «παρακολουθούνται στενά» και λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα.
Η ελληνική διπλωματική απάντηση
Ελληνικές διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι οι διατυπώσεις του τουρκικού υπουργείου Άμυνας στην ουσία «τσουβαλιάζουν» διαφορετικά πράγματα. Όπως εξηγούν, η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας αναγνωρίζει το δικαίωμα πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα. Παράλληλα, προβλέπει τη συναίνεση του παράκτιου κράτους για τη χάραξη της διαδρομής υποθαλάσσιων αγωγών, αλλά όχι μια γενική απαίτηση προηγούμενης άδειας για τη διέλευση καλωδίου.
Η Αθήνα εκτιμά ότι η Άγκυρα, μέσω της απαίτησης για ενημέρωση και συντονισμό στο πλαίσιο της υλοποίησης του έργου, επιδιώκει να πετύχει έναν από τους βασικούς της στόχους, τη λεγόμενη «μειωμένη επιρροή» των ελληνικών νησιών. Διπλωματικές πηγές δεν φάνηκαν να εκπλήσσονται από το γεγονός ότι το τουρκικό υπουργείο Άμυνας «πακετάρισε» στην ανακοίνωσή του και την πάγια απαίτηση για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου, καθώς στόχος είναι η «νομιμοποίηση» όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους του τουρκικού μαξιμαλισμού.
Ο στόχος της Άγκυρας και η «Γαλάζια Πατρίδα»
Ταυτόχρονα με τις απαιτήσεις για το καλώδιο, η Ελλάδα παρακολουθεί τις εξελίξεις σχετικά με το ενδεχόμενο η τουρκική κυβέρνηση να φέρει στην Εθνοσυνέλευση το επίμαχο νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα». Η Άγκυρα επιχειρεί να υποβαθμίσει τη σημασία του, κάνοντας λόγο για «αμιγώς τεχνικά και γραφειοκρατικά ζητήματα».
Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι η τουρκική τακτική στοχεύει στην επέκταση των διεκδικήσεών της και στην επίτευξη ευρύτερων γεωπολιτικών σκοπών στην περιοχή, χρησιμοποιώντας το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης ως μοχλό πίεσης για την αναγνώριση των θέσεών της.
Η «στροφή» Ερντογάν και η γαλλική παρουσία
Στην Αθήνα μελετάται η «στροφή» του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έστω και σε επίπεδο ρητορικής, καθώς φάνηκε να επιθυμεί να χαμηλώσει τους τόνους. Ο Ερντογάν δήλωσε ότι «δεν έχουμε κανένα ενδιαφέρον για την εσωτερική πολιτική της Ελλάδας ή οποιουδήποτε άλλου γείτονά μας. Μπορεί να διεξαχθούν εκλογές στην Ελλάδα». Αυτή η δήλωση παρατηρείται με ενδιαφέρον από την ελληνική πρωτεύουσα.
Παράλληλα, η Αθήνα ποντάρει πολλά στη γαλλική παρουσία στο project της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, θεωρώντας την ως σημαντικό παράγοντα για την υλοποίηση του έργου και την αντιμετώπιση των τουρκικών απαιτήσεων.
Με πληροφορίες από: Topontiki
