Στην τελευταία στροφή του 83ου Φεστιβάλ Βενετίας, η Μέση Ανατολή αναδύεται ως ένα απρόσμενο και κυρίαρχο θέμα, θέτοντας ένα δίλημμα για τον Χρυσό Λέοντα. Λίγες ώρες πριν από τη λήξη της φετινής διοργάνωσης, δύο μεγάλα φαβορί, το ντοκιμαντέρ «NAZA» και το δράμα «A bit of life», προσγειώνονται στα πόδια του βραβείου, αιφνιδιάζοντας τους φεστιβαλιστές.
Το Μεσανατολικό Ζήτημα και η ατμόσφαιρα του φεστιβάλ
Μια χιλιετία ολόκληρη, από τις Σταυροφορίες και τον Λόρενς της Αραβίας μέχρι σήμερα, το περίφημο Ανατολικό Ζήτημα παραμένει άλυτο και βρίσκει τη θέση του ακόμα και σε ένα διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου. Η παρουσία του είναι τόσο έντονη που επηρεάζει την τελική επιλογή των βραβείων.
Το βροχερό διήμερο που μεσολάβησε ήταν αρκετό για να ανατραπεί συνολικά η ατμόσφαιρα, τόσο εντός όσο και εκτός οθόνης. Τα προγνωστικά αμφισβητήθηκαν και οι συσχετισμοί μεταβλήθηκαν, σαν να εκδόθηκε ένα απαγορευτικό. Δεν υπήρχαν πλέον αστέρες, ούτε μεγάλες αφηγήσεις, ούτε πόζες και αυταρέσκεια, ούτε υπερφίαλες φιλοδοξίες και «κινηματογραφικά» πειράματα.
Το ντοκιμαντέρ «NAZA» και οι αποκαλύψεις για τη Γάζα
Οι Ισραηλινοί σκηνοθέτες Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ επανέρχονται με ένα ακόμα ντοκιμαντέρ, με τίτλο «NAZA», μετά το βραβευμένο με Όσκαρ «No other land» για τη Δυτική Όχθη. Η νέα τους ταινία αποκαλύπτει τον «επιστημονικό» σχεδιασμό των εγκλημάτων πολέμου, με σκοπό τον πλήρη εξανδραποδισμό των Παλαιστινίων.
Το ντοκιμαντέρ, διάρκειας μόλις 80 λεπτών, βασίζεται σε μαρτυρίες δεκάδων στελεχών των ειδικών δυνάμεων ή των μυστικών υπηρεσιών του Ισραήλ. Περιγράφει την ισοπέδωση της Γάζας και τις δολοφονικές επιθέσεις εναντίον αθώων γυναικόπαιδων, με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ο τίτλος «NAZA» αποτελεί ακρωνύμιο των «παράπλευρων απωλειών» στα εβραϊκά, κωδικό των επιχειρήσεων, αλλά και σύγχρονη, συνθηματική απόδοση της Κοινοτοπίας του Κακού, παραπέμποντας στην ανάλυση της Χάνα Άρεντ για τη γενοκτονία των Ναζί. Στην επίσημη πρεμιέρα της ταινίας, η αποθέωση του κοινού και οι σημαίες συμπλήρωσαν την εικόνα, ενώ οι ομολογίες των μασκαρεμένων ενόχων στις ταράτσες των σπιτιών προκαλούν αληθινό σοκ, δύσκολο να ξεχαστεί. Σε απόσταση εξήντα χιλιομέτρων από αυτή τη βιβλική καταστροφή, οι κάτοικοι του Τελ Αβίβ παρακολουθούν αμέριμνοι τηλεόραση.
Το ιρανικό Δράμα «A bit of life» και η αχτίδα ελπίδας
Λίγο πιο πέρα, στην Τεχεράνη, διαδραματίζεται η ιστορία του πολιτικού-υπαρξιακού δράματος «A bit of life» του Αλί Ασγκαρί. Η ταινία παρουσιάζει έναν γιατρό, ο οποίος έχει φυλακιστεί προσωρινά επειδή φρόντισε τραυματισμένους διαδηλωτές. Ο γιατρός ανακοινώνει στις αδερφές του την απόφασή του να αυτοκτονήσει, αλλά δεν βρίσκει το κουράγιο να το πει στην μητέρα του, όταν την επισκέπτονται όλοι μαζί.
Παράγοντες όπως η γάτα του, οι ασθενείς που παρακολουθεί και τα φυτά που ανατρέφει, δεν καταφέρνουν να τον μεταπείσουν από την απόφασή του. Ωστόσο, μια αχτίδα φωτός εμφανίζεται μέσα από το μητρικό χάδι, το σπιτικό φαγητό, λίγη μουσική και τον χορό των αγαπημένων προσώπων, προσφέροντας μια διέξοδο στην απελπισία.
Η ταινία αντικατοπτρίζει τη δύσκολη ισορροπία στην κοινωνία του Ιράν, ανάμεσα στην απελπισία και στην ελπίδα, καθώς και στην αντίθεση προς το καθεστώς και τους βομβαρδισμούς του Ντόναλντ Τραμπ. Το σινεμά του Ασγκαρί χαρακτηρίζεται από υπόκωφο ρυθμό, συγκίνηση και ειλικρίνεια, όντας φτωχό και γενναιόδωρο ταυτόχρονα, σαν την κατάφαση της ζωής και την επίδραση του Ντε Σίκα.
Η τελική κρίση για τον Χρυσό Λέοντα
Οι δύο αυτές ταινίες, με τις δυνατές τους αφηγήσεις και την άμεση σύνδεσή τους με τις σύγχρονες προκλήσεις της Μέσης Ανατολής, έχουν αναδειχθεί σε ισχυρά φαβορί για τον Χρυσό Λέοντα. Η επιλογή του νικητή αναμένεται να είναι δύσκολη, καθώς και οι δύο παραγωγές έχουν συγκλονίσει το κοινό και τους κριτικούς του φεστιβάλ.
Με πληροφορίες από: Topontiki
