Μία νέα συμφωνία ασφαλείας υπεγράφη τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026 στο Τελ Αβίβ μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ, η οποία αφορά την προμήθεια ισραηλινών συστημάτων για τον ελληνικό αντιαεροπορικό θόλο, γνωστό ως «Ασπίδα του Αχιλλέα». Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία της χώρας του, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική της σημασία. Η υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας, ύψους άνω των 3 δισ. ευρώ, έγινε από τον Γενικό Διευθυντή Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, Υποστράτηγο Ιωάννη Μπούρα.
Οι δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου αναφέρθηκε στη συμφωνία με ανάρτησή του στο X, τονίζοντας ότι αποτελεί άμεση συνέχεια της συμμαχίας της Ανατολικής Μεσογείου. Αυτή η συμμαχία δημιουργήθηκε πριν από περίπου μία δεκαετία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Ο κ. Νετανιάχου παρουσίασε τη συμφωνία ως ένα ακόμη μεγάλο βήμα στην εμβάθυνση της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας και Ισραήλ. Επίσης, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της για την αμυντική και τεχνολογική βιομηχανία της χώρας του, σημειώνοντας ότι αποτελεί «ακόμη μία απόδειξη των τεράστιων δυνατοτήτων των αμυντικών και τεχνολογικών βιομηχανιών του Ισραήλ».
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έστειλε σαφές μήνυμα για τη γεωπολιτική διάσταση της συνεργασίας Αθήνας και Τελ Αβίβ. Υπογράμμισε ότι «η κίνηση αυτή εκφράζει τη δύναμη του Ισραήλ, την εμπιστοσύνη στις αμυντικές εξαγωγές μας και την ενίσχυση των περιφερειακών συμμαχιών».
Το περιεχόμενο της «Ασπίδας του Αχιλλέα»
Η συμφωνία προβλέπει την προμήθεια από την Ελλάδα ισραηλινών συστημάτων αεράμυνας. Συγκεκριμένα, θα προμηθευτεί τα συστήματα David’s Sling, SPYDER και Barak MX. Επιπλέον, περιλαμβάνεται και ένα σύστημα διοίκησης και ελέγχου (C2).
Το πρόγραμμα φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα νέο πολυεπίπεδο σύστημα προστασίας της χώρας από αεροσκάφη, πυραύλους και drones. Η συνολική αξία της διακρατικής συμφωνίας ανέρχεται σε άνω των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ, με άλλες πηγές να αναφέρουν το ποσό των 3,1 δισ. ευρώ.
Η ελληνική συμμετοχή και οι προκλήσεις
Η ελληνική κυβέρνηση πανηγυρίζει για τη δέσμευση για τουλάχιστον 25% ελληνική συμμετοχή στα εξοπλιστικά. Αυτό μεταφράζεται σε ένα δυνητικό ελληνικό βιομηχανικό αντικείμενο που προσεγγίζει τα 700-775 εκατομμύρια ευρώ.
Στο οικοσύστημα των ελληνικών εταιρειών που έχουν συνδεθεί με την «Ασπίδα του Αχιλλέα» περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η Metlen, η ΕΑΒ (η οποία εμπλέκεται και με τον «Κένταυρο» ως δομικό στοιχείο της Ασπίδας), η Scytalys, τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα, η Prisma, η Eyeonix και η U.
Ωστόσο, τίθενται ερωτήματα σχετικά με το τι ακριβώς περιλαμβάνει αυτό το 25%, ποιοι θα το υλοποιήσουν και πόσο ισχυρά είναι τα συμβατικά εργαλεία που θα υποχρεώνουν τους αναδόχους να το τηρήσουν. Αναφέρεται επίσης ότι το πρόγραμμα προχώρησε χωρίς διαγωνισμούς.
Γεωπολιτικές διαστάσεις της συνεργασίας
Η συμφωνία διαμορφώνει μία τεράστια βαρύτητα ως προς τις σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ, καθώς είναι καθοριστική η συμμετοχή ισραηλινών τεχνολογιών και συστημάτων, χωρίς να εμπλακούν άλλες χώρες με ενδεχομένως αντίστοιχες τεχνολογίες, όπως οι ΗΠΑ.
Αυτή η σχέση μπορεί να μεταβληθεί ακόμη και στο εγγύς μέλλον, αναλόγως των σχέσεων του Τελ Αβίβ με γειτονικά κράτη, ασχέτως των σημερινών δεδομένων. Πρωτίστως δε με την Τουρκία. Υπενθυμίζεται ότι πριν το ελληνικό φλερτ της τελευταίας περιόδου με το Ισραήλ, η χώρα αυτή λειτουργούσε τη δεκαετία του ’90 ως εκπαιδευτής των τουρκικών πληρωμάτων μαχητικών F-16 που εξορμούσαν για παραβιάσεις στο Αιγαίο, με τους εκπαιδευτές να συμμετέχουν στις πτήσεις.
Δεδομένου ότι τίποτα δεν αποκλείει τη μετατροπή συσχετισμών στα «ταραγμένα νερά» της Ανατολικής Μεσογείου, καμία εξέλιξη και σχέση δεν μπορεί να θεωρείται «άβατο», ιδιαίτερα εάν εξαλειφθεί το «πρόβλημα Συρία». Το Ισραήλ είναι πολύ δυνατό για να μην το συνεκτιμά η Τουρκία, αλλά και το αντίστροφο, ιδιαίτερα μετά τις συμφωνίες της Μέκκα.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Newsit, Topontiki
