Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την Παρασκευή μια ιστορική κίνηση που αφορά την απόκτηση ελέγχου του 20% των πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η συμφωνία στοχεύει στη μείωση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ και στην τόνωση της οικονομίας της Βενεζουέλας. Η ανακοίνωση αυτή έχει προκαλέσει ήδη έντονες αντιδράσεις και εγείρει ερωτήματα για τη δομή και τις νομικές πτυχές της.
Οι λεπτομέρειες της ανακοίνωσης του Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε λίγες λεπτομέρειες για τη συμφωνία, αναφέροντας ότι οι ΗΠΑ εξασφάλισαν τον πλειοψηφικό έλεγχο άνω των 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών επιβεβαιωμένων αποθεμάτων πετρελαίου της Βενεζουέλας. Αυτό επιτεύχθηκε μέσω εταιρικής σχέσης με τον ιδιωτικό τομέα. Η ηγεσία της χώρας της Νότιας Αμερικής καλωσόρισε τη συμφωνία, δηλώνοντας ότι θα ενισχύσει την οικονομία και τα κρατικά έσοδα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε στο Truth Social ότι υπό την καθοδήγησή του, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο Υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, σε στενή συνεργασία με την ιδιαίτερα σεβαστή υπηρεσιακή Πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, εξασφάλισαν αυτόν τον έλεγχο. Τόνισε επίσης ότι η συμφωνία επιτεύχθηκε «χωρίς κανένα κόστος για τον Αμερικανό φορολογούμενο».
Οι στόχοι πίσω από την κίνηση
Η νέα συμφωνία αντιπροσωπεύει μια θεαματική διεύρυνση του ρόλου των ΗΠΑ στην πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας. Η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να αναστήσει την παραγωγή της χώρας και να εξασφαλίσει περισσότερο αργό πετρέλαιο για τα αμερικανικά διυλιστήρια. Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο.
Παρά τα τεράστια αποθέματά της, η Βενεζουέλα παράγει μόλις περίπου 1,25 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Αυτή η παραγωγή είναι πολύ κάτω από τις δυνατότητές της, ύστερα από χρόνια υποεπενδύσεων, κακοδιαχείρισης και κυρώσεων. Ο Αμερικανός πρόεδρος ποντάρει στην ικανότητα των αμερικανικών εταιρειών να αναζωογονήσουν την πληγωμένη ενεργειακή βιομηχανία της χώρας-μέλους του ΟΠΕΚ.
Το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων και τα μοντέλα συνεργασίας
Η ανακοίνωση του Τραμπ ήρθε ύστερα από διαπραγματεύσεις εβδομάδων μεταξύ των ΗΠΑ και της Βενεζουέλας. Στόχος των διαπραγματεύσεων ήταν μια συμφωνία που θα παρείχε σε αμερικανικές εταιρείες μακροπρόθεσμη πρόσβαση σε μια ομάδα πετρελαϊκών πεδίων της χώρας, εγγυώμενη την τροφοδοσία των ΗΠΑ με το παραγόμενο αργό πετρέλαιο.
Αξιωματούχοι της Βενεζουέλας ετοιμάζονται να υπογράψουν συμφωνίες την ερχόμενη εβδομάδα, παραχωρώντας νέα δικαιώματα έρευνας και παραγωγής πετρελαίου σε σειρά εταιρειών, ιδίως αμερικανικών. Πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι εξετάζεται ένα μοντέλο μίσθωσης (lease model), με την πιθανότητα τα πεδία στην περιοχή του Orinoco Belt και της λίμνης Maracaibo να δημοπρατηθούν σε Αμερικανούς παραγωγούς.
Έντονες αντιδράσεις και νομικά ερωτήματα
Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις και καταγγελίες για «αρπαγή» του πετρελαϊκού πλούτου της χώρας. Ένα γνωστό πρόσωπο της αντιπολίτευσης, που ζήτησε να μην κατονομαστεί, είχε χαρακτηρίσει το σχέδιο «αρπαγή γης – μια τεράστια αρπαγή γης». Είχε δηλώσει ότι «είναι αποκρουστικό, γιατί αυτή δεν είναι η Αμερική που θα περίμενε κανείς. Δεν είναι η Αμερική του Σχεδίου Μάρσαλ. Είναι μια αρπακτική, μαφιόζικη Αμερική».
Ο εξόριστος πρώην υπουργός Ρικάρντο Χάουσμαν υποστήριξε ότι μια υπηρεσιακή κυβέρνηση χωρίς νομιμοποίηση δεν μπορεί να συνάψει μια τέτοια συμφωνία. Χαρακτήρισε τη συμφωνία αντισυνταγματική και προέβλεψε ότι «θα αποδειχθεί φιάσκο για όλους τους εμπλεκόμενους». Ακόμη πιο αιχμηρός ήταν ο οικονομολόγος Φρανσίσκο Ροντρίγκες, ο οποίος κάλεσε την Εθνοσυνέλευση της Βενεζουέλας να απορρίψει αυτό που χαρακτήρισε «αρπακτική συμφωνία».
Ωστόσο, η ρύθμιση αυτή ενδέχεται να αντιμετωπίσει νομικές και συνταγματικές δυσκολίες στη Βενεζουέλα, όπου το κράτος διατηρεί τον έλεγχο των βασικών δραστηριοτήτων της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Παράλληλα, αναλυτές επισημαίνουν ότι παραμένει ασαφές αν η συμφωνία μπορεί να οδηγήσει σύντομα σε χαμηλότερες τιμές καυσίμων, καθώς η ανάπτυξη των υποδομών για την παραγωγή, μεταφορά και διύλιση του βαρέος αργού της Βενεζουέλας μπορεί να απαιτήσει χρόνια.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Enikos
