Σε τροχιά οριστικής διευθέτησης φαίνεται να εισέρχεται η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς Ουάσιγκτον και Τεχεράνη έδωσαν σαφείς ενδείξεις την Παρασκευή ότι βρίσκονται μια ανάσα από την υπογραφή συμφωνίας-πλαισίου. Παρά το γεγονός ότι οι δύο πλευρές έχουν καταλήξει στο βασικό κείμενο, η κατάσταση επί του πεδίου παραμένει εύθραυστη, με τις αμερικανικές δυνάμεις να προχωρούν σε καταρρίψεις ιρανικών drones στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια δίοδο των Στενών του Ορμούζ.
«Πράσινο φως» από την ηγεσία του Ιράν και αισιοδοξία για υπογραφή
Σύμφωνα με τον Ιρανό Υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, οι διαβουλεύσεις έχουν εισέλθει στην τελική τους φάση, έχοντας εξασφαλίσει τη συναίνεση της ανώτατης πολιτειακής ηγεσίας της χώρας, συμπεριλαμβανομένων του Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας. Ο Αραγτσί δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί εξ αποστάσεως και να ανακοινωθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.
Την ίδια ώρα, υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, προσδιόρισε τις πιθανότητες επίτευξης μιας συμφωνίας-πλαισίου στο 80% με 85%, σημειώνοντας ωστόσο ότι οι δύο πλευρές «δεν έχουν διασχίσει ακόμα τη γραμμή τερματισμού». Ως πιθανός τόπος υπογραφής της προσωρινής συμφωνίας εξετάζεται η Ευρώπη –με επικρατέστερη τη Γενεύη–, ενώ δυτικές πηγές αναφέρουν ότι η υπογραφή θα μπορούσε να πέσει ακόμη και την Κυριακή από τον Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου.
Έντονη αισιοδοξία εξέφρασε και ο Πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος εκτελεί χρέη βασικού μεσολαβητή στη σύγκρουση, δηλώνοντας χαρακτηριστικά:
«Η ειρήνη ουδέποτε ήταν τόσο κοντά όσο είναι σήμερα».
Πολεμικό σκηνικό στα Στενά του Ορμούζ παρά τις διαπραγματεύσεις
Παρά το θετικό κλίμα στις συνομιλίες, η ένταση στα Στενά του Ορμούζ χτύπησε κόκκινο. Το Μεικτό Διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (Centcom) ανακοίνωσε ότι κατέρριψε αρκετά επιθετικά drones μίας χρήσης που εξαπέλυσε το Ιράν.
«Το Ιράν εξαπέλυσε αρκετά επιθετικά drones με στόχο να πλήξουν εμπορικά πλοία που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ. Οι αμερικανικές δυνάμεις τα κατέρριψαν όλα τις τελευταίες ώρες», ανέφερε η Centcom, διευκρινίζοντας ότι η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται απρόσκοπτα.
Από την πλευρά τους, ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων μετέδωσαν εκρήξεις κοντά στο λιμάνι Σιρίκ και στο νησί Κεσμ. Τοπικοί αξιωματούχοι απέδωσαν τις εκρήξεις σε προειδοποιητικά πυρά των Φρουρών της Επανάστασης προς εμπορικά σκάφη που επιχείρησαν να διασχίσουν τη θαλάσσια οδό χωρίς σχετική άδεια.
Τι προβλέπει η συμφωνία και οι βαθιές διαφωνίες στο παρασκήνιο
Το προτεινόμενο μνημόνιο κατανόησης στοχεύει στην άμεση αποκλιμάκωση, ωστόσο οι δύο πλευρές παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις ως προς την ερμηνεία των όρων, με το Ιράν να διακηρύσσει ότι βγαίνει «νικητής» από τον πόλεμο.
Οι βασικοί άξονες του συμβιβασμού:
- Ναυσιπλοΐα & Κυρώσεις: Προβλέπεται η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα αποδεσμεύσουν παγωμένα περιουσιακά στοιχεία δισεκατομμυρίων δολαρίων της Τεχεράνης και θα άρουν τις κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου.
- Το Πυρηνικό Πρόγραμμα (Παράθυρο 60 ημερών): Μετά την υπογραφή, ανοίγει μια περίοδος τεχνικών συζητήσεων 60 ημερών. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η συμφωνία θα οδηγήσει στην πλήρη κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και στην καταστροφή των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου. Αντίθετα, ο Αμπάς Αραγτσί ξεκαθάρισε ότι η μόνη λύση που δέχεται η Τεχεράνη είναι η διατήρηση του ουρανίου σε αραιωμένη μορφή.
- Έλεγχος των Στενών: Ο Αραγτσί δήλωσε ότι το Ιράν, από κοινού με το Ομάν, θα διατηρήσει τον έλεγχο της κυκλοφορίας στα Στενά, στέλνοντας σκληρό μήνυμα: «Το σπαθί μας θα κρέμεται πάντα πάνω από τα Στενά του Ορμούζ».
- Αποζημιώσεις & Πύραυλοι: Πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται η καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων προς το Ιράν και η απόσυρση των αμερικανικών αξιώσεων για περιορισμό του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος – ισχυρισμοί, ωστόσο, τους οποίους οι Αμερικανοί αξιωματούχοι διαψεύδουν κατηγορηματικά.
Εκτός κάδρου το Ισραήλ – Κόντρα Τραμπ-Νετανιάχου
Το Ισραήλ απείχε πλήρως από τις διαπραγματεύσεις, με τον Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να ξεκαθαρίζει ότι η χώρα του δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος και δεν δεσμεύεται από τη συμφωνία.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της έντονης πολιτικής σύγκρουσης που είχε ο Νετανιάχου με τον Ντόναλντ Τραμπ τις τελευταίες εβδομάδες, εξαιτίας των απαιτήσεων της Ουάσιγκτον να περιορίσει το Ισραήλ τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις στον Λίβανο, ώστε να διευκολυνθεί το deal με την Τεχεράνη.
Ενώ ο Αραγτσί άφησε να εννοηθεί ότι η συμφωνία θα φέρει τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο και την αποχώρηση του Ισραήλ από κατεχόμενα εδάφη, ο Ισραηλινός Υπουργός Άμυνας απέκλεισε κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο, τονίζοντας ότι το Τελ Αβίβ διατηρεί στο ακέραιο την ελευθερία των στρατιωτικών του κινήσεων έναντι οποιασδήποτε απειλής.
Διαβάστε ακόμα: Λήξη συναγερμού στο αμερικανικό Πεντάγωνο: Λάθος συναγερμός η προειδοποίηση για επικίνδυνα υλικά που προκάλεσε lockdown
