Σε ένα θρίλερ για γερά νεύρα με τεράστια διακυβεύματα για την παγκόσμια οικονομία και την περιφερειακή ασφάλεια εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Έξι εβδομάδες μετά την επίτευξη της εύθραυστης κατάπαυσης του πυρός της 8ης Απριλίου, η διπλωματική κινητικότητα χτυπά «κόκκινο» στην Τεχεράνη, την ώρα όμως που η Ουάσινγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο άμεσης επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ενδεικτικό της κρισιμότητας της κατάστασης είναι ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ακύρωσε την προγραμματισμένη παρουσία του στον γάμο του μεγαλύτερου γιου του για το σαββατοκύριακο (23-24 Μαΐου 2026), επιλέγοντας να παραμείνει στον Λευκό Οίκο προκειμένου να χειριστεί τις επείγουσες κυβερνητικές υποθέσεις.
Το διπλωματικό θρίλερ, οι μεσολαβητές και οι «βαθιές» διαφωνίες
Στην ιρανική πρωτεύουσα διεξάγεται ένας μαραθώνιος επαφών με τη συμμετοχή τρίτων χωρών που επιχειρούν να γεφυρώσουν το χάσμα. Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου του Πακιστάν, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, καθώς και ο Πακιστανός υπουργός Εσωτερικών, Σαγέντ Μοχσίν Νακβί, είχαν συνομιλίες με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί. Παράλληλα, στην Τεχεράνη βρίσκεται και διαπραγματευτική ομάδα από το Κατάρ, η οποία λειτουργεί σε στενό συντονισμό με την αμερικανική πλευρά.
Παρά την κινητικότητα, οι δύο πλευρές εμφανίζονται προσεκτικές:
- Η θέση των ΗΠΑ: Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, μιλώντας στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών του ΝΑΤΟ στη Σουηδία, δήλωσε: «Υπάρχει κάποια πρόοδος, δεν θα υπερέβαλα, δεν θα την υποτιμούσα. Υπάρχει ακόμη δουλειά που πρέπει να γίνει».
- Η θέση του Ιράν: Ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, μετρίασε τις προσδοκίες τονίζοντας ότι οι διαφωνίες παραμένουν «βαθιές και σημαντικές» και πως η κατάσταση δεν έχει φτάσει ακόμη σε αποφασιστικό σημείο καμπής.
Τα μεγάλα «αγκάθια» των διαπραγματεύσεων:
- Τα Στενά του Ορμούζ: Η Ουάσινγκτον χαρακτηρίζει «μη αποδεκτά» τα σχέδια της Τεχεράνης για επιβολή συστήματος διοδίων στα στενά.
- Το Πυρηνικό Πρόγραμμα: Οι ΗΠΑ απαιτούν την παράδοση του εμπλουτισμένου ουράνιου υψηλής καθαρότητας, όμως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έχει δώσει ρητή εντολή να μην αποσταλεί το ουράνιο στο εξωτερικό. Το Ιράν ξεκαθαρίζει ότι τα πυρηνικά ζητήματα δεν είναι προς άμεση επίλυση σε αυτή τη φάση.
- Ο αποκλεισμός και οι αποζημιώσεις: Το Ιράν ζητά τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα (συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου), την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των λιμανιών του, αποζημιώσεις για πολεμικές ζημιές και αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων.
Σχέδια για νέους βομβαρδισμούς μέσα στο Σαββατοκύριακο
Παράλληλα με το διπλωματικό κανάλι, η απειλή της στρατιωτικής ισχύος παραμένει στο τραπέζι. Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, όπως το Axios και το CBS News, μετέδωσαν ότι η κυβέρνηση Τραμπ καταρτίζει συγκεκριμένους σχεδιασμούς για νέους βομβαρδισμούς στο Ιράν, οι οποίοι ενδέχεται να υλοποιηθούν ακόμη και εντός του σαββατοκύριακου, εάν οι συνομιλίες οδηγηθούν σε αδιέξοδο.
Ο Μάρκο Ρούμπιο προειδοποίησε με νόημα πως «αν η κατάσταση δεν αλλάξει, ο Πρόεδρος έχει δηλώσει ξεκάθαρα πως διαθέτει και άλλες επιλογές». Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης ξεκαθαρίζουν πως δεν θα υποχωρήσουν σε «εκφοβισμούς» και απειλούν με επέκταση του πολέμου «πολύ πέραν της περιφέρειας» σε περίπτωση νέας αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση παραμένει έκρυθμη στον Λίβανο. Παρά την εκεχειρία ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί συνεχίστηκαν την Παρασκευή, προκαλώντας τον θάνατο 10 ανθρώπων στο νότιο τμήμα της χώρας, ενώ πλήγματα σημειώθηκαν επίσης στην Τύρο και στα ανατολικά σύνορα με τη Συρία.
Η πίεση στην παγκόσμια οικονομία και οι αγορές
Η παράταση της κρίσης και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ —από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου— συνεχίζουν να προκαλούν ισχυρούς τριγμούς.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δέχεται έντονες εσωτερικές πολιτικές πιέσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς η κοινή γνώμη στις ΗΠΑ είναι οργισμένη με την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων. Στις πετρελαϊκές αγορές επικρατεί έντονη νευρικότητα, με το Μπρεντ να ενισχύεται στα 103,54 δολάρια και το αμερικανικό αργό (WTI) στα 96,60 δολάρια. Αντίθετα, οι διεθνείς χρηματιστηριακοί δείκτες έκλεισαν την εβδομάδα με άνοδο, με τον Dow Jones να καταγράφει νέο ιστορικό ρεκόρ, καθώς οι επενδυτές θέλουν να ελπίζουν σε μια θετική έκβαση των διπλωματικών προσπαθειών.
