Σε μια κρίσιμη καμπή για τη Μέση Ανατολή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κλιμακώνει την επιθετική ρητορική του απέναντι στην Τεχεράνη, στέλνοντας σαφές τελεσίγραφο για άμεση υπογραφή συμφωνίας, την ίδια ώρα που το Πακιστάν διεξάγει έναν διπλωματικό μαραθώνιο για την αποτροπή ενός νέου κύκλου αιματοχυσίας.
Πολεμικές ιαχές και «τελευταία στάδια» από τον Τραμπ
Μιλώντας κατά τη διάρκεια τελετής αποφοίτησης στην Ακαδημία της Ακτοφυλακής των ΗΠΑ στο Κονέκτικατ, αλλά και σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους στην Κοινή Βάση Άντριους, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε το Ιράν ως στρατιωτικά εξουθενωμένο και «ουσιαστικά κατεχόμενο» από τις ΗΠΑ.
- Στρατιωτική κυριαρχία: Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το πολεμικό ναυτικό και η αεροπορία των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων έχουν ήδη αφανιστεί από τα προηγούμενα αμερικανικά πλήγματα. «Όλα έχουν χαθεί... Το μόνο ερώτημα είναι, πάμε να το τελειώσουμε ή θα υπογράψουν κάποιο έγγραφο;», δήλωσε χαρακτηριστικά.
- Το πυρηνικό όριο: Η Ουάσινγκτον ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, δίνοντας στην Τεχεράνη ένα άτυπο χρονικό περιθώριο «δύο ή τριών ημερών» (μέχρι το τέλος του Σαββατοκύριακου ή τις αρχές της επόμενης εβδομάδας) για να υποχωρήσει.
- Ακύρωση πλήγματος και Νετανιάχου: Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε πως βρέθηκε μόλις μια ώρα πριν από την έγκριση ενός νέου κύματος επιθέσεων, το οποίο τελικά ακύρωσε λόγω μιας νέας ειρηνευτικής πρότασης. Παράλληλα, ερωτηθείς για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και το ενδεχόμενο κοινής στρατιωτικής δράσης, σχολίασε με νόημα: «Είναι καλά, θα κάνει ό,τι θέλω να κάνει».
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες σημειώνουν πρόοδο, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι ο αμερικανικός στρατός είναι έτοιμος να επαναλάβει άμεσα τις επιχειρήσεις αν το αδιέξοδο συνεχιστεί.
Η απάντηση του Ιράν: Αντεπίθεση πέρα από τη Μέση Ανατολή
Η αντίδραση της Τεχεράνης στις αμερικανικές απειλές ήταν άμεση και εξίσου σκληρή. Ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου του Ιράν, Μοχάμεντ Μπάγκερ Γκαλιμπάφ, τόνισε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας αξιοποίησαν την ισχύουσα εκεχειρία για να ανακτήσουν πλήρως τις δυνάμεις τους και κάλεσε σε μέγιστη ετοιμότητα για μια δυναμική απάντηση.
Προειδοποίηση των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC):
«Σε περίπτωση που επαναληφθεί η επιθετικότητα κατά του Ιράν, ο περιφερειακός πόλεμος θα επεκταθεί αυτή τη φορά πέρα από την περιοχή και τα συντριπτικά μας χτυπήματα θα γίνουν σε μέρη που δύσκολα μπορείτε να φανταστείτε και θα σας μετατρέψουν σε στάχτη».
Διπλωματικός πυρετός μέσω Πακιστάν: Τι προβλέπει η συμφωνία
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα, το Πακιστάν λειτουργεί ως ο βασικός διαμεσολαβητής για την επίτευξη ειρήνης. Ο υπουργός Εσωτερικών της χώρας, Μοχσέν Νάκβι, πραγματοποίησε το δεύτερο ταξίδι του στην Τεχεράνη μέσα σε μία εβδομάδα, όπου συναντήθηκε με τον διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης.
Πηγές από τα δίκτυα Al-Arabiya και Al-Hadath αναφέρουν ότι το κείμενο της συμφωνίας βρίσκεται στα τελικά στάδια επεξεργασίας και ενδέχεται να ανακοινωθεί ακόμη και εντός των επόμενων ωρών, με τον αρχηγό του πακιστανικού στρατού να αναμένεται στην Τεχεράνη για την οριστικοποίηση.
Οι δύο πλευρές προσέρχονται στο τραπέζι με συγκεκριμένες απαιτήσεις και κόκκινες γραμμές:
- Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ: Ολοκληρωτική εγκατάλειψη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών ενέργειας.
- Οι απαιτήσεις του Ιράν: Καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων, πλήρης άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα.
- Το σημείο τριβής: Η Ουάσινγκτον έχει δείξει μια «περιορισμένη ευελιξία» σε οικονομικά ζητήματα και χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι δεν θα υποχωρήσει σε θέματα ασφαλείας. Το Ιράν, από την πλευρά του, συνεχίζει να θεωρεί τις αμερικανικές εγγυήσεις ανεπαρκείς για την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων.
Αν και ο Τραμπ δηλώνει δημόσια ότι «δεν βιάζεται» για τη συμφωνία, παραβλέποντας τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις των ενδιάμεσων εκλογών, αναλυτές εκτιμούν ότι και οι δύο πλευρές επιθυμούν να αποφύγουν μια νέα ανοιχτή σύγκρουση, αναζητώντας μια συμβιβαστική λύση που δεν θα τους κοστίσει πολιτικά στο εσωτερικό τους.
