Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο Ageing Report 2027, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα πριν από λίγα 24ωρα, επιβεβαιώνει με ανησυχητικό τρόπο τις δυσοίωνες προβλέψεις για το δημογραφικό της Ελλάδας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στον ειδικό πίνακα για τη χώρα μας, ο πληθυσμός αναμένεται να υποχωρήσει σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες. Η μείωση αυτή θα είναι συνεχής, οδηγώντας σε μια αισθητή συρρίκνωση του πληθυσμού μέχρι το 2080.
Η πληθυσμιακή συρρίκνωση στην Ελλάδα
Συγκεκριμένα, ο πληθυσμός της Ελλάδας προβλέπεται να μειωθεί από τα 10,4 εκατομμύρια που καταγράφονται το 2025, φτάνοντας τα 7,6 εκατομμύρια το 2080. Αυτή η πτώση αναμένεται να είναι σταθερή και διαρκής σε όλες τις ενδιάμεσες δεκαετίες. Πιο αναλυτικά, ο πληθυσμός εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 10,2 εκατομμύρια το 2030, θα υποχωρήσει στα 9,7 εκατομμύρια το 2040, και θα συνεχίσει την πτωτική του πορεία στα 9,2 εκατομμύρια το 2050.
Η πρόβλεψη δείχνει περαιτέρω μείωση στα 8,6 εκατομμύρια το 2060, στα 8 εκατομμύρια το 2070, για να καταλήξει τελικά στα 7,6 εκατομμύρια το 2080. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή η σημαντική μείωση του πληθυσμού αναμένεται να συμβεί παρά την οριακή αύξηση του δείκτη γεννήσεων στη χώρα μας. Ειδικότερα, ο αριθμός των παιδιών ανά γυναίκα προβλέπεται να ανέβει από 1,2 σε 1,45 κατά το ίδιο διάστημα.
Η γήρανση του πληθυσμού και οι ηλικιακές ομάδες
Παράλληλα με τη συνολική μείωση του πληθυσμού, η μελέτη της Κομισιόν καταγράφει μια διαρκή αύξηση του αριθμού των ατόμων άνω των 65 ετών στην Ελλάδα. Η μεγαλύτερη αύξηση, κατά μέσο όρο 13% για τις επόμενες δεκαετίες, προβλέπεται για την ηλικιακή ομάδα των 80 ετών και άνω. Αυτό υποδηλώνει μια σημαντική μετατόπιση της ηλικιακής κατανομής προς τις μεγαλύτερες ηλικίες.
Η τάση αυτή της γήρανσης του πληθυσμού δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα, αλλά αποτελεί ένα ευρύτερο φαινόμενο που παρατηρείται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως αναλύεται λεπτομερώς στην ίδια έκθεση. Οι επιπτώσεις αυτής της δημογραφικής αλλαγής αναμένεται να επηρεάσουν διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών συστημάτων.
Οι πληθυσμιακές τάσεις στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο συνολικός πληθυσμός εκτιμάται ότι θα παρουσιάσει μια αρχική οριακή αύξηση. Συγκεκριμένα, από 452 εκατομμύρια κατοίκους το 2025, προβλέπεται να φτάσει τα 453 εκατομμύρια το 2029. Ωστόσο, μετά το 2029, η τάση αντιστρέφεται και ο πληθυσμός αναμένεται να υποχωρήσει σημαντικά, φτάνοντας τα 414 εκατομμύρια το 2080. Αυτό σημαίνει μια συνολική μείωση κατά 8% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2025.
Οι εξελίξεις αυτές, ωστόσο, διαφέρουν από χώρα σε χώρα εντός της ΕΕ. Η έκθεση αναφέρει ότι σε 10 κράτη-μέλη ο πληθυσμός το 2080 θα είναι μεγαλύτερος από τα σημερινά επίπεδα. Παρόλα αυτά, μια κοινή τάση που θα καταγραφεί σε όλες τις χώρες της Ένωσης είναι η μετατόπιση της ηλικιακής κατανομής προς τις μεγαλύτερες ηλικίες, ανεξάρτητα από τη συνολική πληθυσμιακή μεταβολή.
Αλλαγές στην ηλικιακή κατανομή και τη διάμεση ηλικία της ΕΕ
Οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν σημαντικές αλλαγές στην ηλικιακή δομή του πληθυσμού της ΕΕ. Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω αναμένεται να αυξηθεί από το 22% στο 33% έως το 2080. Ακόμη πιο έντονη θα είναι η αύξηση στην ηλικιακή ομάδα των 80 ετών και άνω, το ποσοτικό της οποίας προβλέπεται να υπερδιπλασιαστεί, ανεβαίνοντας από 6% σε 14% του συνολικού πληθυσμού.
Την ίδια περίοδο, ο πληθυσμός της ηλικιακής ομάδας 20 έως 64 ετών, δηλαδή ο ενεργός πληθυσμός, θα περιοριστεί σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Το ποσοστό του θα μειωθεί από το 58% που είναι σήμερα, στο 51% του συνόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως αποτέλεσμα αυτών των αλλαγών, η διάμεση ηλικία του πληθυσμού στην ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί από τα 45 στα 51 έτη.
Ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων και οι γεννήσεις
Η έκθεση προβλέπει επίσης άνοδο του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων στην ΕΕ. Ο δείκτης αυτός αποτυπώνει την αναλογία των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω προς τον πληθυσμό ηλικίας 20 έως 64 ετών. Ουσιαστικά, δείχνει πώς η γήρανση του πληθυσμού επηρεάζει την ισορροπία ανάμεσα στους δικαιούχους και τους εισφέροντες στα ασφαλιστικά συστήματα. Στην ΕΕ, ο δείκτης εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά περίπου 27 ποσοστιαίες μονάδες, από 38% το 2025 σε 65% το 2080, με το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης να έχει ήδη σημειωθεί έως το 2050.
Αυτό σημαίνει ότι ενώ σήμερα αντιστοιχούν περίπου 26 άνθρωποι ηλικίας 20 έως 64 ετών σε κάθε 10 άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, έως το 2080 ο αριθμός αυτός θα είναι λιγότερος από 16. Παράλληλα με αυτές τις εξελίξεις, ο συνολικός δείκτης γονιμότητας στην ΕΕ προβλέπεται να ανέβει από το ιστορικά χαμηλό επίπεδο των 1,3 γεννήσεων ανά γυναίκα το 2024, σε 1,5 έως το 2080.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Topontiki
