Με ένα πολυνομοσχέδιο που περιλαμβάνει είκοσι διατάξεις, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιδιώκει να δημιουργήσει ένα φιλολαϊκό προφίλ. Στο πλαίσιο αυτό, ανακοινώνονται μειώσεις στις χρεώσεις των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) και η θέσπιση υποχρεωτικών σταθερών τιμολογίων για τους καταναλωτές. Παρά τις κυβερνητικές διακηρύξεις περί «ασπίδας» για τους πολίτες, η οικονομική ανάγνωση των ρυθμίσεων αποκαλύπτει ότι πρόκειται για ημιτελή μέτρα και καθυστερημένες παραδοχές.
Η παρουσίαση του πολυνομοσχεδίου
Ο Σταύρος Παπασταύρου παρουσίασε τις ρυθμίσεις του υπουργείου στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, ενόψει της κρίσιμης συνεδρίασης της 4ης Νοεμβρίου. Κατά την παρουσίαση, επιστρατεύτηκαν θετικοί δείκτες και αναφορές σε ευρωπαϊκές «ρήτρες διαφυγής» ύψους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ.
Το νομοσχέδιο, χαρακτηριζόμενο ως «σαλάτα» λόγω του πλήθους και της ποικιλίας των διατάξεών του, επιχειρεί να δώσει την εικόνα ενός υπουργείου που δρα υπέρ του πολίτη. Ωστόσο, η ανάλυση δείχνει ότι αποφεύγεται συστηματικά η σύγκρουση με τον σκληρό πυρήνα της εγχώριας ενεργειακής ολιγοπωλιακής αγοράς, αφήνοντας ουσιαστικά ανέπαφες τις δομές που διαμορφώνουν τις τιμές.
Οι μειώσεις στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (ΥΚΩ)
Μία από τις βασικές ρυθμίσεις που προβάλλονται είναι η μείωση κατά 50% της χρέωσης των ΥΚΩ για την πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης. Αυτή η μείωση παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως μια «ευεργεσία» προς τους καταναλωτές.
Στην πραγματικότητα, η εν λόγω προσαρμογή θεωρείται υποχρεωτική και θα έπρεπε να είχε πραγματοποιηθεί εδώ και πολύ καιρό. Οι καταναλωτές πληρώνουν επί δεκαετίες εξορθολογισμένα χαράτσια ΥΚΩ, τα οποία κάλυπταν το κόστος ηλεκτροδότησης των μη διασυνδεδεμένων νησιών με τη χρήση ρυπογόνων μονάδων πετρελαίου. Καθώς οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα προχωρούν, παρόλο που υπάρχουν καθυστερήσεις ετών, η μείωση του κόστους αποτελεί λογιστική συνέπεια των υποδομών που έχουν ήδη πληρώσει οι ίδιοι οι πολίτες. Επομένως, δεν πρόκειται για κάποιο «δώρο» από τον κρατικό κορβανά.
Τα σταθερά τιμολόγια και το «ασφάλιστρο κινδύνου»
Ένα άλλο μέτρο που προβάλλεται ως «ασφάλεια και προβλεψιμότητα» είναι η υποχρεωτική προσφορά 12μηνων σταθερών συμβολαίων, γνωστών ως «μπλε τιμολόγια», από τους μεγάλους προμηθευτές ενέργειας. Ωστόσο, η πραγματικότητα πίσω από αυτό το μέτρο είναι διαφορετική.
Τα σταθερά αυτά τιμολόγια προσφέρονται από τις εταιρείες σε τιμές που ήδη ενσωματώνουν ένα υψηλό «ασφάλιστρο κινδύνου» (risk premium). Σε μια περίοδο δομικής αβεβαιότητας στην αγορά ενέργειας, το συγκεκριμένο μοντέλο μεταφέρει όλη την ευθύνη πρόβλεψης στον καταναλωτή. Ο πολίτης καλείται να «τζογάρει» αν θα δεσμευτεί σε μια «τσιμπημένη» σταθερή τιμή ή αν θα παραμείνει εκτεθειμένος στις διακυμάνσεις του χρηματιστηρίου ενέργειας, χωρίς ουσιαστική προστασία.
Η διαμόρφωση των τιμών και οι ρυθμίσεις για τα Data Centers
Παρά τις εξαγγελίες, η κυβέρνηση επιλέγει να μην παρέμβει στον μηχανισμό διαμόρφωσης των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά, γνωστό ως Target Model. Αυτή η επιλογή αφήνει ανέπαφο το περιθώριο κέρδους των ηλεκτροπαραγωγών, χωρίς να θίγονται οι βασικές δομές της αγοράς που οδηγούν στην αισχροκέρδεια.
Επιπλέον, το νομοσχέδιο εισάγει νέους κανόνες για τα Data Centers. Συγκεκριμένα, επιβάλλεται η κάλυψη του 60% της κατανάλωσής τους από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Παράλληλα, θεσπίζεται ένα ετήσιο ανταποδοτικό όφελος ύψους 15.000 ευρώ ανά μεγαβάτ (MW) για τους δήμους, το οποίο προέρχεται από τη λειτουργία των εν λόγω κέντρων δεδομένων.
Με πληροφορίες από: Topontiki
