Από τα πρώτα λεπτά μετά το τελευταίο τσιγάρο, ο ανθρώπινος οργανισμός ξεκινά μια διαδικασία ανάκαμψης. Ορισμένα από τα οφέλη αυτής της αλλαγής γίνονται αισθητά σχετικά γρήγορα, ενώ άλλα απαιτούν την πάροδο ετών για να εκδηλωθούν πλήρως. Παράλληλα, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι κάποιες από τις βλάβες που έχουν προκληθεί από το κάπνισμα ενδέχεται να παραμείνουν.
Το ερώτημα για το πόσο από τη φθορά που προκάλεσε το τσιγάρο μπορεί να διορθώσει το σώμα είναι συχνό για όσους διακόπτουν το κάπνισμα. Η απάντηση εξαρτάται από παράγοντες όπως η διάρκεια και η ένταση του καπνίσματος, η γενική κατάσταση της υγείας του ατόμου, καθώς και το είδος της συγκεκριμένης βλάβης. Ωστόσο, η διακοπή του καπνίσματος προσφέρει οφέλη σε κάθε ηλικία, ακόμα και σε ανθρώπους που έχουν καπνίσει για δεκαετίες ή έχουν ήδη εμφανίσει καρδιακή ή πνευμονική νόσο.
Οι πρώτες αλλαγές στον οργανισμό
Η αποκατάσταση του οργανισμού προχωρά με διαφορετικούς ρυθμούς, ανάλογα με το σύστημα που έχει επηρεαστεί. Η καρδιά, για παράδειγμα, ανταποκρίνεται με ταχύτητα στην απομάκρυνση των βλαβερών ουσιών του καπνού. Η αναπνοή μπορεί να βελτιωθεί σταδιακά, ενώ ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρών ασθενειών υποχωρεί με την πάροδο του χρόνου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των Αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, οι καρδιακοί παλμοί αρχίζουν να μειώνονται μέσα σε λίγα λεπτά από τη στιγμή που κάποιος σβήσει το τελευταίο του τσιγάρο. Μέσα σε μερικές ημέρες, τα επίπεδα του μονοξειδίου του άνθρακα στο αίμα υποχωρούν και φτάνουν στα επίπεδα που παρατηρούνται σε ανθρώπους που δεν καπνίζουν.
Μακροπρόθεσμα οφέλη για την καρδιά και την αναπνοή
Τα οφέλη της διακοπής του καπνίσματος συνεχίζονται και σε βάθος χρόνου, επηρεάζοντας σημαντικά την υγεία του καρδιαγγειακού και αναπνευστικού συστήματος. Σε διάστημα ενός έως δώδεκα μηνών από τη διακοπή, ο βήχας και η δύσπνοια, συμπτώματα που ταλαιπωρούν πολλούς καπνιστές, συνήθως περιορίζονται αισθητά.
Ο κίνδυνος εμφράγματος μειώνεται έντονα μέσα στα πρώτα ένα έως δύο χρόνια μετά τη διακοπή. Έπειτα από περίπου δεκαπέντε χρόνια αποχής από το κάπνισμα, ο κίνδυνος στεφανιαίας νόσου πλησιάζει εκείνον των ανθρώπων που δεν έχουν ιστορικό καπνίσματος. Αυτά αποτελούν γενικά χρονικά ορόσημα, καθώς η πορεία της υγείας κάθε ανθρώπου επηρεάζεται από το προσωπικό του ιστορικό και άλλους παράγοντες.
Η σύνθετη εικόνα των πνευμόνων
Στους πνεύμονες, η κατάσταση είναι πιο σύνθετη όσον αφορά την αποκατάσταση των βλαβών. Στην περίπτωση του εμφυσήματος, παρατηρείται καταστροφή των τοιχωμάτων των κυψελίδων, οι οποίες είναι μικροσκοπικοί αεροφόροι σάκοι όπου πραγματοποιείται η ανταλλαγή οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα. Αυτή η δομική βλάβη θεωρείται μόνιμη και δεν μπορεί να αναστραφεί πλήρως.
Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), στην οποία εντάσσεται και το εμφύσημα, απαιτεί διαρκή αντιμετώπιση. Στόχος της είναι ο έλεγχος των συμπτωμάτων και η διατήρηση της καθημερινής λειτουργικότητας του ασθενούς, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής του.
Η αξία της διακοπής παρά τις μόνιμες βλάβες
Ακόμη και στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν μόνιμες βλάβες στους πνεύμονες, η διακοπή του καπνίσματος έχει μεγάλη και αδιαμφισβήτητη αξία. Συγκεκριμένα, συμβάλλει στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου και στην ελαχιστοποίηση της απώλειας πνευμονικής λειτουργίας, προσφέροντας σημαντική ανακούφιση στον οργανισμό.
Η κατάλληλη θεραπεία μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της δύσπνοιας και να διευκολύνει την εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων. Όπου κρίνεται απαραίτητο, η θεραπεία συμπληρώνεται με προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης. Αυτά τα προγράμματα περιλαμβάνουν άσκηση υπό επίβλεψη, εκπαίδευση των ασθενών και εφαρμογή ειδικών τεχνικών αναπνοής, με στόχο τη βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας και της φυσικής κατάστασης.
Μείωση του κινδύνου καρκίνου
Πέρα από τα οφέλη για την καρδιά και τη βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας, η διακοπή του καπνίσματος συνδέεται επίσης με τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα. Αυτή η μείωση αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό κίνητρο για την οριστική αποχή από το κάπνισμα, προσφέροντας μακροπρόθεσμη προστασία στην υγεία του ατόμου.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
