Μια παράνομη επιχείρηση αρχαιοκαπηλίας στην ανατολική Τουρκία οδήγησε σε μια απρόσμενη και σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη. Στην επαρχία της Ερζερούμ, λαθρανασκαφείς, αναζητώντας χαμένους θησαυρούς, έφεραν στο φως ένα εκτεταμένο δίκτυο άγνωστων υπόγειων δωματίων και ίχνη ενός χαμένου οικισμού. Η αποκάλυψη αυτή έγινε κάτω από έναν ήδη προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο της περιόδου των Ουραρτού.
Η ανακάλυψη στην επαρχία της Ερζερούμ
Η παράνομη αναζήτηση θησαυρών στην επαρχία της Ερζερούμ, στην ανατολική Τουρκία, είχε ως αποτέλεσμα την τυχαία αποκάλυψη ενός δικτύου άγνωστων υπόγειων δωματίων. Παράλληλα, εντοπίστηκαν ίχνη ενός χαμένου οικισμού, ο οποίος βρισκόταν κάτω από έναν προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο που χρονολογείται από την περίοδο των Ουραρτού. Ο αρχαιολόγος Ομέρ Φαρούκ Κιζιλκάγια εκτιμά ότι ο συγκεκριμένος οικισμός ενδέχεται να ανήκει στην πρωτοχριστιανική εποχή, με τη χρονολόγησή του να τοποθετείται μεταξύ 300 και 500 μ.Χ.
Η καταστροφική μανία των λαθρανασκαφέων, οι οποίοι εισέβαλαν στον χώρο με τη χρήση γεννητριών και τρυπανιών, άνοιξε άθελά της μια «πύλη» στο παρελθόν. Αυτή η παράνομη δραστηριότητα οδήγησε στην ανάδειξη ενός ολόκληρου δικτύου υπόγειων δωματίων, τα οποία ήταν μέχρι πρότινος άγνωστα, καθώς και σε κατάλοιπα που υποδηλώνουν την ύπαρξη ενός οικισμού κάτω από την ήδη γνωστή περιοχή των τάφων.
Οι ενέργειες των αρχαιοκαπήλων
Οι αρχές διαπίστωσαν ότι οι λαθρανασκαφείς χρησιμοποίησαν προηγμένο εξοπλισμό, όπως γεννήτριες και ηλεκτρικά τρυπάνια, στην προσπάθειά τους να διαπεράσουν τους βραχώδεις σχηματισμούς. Στόχος τους ήταν η αναζήτηση θαμμένου θησαυρού, μια ενέργεια που αποτελεί παράνομη δραστηριότητα και θέτει σε κίνδυνο την πολιτιστική κληρονομιά.
Παρά τις καταστροφικές τους προθέσεις, η ανασκαφή που πραγματοποίησαν αποκάλυψε άθελά της διασυνδεδεμένα δωμάτια και κατάλοιπα. Αυτά τα ευρήματα φαίνεται να ανήκουν σε έναν οικισμό που βρισκόταν κρυμμένος κάτω από την ήδη αναγνωρισμένη περιοχή των τάφων. Η παράνομη αυτή επιχείρηση, αν και με αρνητικό κίνητρο, είχε ως απρόσμενο αποτέλεσμα μια σημαντική αρχαιολογική αποκάλυψη.
Ο προστατευόμενος χώρος του Χαμαμντερεσί
Οι λαξευτοί τάφοι, γνωστοί στους ντόπιους ως Χαμαμντερεσί (Hamamderesi), αποτελούν ένα σημαντικό αρχαιολογικό εύρημα στην περιοχή. Βρίσκονται κατά μήκος του αυτοκινητοδρόμου που συνδέει την Ερζερούμ με το Πασινλέρ και η χρονολόγησή τους τοποθετείται στην περίοδο των Ουραρτού. Η Επαρχιακή Διεύθυνση Πολιτισμού και Τουρισμού της Ερζερούμ, αναγνωρίζοντας την αξία τους, τους κήρυξε επίσημα ως προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο το έτος 2015.
Ο Ομέρ Φαρούκ Κιζιλκάγια, ο οποίος είναι πρόεδρος του Συμβουλίου Προώθησης και Τουρισμού της Ερζερούμ και ταυτόχρονα αρχαιολόγος, επιβεβαίωσε ότι ο λαξευτός τάφος στο Χαμαμντερεσί είναι εδώ και καιρό αναγνωρισμένος ως προστατευόμενος χώρος πολιτιστικής κληρονομιάς. Η αναγνώριση αυτή υπογραμμίζει τη σημασία του χώρου για την ιστορία και τον πολιτισμό της περιοχής, καθιστώντας τις παράνομες επεμβάσεις ακόμα πιο σοβαρές.
Οι δηλώσεις και οι εκτιμήσεις του αρχαιολόγου
Ο αρχαιολόγος Ομέρ Φαρούκ Κιζιλκάγια παρείχε σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την ανακάλυψη. Ο ίδιος ανέφερε ότι τα υπόγεια δωμάτια ήρθαν στο φως μόνο αφότου οι παράνομες ανασκαφές των κυνηγών θησαυρών μετέβαλαν το ανάγλυφο του εδάφους. Αυτό υποδηλώνει ότι η ύπαρξη του χαμένου οικισμού ήταν άγνωστη μέχρι την επέμβαση των αρχαιοκαπήλων.
Ο Κιζιλκάγια σημείωσε επίσης ότι ο ίδιος, μαζί με άλλους, εντόπισε την τοποθεσία ενώ μάζευαν μανιτάρια στην περιοχή. Κατά τη διάρκεια αυτής της επίσκεψης, διαπίστωσαν ότι ο χώρος είχε ήδη ανασκαφεί από κυνηγούς θησαυρών, γεγονός που οδήγησε στην αποκάλυψη των νέων ευρημάτων. Η εκτίμησή του για τη χρονολόγηση του οικισμού στην πρωτοχριστιανική εποχή, μεταξύ 300 και 500 μ.Χ., προσθέτει ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της περιοχής, πέρα από την ήδη γνωστή περίοδο των Ουραρτού.
Το μυστικό των υπόγειων δωματίων
Το δίκτυο των διασυνδεδεμένων δωματίων που αποκαλύφθηκε κάτω από τον προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο αποτελεί ένα σημαντικό εύρημα. Αυτά τα κατάλοιπα, τα οποία φαίνεται να ανήκουν σε έναν οικισμό, προσθέτουν μια νέα διάσταση στην κατανόηση της ιστορίας της Ερζερούμ. Η ύπαρξη ενός πιθανού πρωτοχριστιανικού οικισμού κάτω από τάφους της περιόδου των Ουραρτού δημιουργεί ερωτήματα και ανοίγει νέους δρόμους για την αρχαιολογική έρευνα.
Η τυχαία αυτή ανακάλυψη, που προέκυψε από μια παράνομη δραστηριότητα, υπογραμμίζει την απρόβλεπτη φύση των αρχαιολογικών ευρημάτων. Τα υπόγεια αυτά δωμάτια, που παρέμεναν κρυμμένα για αιώνες, αποτελούν πλέον αντικείμενο μελέτης, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για την αρχαία ζωή και τους πολιτισμούς που άνθισαν στην ανατολική Τουρκία.
Με πληροφορίες από: Enikos
