Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος αποφάσισε να απονείμει στον πρώην Μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιο τον «Χρυσούν Σταυρόν μετ’ αστέρος του Παρασήμου του Αποστόλου Παύλου». Η επίσημη αιτιολογία της απονομής αφορά τη συμπλήρωση πενήντα ετών αρχιεροσύνης του. Η τελετή έχει προγραμματιστεί για τις 6 Οκτωβρίου 2026, κατά την πρώτη συνεδρίαση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας, όπως ανακοινώθηκε στις αποφάσεις της ΔΙΣ. Ωστόσο, η συγκεκριμένη απόφαση εγείρει ερωτήματα, καθώς το παράσημο αποτελεί δημόσια πράξη αναγνώρισης που αποδίδει τιμή, κύρος και ηθική επιδοκιμασία.
Η σημασία της βράβευσης
Η απονομή του «Χρυσού Σταυρού μετ’ αστέρος του Παρασήμου του Αποστόλου Παύλου» δεν θεωρείται μια απλή αναμνηστική πλακέτα ή ένα υπηρεσιακό ρολόι που δίνεται λόγω πολυετούς θητείας. Αντιθέτως, ένα παράσημο συνιστά μια δημόσια πράξη αναγνώρισης, η οποία προσδίδει τιμή, κύρος και ηθική επιδοκιμασία στον τιμώμενο.
Για τον λόγο αυτό, η απόφαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου να τιμήσει τον πρώην Μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιο δεν μπορεί να εκληφθεί ως μια αθώα επετειακή διευθέτηση. Η επίσημη αιτιολογία της συμπλήρωσης πενήντα ετών αρχιεροσύνης δεν είναι από μόνη της αρετή, ούτε μπορεί η διάρκεια μιας εκκλησιαστικής σταδιοδρομίας να αποσυνδεθεί από το αποτύπωμά της.
Ο δημόσιος βίος του Αμβρόσιου
Η Ιερά Σύνοδος, με την ενέργειά της, δεν τιμά ένα κενό ημερολόγιο πενήντα ετών. Αντιθέτως, τιμά έναν συγκεκριμένο δημόσιο βίο, ο οποίος χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένα λόγια, πράξεις και προσβολές. Ο Αμβρόσιος έχει περιγραφεί ως οπαδός της Χρυσής Αυγής, δηλωμένος φασίστας και κήρυκας του σκοταδισμού.
Επιπλέον, ο δημόσιος βίος του περιλαμβάνει μία αμετάκλητη καταδίκη για δημόσια υποκίνηση μίσους. Το γεγονός αυτό καθιστά αναπόφευκτο το ερώτημα σχετικά με το τι ακριβώς επιλέγει να παρασημοφορήσει η Εκκλησία της Ελλάδος με αυτή την απόφαση.
Η ομοφοβική ρητορική του 2015
Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά περιστατικά που σημάδεψαν τον δημόσιο βίο του Αμβρόσιου έλαβε χώρα το 2015. Τότε, με αφορμή τη συζήτηση για το σύμφωνο συμβίωσης των ομόφυλων ζευγαριών, δημοσίευσε ένα κείμενο που χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα πιο χυδαία ομοφοβικά που έχουν εκφωνηθεί από ανώτερο εκκλησιαστικό αξιωματούχο κατά τη Μεταπολίτευση.
Στο εν λόγω κείμενο, ο Αμβρόσιος αποκάλεσε τους ομοφυλόφιλους «αποβράσματα της κοινωνίας», «εκτρώματα της φύσεως» και «μη ανθρώπους». Μάλιστα, προέτρεψε τους πιστούς με τη φράση: «Φτύστε τους!», προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.
Η καταδίκη από την ελληνική δικαιοσύνη
Η ελληνική Δικαιοσύνη έκρινε ότι το περιεχόμενο του κειμένου του Αμβρόσιου δεν αποτελούσε απλώς μια «αυστηρή θεολογική θέση», όπως συχνά επιχειρείται να βαφτιστεί η μισαλλοδοξία εκ των υστέρων. Αντιθέτως, κρίθηκε ότι επρόκειτο για δημόσια υποκίνηση μίσους και βίας.
Η καταδίκη του πρώην Μητροπολίτη επικυρώθηκε αμετάκλητα με την απόφαση 858/2020 του Αρείου Πάγου, επιβεβαιώνοντας τη νομική εκτίμηση για το περιεχόμενο των δηλώσεών του.
Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου
Ο Αμβρόσιος προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), επικαλούμενος την ελευθερία της έκφρασης ως δικαίωμα. Ωστόσο, το ΕΔΔΑ απέρριψε την προσφυγή του, κρίνοντας ότι το επίμαχο άρθρο περιείχε ομοφοβικό λόγο μίσους και υποκίνηση σε βία.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο λόγος αυτός ήταν ασύμβατος με τις αξίες της Ευρωπαϊκής Σύμβασης. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδόθηκε στο γεγονός ότι τα λόγια προέρχονταν από ανώτατο εκκλησιαστικό λειτουργό, ο οποίος διαθέτει αυξημένη δημόσια επιρροή. Η απόφαση, γνωστή ως «Lenis κατά Ελλάδας», δεν άφησε περιθώρια για την εκδοχή μιας δήθεν παρεξηγημένης θρησκευτικής άποψης.
Με πληροφορίες από: Topontiki
