Μια νέα εξέλιξη αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, γνωστή ως Great Sea Interconnector (GSI), με τη γαλλική εταιρεία Nexans να υποβάλλει αίτημα για την έκδοση NAVTEX και τη χορήγηση ειδικής άδειας. Οι εργασίες αφορούν υποθαλάσσιες έρευνες από το γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο ABEILLE MARENGO. Ωστόσο, η άδεια αυτή περιορίζεται σε εργασίες εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ουσιαστική πρόοδο του έργου, δεδομένων των προηγούμενων εμπλοκών σε διεθνή ύδατα.
Η «επανεκκίνηση» της διασύνδεσης
Η γαλλική Nexans, ως ανάδοχος του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, έχει υποβάλει αίτημα για την έκδοση NAVTEX. Παράλληλα, έχει κινηθεί η διαδικασία για τη χορήγηση ειδικής άδειας στο ερευνητικό πλοίο ABEILLE MARENGO, το οποίο φέρει γαλλική σημαία. Σκοπός του πλοίου είναι να πραγματοποιήσει υποθαλάσσιες έρευνες, που παρουσιάζονται ως ένα σημαντικό βήμα για την επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector (GSI).
Η συγκεκριμένη άδεια, ωστόσο, αφορά αποκλειστικά εργασίες που θα λάβουν χώρα εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων. Σε αυτή την περιοχή, η Ελλάδα ασκεί πλήρη κυριαρχία, και η Τουρκία δεν έχει προβάλει τις αντιρρήσεις που έχουν προκαλέσει την εμπλοκή του έργου στο παρελθόν. Αυτή η λεπτομέρεια καθιστά την εξέλιξη περισσότερο έναν διπλωματικό και επικοινωνιακό ελιγμό, παρά μια ουσιαστική υπέρβαση του αδιεξόδου στο οποίο έχει περιέλθει το έργο.
Το προηγούμενο επεισόδιο στην Κάσο
Το καλοκαίρι του 2024, είχε προηγηθεί μια ανάλογη προσπάθεια για την πραγματοποίηση ερευνών βυθού. Τότε, το ιταλικό ερευνητικό πλοίο Ievoli Relume, το οποίο ανήκει στην εταιρεία NextGeo, είχε αναλάβει τις εργασίες για λογαριασμό της ίδιας γαλλικής εταιρείας, της Nexans.
Οι εργασίες εκείνες είχαν εξελιχθεί σε ένα μείζον ελληνοτουρκικό επεισόδιο. Η Άγκυρα είχε στείλει πολεμικά πλοία στην περιοχή της Κάσου, προβάλλοντας αξιώσεις για θαλάσσιες ζώνες στις οποίες η Αθήνα θεωρεί ότι διαθέτει δικαιώματα.
Η τουρκική παρέμβαση και η ελληνική υποχώρηση
Ο ΑΔΜΗΕ είχε ανακοινώσει τότε ότι το ιταλικό πλοίο είχε ολοκληρώσει τις προγραμματισμένες εργασίες στα διεθνή ύδατα μεταξύ Κάσου και Καρπάθου. Παρ' όλα αυτά, η τουρκική παρέμβαση, η αποχώρηση του ερευνητικού πλοίου και η μετέπειτα στασιμότητα του έργου ανέδειξαν το πραγματικό πρόβλημα.
Το πρόβλημα αυτό αφορούσε την αδυναμία εξασφάλισης ανεμπόδιστης και συνεχούς προόδου των ερεχνών κατά μήκος της διαδρομής του καλωδίου, ειδικά στα διεθνή ύδατα. Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Άγγελος Συρίγος, είχε ξεκαθαρίσει τότε ότι η ελληνική πλευρά υποχώρησε έναντι της τουρκικής απειλής.
Ερωτήματα για τις νέες έρευνες
Η σημερινή εξέλιξη, με τις νέες έρευνες να επικεντρώνονται στα ελληνικά χωρικά ύδατα, γεννά ένα εύλογο ερώτημα. Γιατί απαιτούνται νέες έρευνες σε περιοχές όπου είχαν ήδη πραγματοποιηθεί εργασίες κατά το προηγούμενο στάδιο του έργου; Οι προηγούμενες έρευνες είχαν γίνει επίσης εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Επίσης, τίθεται το ερώτημα γιατί οι νέες εργασίες δεν ξεκινούν από το σημείο που άφησε την προσπάθεια στη μέση το ιταλικό πλοίο. Δεν γίνεται καν νύξη για την περιοχή μετά την Κάσο, όπου αρχίζουν τα διεθνή ύδατα. Η τουρκική παρέμβαση και το «στοπ» είχαν μπει αμέσως μόλις το πλοίο τότε «ξεμύτισε» στα διεθνή ύδατα.
Απαιτούμενες διευκρινίσεις και το μέλλον του έργου
Ενδέχεται ασφαλώς να υπάρχουν τεχνικοί λόγοι που να δικαιολογούν τις νέες αυτές έρευνες. Αυτοί μπορεί να περιλαμβάνουν ανάγκες για συμπληρωματικές μετρήσεις ή διαφορετικές απαιτήσεις για την προετοιμασία της πόντισης του καλωδίου.
Ωστόσο, οι λόγοι αυτοί πρέπει να εξηγηθούν συγκεκριμένα από τον φορέα υλοποίησης του έργου και την ανάδοχο εταιρεία. Μέχρι τώρα, δεν έχουν δοθεί βασικές πληροφορίες σχετικά με το πλάνο της εταιρείας, όπως για παράδειγμα το χρονοδιάγραμμα των εργασιών της. Το μέλλον του έργου παραμένει άδηλο μετά την εμπλοκή στην Κάσο και την αδυναμία προόδου στα διεθνή ύδατα.
Με πληροφορίες από: Topontiki
