Σε μια νέα εθνικιστική παρέμβαση, ο Τούρκος υπουργός Παιδείας Γιουσούφ Τεκίν ζήτησε την αντικατάσταση της ονομασίας «Αιγαίο» με τον όρο «Adalar Denizi» (Θάλασσα των Νησιών) στα τουρκικά σχολικά βιβλία. Η πρόταση αυτή συνοδεύεται από τον ισχυρισμό ότι η ονομασία «Αιγαίο» έχει επηρεαστεί από τους Έλληνες και καθιερώθηκε διεθνώς μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η δήλωση του Τεκίν αναδείχθηκε από τουρκικά μέσα ενημέρωσης και συνδέεται με ευρύτερες αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας.
Το σκεπτικό πίσω από την αλλαγή
Ο Τούρκος υπουργός, μιλώντας στην ιστοσελίδα T24, ανέφερε ότι κατά την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης «δεν υπήρχε Αιγαίο», προτείνοντας την «Θάλασσα των Νησιών» ως την «σωστή» ονομασία. Αυτή η θέση εντάσσεται σε μια γενικότερη αναθεώρηση της διδακτέας ύλης στα τουρκικά σχολεία, όπου παραδοσιακοί όροι όπως «Σταυροφορίες» και «Γεωγραφικές Ανακαλύψεις» αντικαθίστανται από όρους που θεωρούνται πιο συμβατοί με την τουρκική εθνική αφήγηση.
Αντίκτυποι και αντιδράσεις
Η πρόταση του Τεκίν δεν είναι μια μεμονωμένη δήλωση. Από τον Νοέμβριο του 2025, το τουρκικό υπουργείο Παιδείας είχε ήδη ανακοινώσει ότι προωθεί την ονομασία «Adalar Denizi» στο πλαίσιο του νέου εκπαιδευτικού μοντέλου. Φιλικά προς την κυβέρνηση μέσα, όπως η Yeni Akit, υποστηρίζουν αυτήν την ιδέα, χαρακτηρίζοντας την αλλαγή ως ένδειξη «εθνικής και εγχώριας» αντίληψης στην εκπαίδευση. Οποιοσδήποτε αντιτίθεται στις απόψεις του Τεκίν κατηγορείται ως «διανοούμενος της αποικιοκρατίας» και «υπηρέτης της Δύσης».
Πολιτική εργαλειοποίησης της εκπαίδευσης
Η προσπάθεια να αφαιρεθεί ο όρος «Αιγαίο» από τα σχολικά βιβλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της τουρκικής κυβέρνησης να επηρεάσει την εκπαίδευση και να διαμορφώσει μια νέα εθνικιστική αντίληψη γύρω από τη γεωγραφία και την ιστορία. Στο νέο πρόγραμμα σπουδών, αναφέρονται επίσης όροι όπως «Γαλάζια Πατρίδα», συνδέοντας την εκπαίδευση με τα θαλάσσια δικαιώματα της Τουρκίας.
Η αναθεώρηση του ονόματος του Αιγαίου δεν αντιμετωπίζεται από την Άγκυρα ως απλό γεωγραφικό ζήτημα, αλλά ως ένα εργαλείο εθνικής διαπαιδαγώγησης και γεωπολιτικής προπαγάνδας.
Ιστορική και γεωγραφική αλήθεια
Ο ισχυρισμός ότι το «Αιγαίο» έχει ελληνική προέλευση και είναι μεταπολεμική επινόηση δεν ευσταθεί ιστορικά. Η προσπάθεια της Άγκυρας να παρουσιάσει την ονομασία αυτή ως προϊόν ελληνικής επιρροής μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υποδηλώνει πολιτική σκοπιμότητα και όχι ιστορική ακρίβεια. Αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο, καθώς η ιστορία χρησιμοποιείται ως εργαλείο κρατικής αφήγησης, ενώ η γεωγραφία προσαρμόζεται στις ανάγκες της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής.
Στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας»
Η προώθηση της αλλαγής του ονόματος του Αιγαίου στα σχολικά βιβλία συνδέεται άμεσα με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο στοχεύει στην επέκταση της τουρκικής επιρροής σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Η «Γαλάζια Πατρίδα» θεωρείται μέρος της διδασκαλίας για τα θαλάσσια δικαιώματα της Τουρκίας, με στόχο τη διαμόρφωση μιας γενιάς που θα βλέπει το Αιγαίο ως πεδίο τουρκικών διεκδικήσεων.
Η πρωτοβουλία του Τούρκου υπουργού Παιδείας και οι υποστηρικτές της αναδεικνύουν μια αυξανόμενη τάση στην τουρκική πολιτική που επηρεάζει την εκπαίδευση. Η προσπάθεια να διαγραφούν ονομασίες που σχετίζονται με την ελληνική ιστορία και παρουσία στην περιοχή είναι ανησυχητική και αποδεικνύει ότι η Άγκυρα προχωρά πέρα από τις διπλωματικές δηλώσεις, προσπαθώντας να επαναστατήσει τη δημόσια αντίληψη μέσω των σχολικών βιβλίων.
