Περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια φορολογούμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον μηχανισμό των τεκμηρίων διαβίωσης, καθώς η εφορία προσδιόρισε για αυτούς υψηλότερο εισόδημα από αυτό που είχαν δηλώσει. Το γεγονός αυτό οδήγησε στην προσθήκη σχεδόν 3,9 δισεκατομμυρίων ευρώ στη φορολογητέα ύλη, όχι λόγω δήλωσης επιπλέον εισοδημάτων, αλλά εξαιτίας της ενεργοποίησης των τεκμαρτών υπολογισμών.
Η αποκάλυψη των δεδομένων της ΑΑΔΕ
Τα αναλυτικά δεδομένα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) φέρνουν στο προσκήνιο έναν αποκαλυπτικό τρόπο λειτουργίας του ελληνικού φορολογικού συστήματος. Συγκεκριμένα, 1.209.091 φορολογούμενοι φορολογήθηκαν με βάση υψηλότερο τεκμαρτό εισόδημα.
Ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, προστέθηκαν 3,88 δισεκατομμύρια ευρώ στη φορολογητέα ύλη. Τα στοιχεία αυτά αφορούν τις φορολογικές δηλώσεις που υποβλήθηκαν το έτος 2025 και αφορούσαν τα εισοδήματα του προηγούμενου έτους, δηλαδή του 2024.
Η διαχρονική αντίφαση του συστήματος
Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν μια διαχρονική αντίφαση στο φορολογικό σύστημα της χώρας. Ενώ εκατομμύρια πολίτες εμφανίζουν ιδιαίτερα χαμηλά εισοδήματα στις δηλώσεις τους, το κράτος εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τεκμαρτούς υπολογισμούς για να προσδιορίσει τη φοροδοτική τους ικανότητα.
Ο μηχανισμός των τεκμηρίων σχεδιάστηκε αρχικά με στόχο την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Ωστόσο, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο αυτός ο μηχανισμός μπορεί να διαχωρίζει αποτελεσματικά εκείνους που ενδεχομένως αποκρύπτουν εισοδήματα από τους πολίτες που πραγματικά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις καθημερινές τους οικονομικές υποχρεώσεις.
Η κατανομή των φορολογουμένων που επηρεάστηκαν
Η κατανομή των φορολογουμένων που επηρεάστηκαν από τα τεκμήρια παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Από το σύνολο των 1.209.091 φορολογουμένων που βρέθηκαν σε αυτή τη θέση, ένα σημαντικό ποσοστό αφορά μισθωτούς και συνταξιούχους.
Συγκεκριμένα, 783.701 μισθωτοί και συνταξιούχοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τον μηχανισμό των τεκμηρίων, αποτελώντας περίπου το 65% του συνολικού αριθμού. Το στοιχείο αυτό έχει ξεχωριστή σημασία, καθώς πρόκειται για κατηγορίες πολιτών των οποίων τα βασικά εισοδήματα, δηλαδή οι μισθοί και οι συντάξεις, καταγράφονται κατά κανόνα απευθείας από την φορολογική διοίκηση.
Ζητήματα ακρίβειας και κοινωνικής δικαιοσύνης
Βεβαίως, η υπαγωγή ενός φορολογούμενου στα τεκμήρια δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι φορολογήθηκε άδικα. Ούτε αποκλείει την πιθανότητα ύπαρξης άλλων εισοδημάτων που δεν δηλώθηκαν στην εφορία.
Ωστόσο, η τόσο μεγάλη συμμετοχή μισθωτών και συνταξιούχων στον μηχανισμό των τεκμηρίων θέτει ζήτημα σχετικά με την ακρίβεια των υπολογισμών και την κοινωνική δικαιοσύνη του ευρύτερου φορολογικού συστήματος.
Πώς λειτουργούν τα τεκμήρια διαβίωσης
Τα τεκμήρια διαβίωσης βασίζονται σε συγκεκριμένες δαπάνες και περιουσιακά στοιχεία που κατέχει ή χρησιμοποιεί ένας φορολογούμενος. Σε αυτά περιλαμβάνονται η κατοικία, το αυτοκίνητο, καθώς και οι ελάχιστες αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης που έχουν καθοριστεί από τη νομοθεσία.
Όταν το εισόδημα που προκύπτει από αυτούς τους τεκμαρτούς υπολογισμούς υπερβαίνει το εισόδημα που έχει δηλωθεί από τον φορολογούμενο, η προκύπτουσα διαφορά μπορεί να αποτελέσει πρόσθετο φορολογητέο εισόδημα. Αυτό συμβαίνει εφόσον η διαφορά δεν καλύπτεται με τους τρόπους που προβλέπει ρητά η ισχύουσα φορολογική νομοθεσία.
Με πληροφορίες από: Topontiki
