Οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεδριάζουν σήμερα, Δευτέρα (9/11), στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο του Eurogroup και του Ecofin, με βασικό θέμα τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται το ενδεχόμενο σημαντικών ανατιμήσεων στα καπνικά προϊόντα, οι οποίες θα μπορούσαν να φτάσουν την τιμή του πακέτου τσιγάρων ακόμα και τα 13 ευρώ. Η κρίσιμη διαπραγμάτευση αφορά την αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης και τη θέσπιση κοινών ευρωπαϊκών κανόνων φορολόγησης.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και οι πιθανές ανατιμήσεις
Η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει ιδιαίτερα σημαντικές επιβαρύνσεις για τα καπνικά προϊόντα. Με βάση τις εκτιμήσεις της, το ενδεχόμενο ένα πακέτο τσιγάρων να κοστίζει 13 ευρώ δεν θεωρείται ακραίο σενάριο. Αντιθέτως, αυτή η τιμή θα μπορούσε να αποτελέσει μια σχετικά μετριοπαθή εκτίμηση των επιπτώσεων από την προτεινόμενη φορολογική αναπροσαρμογή.
Οι προτεινόμενες αλλαγές αφορούν τόσο τα παραδοσιακά προϊόντα καπνού όσο και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα νέα προϊόντα νικοτίνης. Η Ιρλανδική Προεδρία του Ecofin επιδιώκει να εξασφαλίσει συμφωνία για την αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης, καθώς και τη θέσπιση κοινών ευρωπαϊκών κανόνων φορολόγησης για όλες αυτές τις κατηγορίες προϊόντων.
Μελέτη του ΚΕΠΕ προειδοποιεί για εξαπλασιασμό των τιμών
Την έκταση των πιθανών επιβαρύνσεων είχε αναδείξει και σχετική μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ). Σύμφωνα με την ανάλυση αυτή, η μέση τιμή των τσιγάρων θα μπορούσε να αυξηθεί έως και κατά 569,6%, δηλαδή να εξαπλασιαστεί, υπό συγκεκριμένες παραδοχές εφαρμογής της πρότασης της Επιτροπής.
Ωστόσο, η ίδια μελέτη προειδοποιεί για τις σοβαρές παρενέργειες που μπορεί να προκαλέσει μια τόσο μεγάλη φορολογική επιβάρυνση. Οι κυριότερες από αυτές περιλαμβάνουν τη μετατόπιση της ζήτησης των καταναλωτών προς την παράνομη αγορά, τη συρρίκνωση της νόμιμης κατανάλωσης καπνικών προϊόντων και τις πιθανές απώλειες για τα δημόσια έσοδα των κρατών.
Η θέση της Ελλάδας και ο φόβος για το λαθρεμπόριο
Η Ελλάδα έχει εκφράσει τις ανησυχίες της σχετικά με τις προτεινόμενες αλλαγές και ζητά μεγαλύτερα περιθώρια προσαρμογής. Η ελληνική πλευρά τονίζει ότι μια απότομη και σημαντική αύξηση των φόρων θα μπορούσε να οδηγήσει ένα σημαντικό μέρος των καταναλωτών από τη νόμιμη αγορά στην παράνομη, ενισχύοντας το λαθρεμπόριο καπνικών προϊόντων.
Αυτή η μετατόπιση θα είχε αρνητικές συνέπειες τόσο για την υγεία των πολιτών, λόγω της απουσίας ελέγχων στα παράνομα προϊόντα, όσο και για τα κρατικά έσοδα, τα οποία θα μειώνονταν αντί να αυξηθούν από τη φορολόγηση.
Οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες
Η σημερινή διαπραγμάτευση στις Βρυξέλλες δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Η Ιρλανδική Προεδρία έχει ήδη προωθήσει νέα συμβιβαστικά κείμενα, με στόχο να γεφυρώσει τις διαφορετικές προσεγγίσεις που έχουν τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι διαφορές αφορούν τη δομή των φόρων, τα ελάχιστα επίπεδα επιβάρυνσης και τους κανόνες εφαρμογής των νέων μέτρων.
Το ζήτημα έχει ήδη περάσει από τεχνικές διαπραγματεύσεις και συζητήσεις σε επίπεδο μόνιμων αντιπροσώπων. Σκοπός αυτών των συζητήσεων ήταν να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο πολιτικής συνεννόησης, το οποίο θα τεθεί ενώπιον των υπουργών Οικονομικών για την τελική απόφαση. Ωστόσο, η επίτευξη συμφωνίας θεωρείται δύσκολη, καθώς οι αποφάσεις για τη συγκεκριμένη φορολογική μεταρρύθμιση απαιτούν ομοφωνία και των 27 κρατών-μελών.
Με πληροφορίες από: Enikos
