Αποκαλυπτικά είναι τα δεδομένα για την οικονομική κατάσταση των ελληνικών νοικοκυριών, καθώς η φορολογική επιβάρυνση στη χώρα κινείται σε «σκανδιναβικά» επίπεδα. Την ίδια στιγμή, οι παροχές του κοινωνικού κράτους θυμίζουν περισσότερο βαλκανικό κράτος. Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από πρόσφατη μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), η οποία αξιοποίησε επίσημα δεδομένα της Eurostat που δημοσιεύτηκαν στα τέλη Οκτωβρίου.
Υψηλή φορολογική επιβάρυνση και ανύπαρκτες ελαφρύνσεις
Η μελέτη του ΚΕΦΙΜ δείχνει ότι το φορολογικό βάρος στην Ελλάδα παραμένει καθηλωμένο στα επίπεδα του 2019. Αυτό ακυρώνει στην πράξη τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς περί ελαφρύνσεων και μειώσεων εισφορών.
Συγκεκριμένα, παρά τη διαρκή προβολή του αφηγήματος περί γενικευμένης ελάφρυνσης των πολιτών, το 2025 η συνολική επιβάρυνση από φόρους και εισφορές παρέμεινε αμετακίνητη στο 41,3% του ΑΕΠ. Το ποσοστό αυτό όχι μόνο «ισοφαρίζει» τις επιδόσεις του 2019, αλλά ξεπερνά τον μέσο όρο των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Συρρίκνωση κοινωνικών δαπανών εν μέσω αυξημένων εσόδων
Την ίδια στιγμή που στην υπόλοιπη Ευρώπη καταγράφεται αύξηση των κονδυλίων για την κοινωνική προστασία, στην Ελλάδα επιλέχθηκε η συρρίκνωσή τους. Οι δαπάνες αυτές υποχώρησαν από το 19,6% στο 17,7% του ΑΕΠ.
Αυτή η υποχώρηση των κοινωνικών δαπανών συντελείται μάλιστα σε μια περίοδο θεαματικής διόγκωσης των δημόσιων εσόδων. Όπως υπογραμμίζει το ΚΕΦΙΜ, τα φορολογικά έσοδα εκτινάχθηκαν ονομαστικά από τα 76,4 δισεκατομμύρια ευρώ το 2019 στα 103,2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, σημειώνοντας άλμα της τάξεως του 35%.
Η ανισορροπία της φορολογικής αρχιτεκτονικής
Σε όλη τη διάρκεια της περιόδου 2019-2025, η Ελλάδα διατήρησε μια σταθερή απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο φορολόγησης, η οποία κυμάνθηκε από 3 έως 5,5 ποσοστιαίες μονάδες, διαμορφούμενη στο +3,4% το 2025. Η ουσιαστική διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι πολίτες απολαμβάνουν ανταποδοτικά ένα ισχυρό πλέγμα προστασίας, ενώ η ελληνική κυβέρνηση περιορίζεται στην επανάληψη ρητορικών σχημάτων περί δήθεν φορολογικών ελαφρύνσεων.
Η αρχιτεκτονική του ελληνικού φορολογικού συστήματος αποκαλύπτει μια βαθιά κοινωνική αδικία σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Η Ελλάδα σκαρφάλωσε στην 4η θέση της Ε.Ε. στην είσπραξη έμμεσων φόρων, οι οποίοι απορροφούν το 17,2% του ΑΕΠ. Αυτό καταγράφει τεράστια απόκλιση 3,8 μονάδων από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, που είναι 13,4%. Η συγκεκριμένη επιλογή πλήττει καίρια τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, καθώς το κύμα ακρίβειας και ο πληθωρισμός της τελευταίας πενταετίας εξανέμισαν κάθε ονομαστική αύξηση του μέσου μισθού, αποστερώντας από τα νοικοκυριά την πραγματική τους αγοραστική δύναμη.
Άμεση φορολογία κάτω του ευρωπαϊκού μέσου όρου
Παράλληλα, η άμεση φορολογία, που περιλαμβάνει φόρους εισοδήματος και περιουσίας, παραμένει καθηλωμένη σε ποσοστά χαμηλότερα από τα ευρωπαϊκά. Ενώ οι άμεσοι φόροι στην Ελλάδα διαμορφώνονται στο 11,0% του ΑΕΠ, ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρώπη είναι 12,1%.
Με πληροφορίες από: ieidiseis.gr
