Η φορολογική πενταετία, ο συνήθης χρόνος παραγραφής για τους φορολογικούς ελέγχους, δεν αποτελεί πάντα οριστικό κλείσιμο ενός φακέλου για την Εφορία. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι ελεγκτικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να διενεργήσουν έλεγχο που φτάνει έως και δέκα χρόνια πίσω, καταλογίζοντας πρόσθετους φόρους. Αυτό συμβαίνει κυρίως όταν, μετά την αρχική πενταετία, εμφανίζονται πραγματικά νέα στοιχεία που αποκαλύπτουν κάποια φορολογική παράβαση.
Η εξαίρεση της δεκαετούς παραγραφής
Η δεκαετία ως περίοδος φορολογικού ελέγχου αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα της πενταετούς παραγραφής. Μπορεί να ενεργοποιηθεί σε περιπτώσεις όπου δεν έχει υποβληθεί φορολογική δήλωση από τον υπόχρεο. Επιπλέον, η επέκταση στα δέκα χρόνια είναι δυνατή όταν, μετά τη συμπλήρωση της πενταετίας, προκύψουν νέα στοιχεία που δεν ήταν γνωστά στη Φορολογική Διοίκηση και τα οποία αποκαλύπτουν μια φορολογική παράβαση.
Είναι κρίσιμο να προσδιοριστεί πότε ακριβώς τελειώνει η πενταετία και πότε αρχίζει να ισχύει η δεκαετία. Μια μεταγενέστερη έκθεση ελέγχου, από μόνη της, δεν αρκεί για να διατηρήσει ανοιχτή μια φορολογική υπόθεση. Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αυτή την έκθεση πρέπει να ήταν πράγματι άγνωστα στις φορολογικές αρχές και να μην μπορούσαν να είχαν εντοπιστεί εγκαίρως με τη δέουσα επιμέλεια.
Τι θεωρούνται «νέα στοιχεία» για την Εφορία
Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει καθορίσει το πλαίσιο για το τι συνιστά «νέο» ή «συμπληρωματικό» στοιχείο. Για να δικαιολογηθεί η επέκταση της παραγραφής στη δεκαετία, οι πληροφορίες πρέπει να έχουν προκύψει για πρώτη φορά μετά την πάροδο της πενταετίας και να μην ήταν διαθέσιμες ή ανιχνεύσιμες από τη Φορολογική Διοίκηση εντός του αρχικού πενταετούς διαστήματος.
Δεν μπορεί κάθε στοιχείο που αξιοποιείται καθυστερημένα να χαρακτηριστεί ως «νέο» με σκοπό να παραμείνουν ανοιχτές παλιές φορολογικές χρήσεις. Εάν οι πληροφορίες υπήρχαν ήδη στα αρχεία ή στα ηλεκτρονικά συστήματα της Εφορίας και μπορούσαν να είχαν εντοπιστεί με την απαιτούμενη επιμέλεια, τότε η αδράνεια των υπηρεσιών δεν επαρκεί για να μετατρέψει την πενταετή παραγραφή σε δεκαετή.
Η υπόθεση που έφτασε στο Συμβούλιο της Επικρατείας
Το ζήτημα της δεκαετούς παραγραφής απασχόλησε πρόσφατα το Συμβούλιο της Επικρατείας, με αφορμή μια υπόθεση που αφορούσε πλαστά και εικονικά τιμολόγια. Ειδικότερα, το Β’ Τμήμα του ΣτΕ εξέτασε αίτηση αναίρεσης που είχε υποβάλει μια ομόρρυθμη εταιρεία υδραυλικών εγκαταστάσεων.
Στην εν λόγω εταιρεία είχε καταλογιστεί φόρος εισοδήματος για τη χρήση του 2005, λόγω της λήψης και καταχώρισης πλαστών και εικονικών φορολογικών στοιχείων. Η εταιρεία υποστήριζε ότι το δικαίωμα του Δημοσίου να καταλογίσει τον φόρο είχε παραγραφεί, καθώς, κατά την άποψή της, τα κρίσιμα στοιχεία ήταν ήδη γνωστά στη φορολογική διοίκηση εντός της πενταετίας. Κατά συνέπεια, υποστήριζε ότι αυτά δεν μπορούσαν να εμφανιστούν αργότερα ως «συμπληρωματικά στοιχεία» και να παρατείνουν τον χρόνο ελέγχου για άλλα πέντε χρόνια.
Η απόφαση του ΣτΕ και το σκεπτικό
Το Συμβούλιο της Επικρατείας, ωστόσο, έκρινε ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση υπήρχε λόγος εφαρμογής της δεκαετούς παραγραφής. Η εικονικότητα των επίμαχων τιμολογίων διαπιστώθηκε μέσα από έκθεση ελέγχου του ΣΔΟΕ, η οποία συντάχθηκε στις 4 Ιουνίου 2014. Η ημερομηνία αυτή ήταν μετά τη συμπλήρωση της κανονικής πενταετούς παραγραφής.
Για το Ανώτατο Δικαστήριο, το κρίσιμο σημείο δεν ήταν απλώς η ημερομηνία σύνταξης της έκθεσης του ΣΔΟΕ. Αντιθέτως, εξετάστηκε πότε προέκυψαν στην πραγματικότητα οι πληροφορίες που επέτρεψαν στους ελεγκτές να αποκαλύψουν την εικονικότητα των συγκεκριμένων συναλλαγών. Η παράβαση διαπιστώθηκε για πρώτη φορά από τον μεταγενέστερο αυτό έλεγχο.
Κατόπιν αυτού, τα σχετικά ευρήματα κρίθηκε ότι μπορούσαν να αποτελέσουν νέα συμπληρωματικά στοιχεία. Αυτό δικαιολόγησε την επέκταση της παραγραφής στη δεκαετία, επιτρέποντας στην Εφορία να προχωρήσει στον καταλογισμό του φόρου για τη χρήση του 2005, παρά την παρέλευση της αρχικής πενταετίας.
Με πληροφορίες από: Topontiki
