Μια νέα επιστημονική μελέτη, στην οποία συμμετέχουν ερευνητές του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, εξετάζει τη δυνατότητα παραγωγής σημαντικών ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας από την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις στέγες των 27 πρωτευουσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η μελέτη δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Energy του εκδοτικού οίκου Elsevier. Για την Αθήνα, η κατάλληλη επιφάνεια στεγών για φωτοβολταϊκά εκτιμάται σε περίπου 24,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με τη δυνητική ετήσια παραγωγή να υπολογίζεται σε περίπου 1,8 τεραβατώρες (TWh).
Το αντικείμενο της μελέτης και η δημοσίευσή της
Η νέα επιστημονική μελέτη εστιάζει στην αξιολόγηση του δυναμικού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά συστήματα που θα εγκατασταθούν στις στέγες των 27 πρωτευουσών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην έρευνα αυτή συμμετέχουν ενεργά ερευνητές από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη ενός ενιαίου πλαισίου αξιολόγησης του δυναμικού.
Η δημοσίευση της μελέτης πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Energy, το οποίο ανήκει στον εκδοτικό οίκο Elsevier. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών προχώρησε σε σχετική ενημέρωση μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, υπογραμμίζοντας τη σημασία των ευρημάτων της για την ενεργειακή αυτονομία και τη μείωση των εκπομπών.
Το ενεργειακό δυναμικό της Αθήνας σε αριθμούς
Ειδικότερα για την ελληνική πρωτεύουσα, την Αθήνα, οι εκτιμήσεις της μελέτης είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες. Η κατάλληλη επιφάνεια των στεγών εντός της πόλης, η οποία μπορεί να φιλοξενήσει φωτοβολταϊκά συστήματα, υπολογίζεται σε περίπου 24,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Από αυτή την επιφάνεια, η δυνητική ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να φτάσει τις 1,8 τεραβατώρες (TWh).
Παράλληλα, η εγκατάσταση αυτών των συστημάτων θα είχε σημαντικό περιβαλλοντικό όφελος. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, οι εκπομπές ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα που θα μπορούσαν να αποφευχθούν ανέρχονται σε περίπου 512.000 τόνους ετησίως. Από οικονομικής πλευράς, τα δυνητικά ετήσια έσοδα από την παραγωγή αυτής της ενέργειας εκτιμώνται σε 117,39 εκατομμύρια ευρώ.
Συγκριτικά στοιχεία από άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες
Η μελέτη δεν περιορίστηκε μόνο στην Αθήνα, αλλά εξέτασε και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες της ΕΕ. Ανάμεσα σε αυτές, το Παρίσι αναδεικνύεται ως η πόλη με τη μεγαλύτερη δυνητική ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά στις στέγες της, φτάνοντας περίπου τις 3,81 TWh. Ακολουθούν το Βερολίνο και η Βουδαπέστη, οι οποίες εμφανίζουν παρόμοιο δυναμικό, με περίπου 2,55 TWh η καθεμία.
Συνολικά, η εκτιμώμενη ετήσια παραγωγική δυνατότητα για όλες τις εξεταζόμενες πρωτεύουσες κυμαίνεται σε ένα ευρύ φάσμα, από 0,2 έως 3,8 TWh. Τα ευρήματα της επιστημονικής δημοσίευσης, όπως παρουσιάζονται και στο γράφημα, δείχνουν ότι οι συνολικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που θα μπορούσαν να αποφευχθούν φτάνουν έως περίπου 1 εκατομμύριο τόνους ισοδύναμου CO₂ ετησίως. Ταυτόχρονα, τα καθαρά οικονομικά έσοδα, με βάση τις τρέχουσες τιμές αγοράς, ενδέχεται να υπερβούν τα 330 εκατομμύρια ευρώ.
Η μεθοδολογία πίσω από τα ευρήματα
Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων της, η ανάλυση της μελέτης αξιοποίησε έναν συνδυασμό δεδομένων και εργαλείων. Συγκεκριμένα, συνδυάστηκαν 16 χρόνια ατμοσφαιρικών δεδομένων, καλύπτοντας την περίοδο από το 2008 έως το 2023. Χρησιμοποιήθηκαν επίσης δορυφορικές πληροφορίες που προέρχονται από τις υπηρεσίες Copernicus, καθώς και δεδομένα που αφορούν τον αστικό ιστό των πόλεων.
Επιπλέον, η μεθοδολογία περιλάμβανε προσομοιώσεις φωτοβολταϊκών συστημάτων, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν μέσω του μοντέλου PVGIS. Κατά την εκτίμηση της ηλιακής ακτινοβολίας και, κατ’ επέκταση, της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, λήφθηκαν υπόψη τρεις βασικοί παράγοντες: η νέφωση, η παρουσία αερολυμάτων στην ατμόσφαιρα και η σκίαση που προκαλείται από τα γειτονικά κτίρια και τα γενικότερα χαρακτηριστικά του αστικού περιβάλλοντος.
Ο δείκτης ενεργειακής αυτονομίας των πόλεων
Πέρα από την εκτίμηση της δυνητικής παραγωγής, η μελέτη υπολογίζει και τον δείκτη ενεργειακής αυτονομίας. Ο δείκτης αυτός αποτελεί ένα μέτρο σύγκρισης μεταξύ της δυνητικής παραγωγής φωτοβολταϊκής ενέργειας και της συνολικής ηλεκτρικής κατανάλωσης μιας περιοχής. Μέσω αυτού του δείκτη, είναι εφικτό να αξιολογηθεί σε ποιο βαθμό μια πόλη μπορεί να καλύψει τις ενεργειακές της ανάγκες από ανανεώσιμες πηγές που βρίσκονται εντός των ορίων της.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που αναφέρεται είναι αυτό του Λουξεμβούργου, όπου ο συγκεκριμένος δείκτης φτάνει το 180%. Αυτό σημαίνει ότι η δυνητική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τα φωτοβολταϊκά στις στέγες της πόλης υπερβαίνει την ηλεκτρική ζήτηση που χρησιμοποιήθηκε για τον σχετικό υπολογισμό. Η ενημέρωση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών επισημαίνει ότι ακόμα και με περιορισμούς, το δυναμικό παραμένει σημαντικό.
Με πληροφορίες από: Topontiki
