Οι ελβετικοί παγετώνες αντιμετωπίζουν μια πρωτοφανή απώλεια πάγου, καθώς σχεδόν το ένα πέμπτο του συνολικού τους όγκου έχει εξαφανιστεί μέσα σε μόλις πέντε χρόνια. Η εικόνα που καταγράφουν οι επιστήμονες στις ελβετικές Άλπεις το 2026 είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, με τις απώλειες να είναι οι δεύτερες μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί ποτέ. Η ταχεία αυτή μεταβολή έχει ήδη επιπτώσεις και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον του φυσικού περιβάλλοντος της Ευρώπης.
Η δραματική απώλεια πάγου
Σχεδόν το ένα πέμπτο του πάγου των ελβετικών παγετώνων έχει χαθεί από το 2021 έως σήμερα, ένα ποσοστό που αγγίζει το 20% του συνολικού τους όγκου. Αυτή η απώλεια μέσα σε μόλις πέντε χρόνια δείχνει μια ταχύτητα μεταβολής που δεν αφορά πλέον τις επόμενες γενιές, αλλά αλλάζει τις Άλπεις μπροστά στα μάτια της σημερινής Ευρώπης.
Ειδικότερα, το 2026, οι παγετώνες της χώρας έχασαν περισσότερο από το 5% του συνολικού τους όγκου σε έναν μόνο χρόνο. Αυτή η απώλεια αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια που έχει καταγραφεί ποτέ, ερχόμενη αμέσως μετά το καταστροφικό έτος 2022.
Εντυπωσιακές μειώσεις στο πάχος του πάγου
Οι μετρήσεις των επιστημόνων δείχνουν συγκεκριμένα στοιχεία της τήξης. Σε επιμέρους παγετώνες, το μέσο πάχος του πάγου μειώθηκε κατά 2,5 έως 4 μέτρα μέσα στο 2026. Σε ορισμένες απολήξεις παγετώνων, η απώλεια ήταν ακόμη πιο δραματική, φτάνοντας τα 10 μέτρα μέσα σε ένα μόνο καλοκαίρι.
Μερικοί από τους μικρότερους παγετώνες έχουν ήδη εξαφανιστεί πλήρως. Στους παγετώνες Allalin, Clariden, Μεγάλο Aletsch και Rhône καταγράφηκε το 2026 η μεγαλύτερη τήξη που έχει μετρηθεί ποτέ, αναδεικνύοντας την ένταση του φαινομένου.
Οι αιτίες πίσω από την τήξη του 2026
Για να εξηγήσουν την κατάσταση που επικράτησε το 2026, οι επιστήμονες επισημαίνουν έναν εξαιρετικά δυσμενή συνδυασμό καιρικών συνθηκών. Ο χειμώνας του 2025-2026 ήταν ένας από τους δέκα χειμώνες με τη μικρότερη χιονόπτωση από τότε που άρχισαν οι μετρήσεις, κυρίως λόγω των περιορισμένων βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων στην περιοχή.
Επιπλέον, από τον Μάιο μέχρι τον Σεπτέμβριο, κάθε μήνας χαρακτηρίστηκε από ξηρές περιόδους και τουλάχιστον ένα κύμα καύσωνα. Το υψόμετρο στο οποίο η θερμοκρασία παρέμενε πάνω από το μηδέν ξεπέρασε τα 4.000 μέτρα για 76 ημέρες, αριθμός που είναι υπερδιπλάσιος του συνηθισμένου και αποτελεί νέο ρεκόρ.
Ήδη από τον Ιούνιο, το προστατευτικό στρώμα χιονιού είχε εξαφανιστεί από τμήματα των παγετώνων, αφήνοντας τον γυμνό πάγο εκτεθειμένο στην ηλιακή ακτινοβολία. Μέχρι τον Σεπτέμβριο, δεν είχε απομείνει χιόνι ακόμη και σε υψόμετρο 3.500 μέτρων, γεγονός που επιτάχυνε την τήξη.
Συνέπειες και η προειδοποίηση των επιστημόνων
Οι επιπτώσεις της ταχείας τήξης των παγετώνων είναι πολλαπλές και εκτείνονται σε διάφορους τομείς. Αναμένονται συνέπειες για την παροχή νερού, τους ποταμούς, την παραγωγή ενέργειας και την πιθανότητα φυσικών καταστροφών σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το συμπέρασμα των επιστημόνων είναι σαφές και δεν επιδέχεται παρερμηνείες: υπό τις παρούσες συνθήκες, οι αλπικοί παγετώνες δεν μπορούν μακροπρόθεσμα να επιβιώσουν. Η κατάσταση απαιτεί άμεση προσοχή καθώς η μεταβολή είναι πλέον ορατή και ταχύτατη.
Με πληροφορίες από: Topontiki
