Η παλαιότερη καταγεγραμμένη ανθρώπινη φωνή, που ανήκει σε άτομο γεννημένο το έτος 1800, ήρθε στο φως έπειτα από δεκαετίες. Πρόκειοται για ένα ιδιαίτερα απόκοσμο ηχητικό ντοκουμέντο που αποτυπώνει τη φωνή του Πρώσου στρατάρχη Χέλμουτ φον Μόλτκε του Πρεσβύτερου. Η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 1889, με τη βοήθεια συνεργάτη του Τόμας Έντισον, και ταυτοποιήθηκε οριστικά μόλις τον Ιανουάριο του 2012, προσφέροντας μια μοναδική ματιά στον 19ο αιώνα.
Ο Χέλμουτ φον Μόλτκε και η ιστορική του σημασία
Ο Χέλμουτ φον Μόλτκε του Πρεσβύτερου υπήρξε μια εξέχουσα προσωπικότητα της εποχής του, διατελώντας διοικητής στρατευμάτων σε σημαντικές συγκρούσεις. Η δράση του εκτείνεται στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, όπου ηγήθηκε δυνάμεων κατά τον Δεύτερο Πόλεμο του Σλέσβιχ, τον Αυστρο-Πρωσικό Πόλεμο και τον Γαλλο-Πρωσικό Πόλεμο, γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία της ηπείρου.
Ο Πρώσος στρατάρχης διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του γερμανικού έθνους, συμβάλλοντας στην ενοποίηση των γερμανικών κρατών. Γεννημένος το έτος 1800, θεωρείται πλέον ο παλαιότερος άνθρωπος στην ιστορία του οποίου η φωνή έχει διασωθεί σε ηχογράφηση, προσφέροντας ένα μοναδικό ιστορικό τεκμήριο.
Η διαδικασία της ηχογράφησης το 1889
Συνολικά, ο Μόλτκε πραγματοποίησε τέσσερις ηχογραφήσεις, εκ των οποίων οι δύο έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα, αποτελώντας πολύτιμα ιστορικά κειμήλια. Αυτά τα ηχητικά ντοκουμέντα δημιουργήθηκαν στις 21 Οκτωβρίου 1889, όταν ο στρατάρχης βρισκόταν σε ηλικία 88 ετών.
Η διαδικασία της ηχογράφησης έγινε με την πολύτιμη βοήθεια του Άντελμπερτ Θέοντορ Βάνγκεμαν, ο οποίος ήταν γερμανικής καταγωγής και στενός συνεργάτης του διάσημου εφευρέτη Τόμας Έντισον. Ο Αμερικανός εφευρέτης είχε αναπτύξει τον κύλινδρο φωνογράφου, μια πρωτοποριακή συσκευή για την εποχή, την οποία είχε στείλει σε διάφορα μέρη της Ευρώπης με σκοπό την καταγραφή των φωνών σπουδαίων προσωπικοτήτων της εποχής.
Το περιεχόμενο των ηχογραφήσεων
Η συσκευή του φωνογράφου έφτασε μέχρι το κτήμα του Μόλτκε, όπου ο στρατάρχης αποφάσισε να απαγγείλει σημαντικά λογοτεχνικά κείμενα. Συγκεκριμένα, απήγγειλε έναν στίχο από το εμβληματικό έργο «Άμλετ» του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Επιπλέον, ηχογράφησε ένα απόσπασμα από τον «Φάουστ» του Γκαίτε, ένα ακόμη κλασικό έργο της γερμανικής και παγκόσμιας λογοτεχνίας. Και τα δύο αυτά κείμενα χαράχθηκαν με ακρίβεια πάνω σε δύο κέρινους κυλίνδρους, αποτελώντας έτσι τα πρώτα γνωστά ηχητικά δείγματα της φωνής του Μόλτκε.
Η χαμένη και επανευρεθείσα κληρονομιά
Μετά την ολοκλήρωση των ηχογραφήσεων, οι κέρινοι κύλινδροι απεστάλησαν πίσω στο Νιου Τζέρσεϊ των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου βρισκόταν το εργαστήριο του Έντισον. Εκεί, τα ίχνη τους χάθηκαν για αρκετές δεκαετίες, με αποτέλεσμα το περιεχόμενό τους να παραμείνει άγνωστο στο ευρύ κοινό.
Οι κύλινδροι εντοπίστηκαν τελικά το 1957, χωρίς καμία σήμανση που να υποδηλώνει το περιεχόμενό τους, μέσα σε ένα ντουλάπι στη βιβλιοθήκη του Έντισον. Η ανακάλυψη αυτή έγινε αρκετά χρόνια μετά τον θάνατο του εφευρέτη το 1931, αλλά οι ηχογραφήσεις παρέμειναν ανώνυμες και μη ταυτοποιημένες για πολλές ακόμη δεκαετίες, περιμένοντας την αποκάλυψή τους.
Η οριστική ταυτοποίηση και η σημασία της
Η οριστική ανακάλυψη και ταυτοποίηση των ηχογραφήσεων πραγματοποιήθηκε μόλις τον Ιανουάριο του 2012, περισσότερα από 120 χρόνια μετά την αρχική τους εγγραφή. Η ταυτοποίηση έγινε ανάμεσα σε πλήθος ηχογραφήσεων που παρουσίασε το Εθνικό Ιστορικό Πάρκο Τόμας Έντισον, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας αρχειοθέτησης.
Ιστορικοί του ήχου, μέσω προσεκτικής και επίπονης μελέτης, κατάφεραν να αντιστοιχίσουν τη φωνή και τα αναγνώσματα με τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο και τις ιστορικές συνθήκες. Στο τέλος μάλιστα της ηχογράφησης, μπόρεσαν να ακούσουν αμυδρά τον ίδιο τον Μόλτκε να εκφωνεί το όνομά του, επιβεβαιώνοντας έτσι οριστικά την ταυτότητά του. Οι δύο αυτοί κύλινδροι αποτελούν τις μοναδικές γνωστές ηχογραφήσεις φωνής ατόμου που γεννήθηκε στον 18ο αιώνα, προσφέροντας ένα ανεκτίμητο ιστορικό τεκμήριο.
Με πληροφορίες από: Gazzetta
