Ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα εφαρμόστηκε πριν από περισσότερα από 20 χρόνια στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, με στόχο τη διερεύνηση των επιπτώσεων από το βάψιμο των στεγών των σπιτιών σε λευκό χρώμα. Το πείραμα, που διήρκεσε από το 2001 έως το 2003, περιλάμβανε περίπου 340 κατοικίες, στις οποίες ζούσαν κυρίως ηλικιωμένοι με χαμηλά εισοδήματα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αλλαγή στο χρώμα της στέγης μπορούσε να περιορίσει τη θερμότητα που έφτανε στο εσωτερικό των σπιτιών και να οδηγήσει σε μείωση της χρήσης του κλιματισμού.
Τα αποτελέσματα του προγράμματος στη Φιλαδέλφεια
Οι μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του προγράμματος στη Φιλαδέλφεια κατέδειξαν συγκεκριμένα οφέλη. Η μέγιστη θερμοκρασία στην εσωτερική πλευρά των στεγών μειώθηκε κατά 4 έως 5 βαθμούς Φαρενάιτ, κάτι που αντιστοιχεί σε περίπου 2,2 έως 2,8 βαθμούς Κελσίου. Παράλληλα, στα υπνοδωμάτια των επάνω ορόφων, τα οποία δεν διέθεταν κλιματισμό, η μέγιστη θερμοκρασία παρουσίασε μείωση κατά περίπου 2 βαθμούς Φαρενάιτ, δηλαδή περίπου 1,1 βαθμό Κελσίου.
Αυτή η θερμοκρασιακή μείωση είχε άμεσο αντίκτυπο στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Οι κατοικίες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα μείωσαν κατά μέσο όρο την κατανάλωση για κλιματισμό κατά περίπου 560 kWh ετησίως. Για τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, αυτή η μείωση μεταφραζόταν σε μικρότερο κόστος ηλεκτρικού ρεύματος κατά τους θερμότερους μήνες του έτους.
Ο μηχανισμός πίσω από τις λευκές στέγες
Η αποτελεσματικότητα των λευκών στεγών βασίζεται στον τρόπο με τον οποίο οι διαφορετικές επιφάνειες αλληλεπιδρούν με την ηλιακή ακτινοβολία. Οι σκούρες στέγες έχουν την ιδιότητα να απορροφούν ένα μεγάλο μέρος της ακτινοβολίας του ήλιου, με αποτέλεσμα να θερμαίνονται σημαντικά περισσότερο.
Αντίθετα, οι λευκές επιφάνειες αντανακλούν ένα μεγαλύτερο ποσοστό του ηλιακού φωτός. Αυτό έχει ως συνέπεια η στέγη να συσσωρεύει λιγότερη θερμότητα και να μεταφέρει μικρότερη ποσότητα αυτής προς το εσωτερικό του κτιρίου, διατηρώντας το πιο δροσερό.
Αντίστοιχα προγράμματα σε άλλες περιοχές
Η περίπτωση της Φιλαδέλφειας δεν αποτελεί τη μοναδική εφαρμογή τέτοιων πρακτικών. Το 1995, το Florida Solar Energy Center προχώρησε στην κάλυψη της στέγης ενός σχολείου στην Cocoa Beach της Φλόριντα με λευκή ανακλαστική επίστρωση. Τα στοιχεία που καταγράφηκαν έδειξαν μια αξιοσημείωτη μείωση της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία ανήλθε σε περίπου 13.000 kWh.
Παρόμοιες δοκιμές πραγματοποιήθηκαν και σε κτίρια στην Καλιφόρνια. Εκεί, οι μετρήσεις κατέγραψαν χαμηλότερες θερμοκρασίες στις στέγες των κτιρίων, γεγονός που οδήγησε σε μικρότερη χρήση των συστημάτων κλιματισμού από τους κατοίκους.
Η έννοια των «ψυχρών στεγών» και η ευρύτερη επίδραση
Οι λεγόμενες «ψυχρές στέγες» (cool roofs) αποτελούν μια κατασκευαστική προσέγγιση όπου οι στέγες είναι κατασκευασμένες ή καλύπτονται με ειδικά υλικά. Αυτά τα υλικά έχουν την ιδιότητα να αντανακλούν ένα μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας, περιορίζοντας έτσι τη θερμότητα που απορροφά το κτίριο.
Δεν είναι απαραίτητο όλες οι ψυχρές στέγες να είναι εντελώς λευκές, καθώς υπάρχουν και άλλα υλικά ή επιστρώσεις που διαθέτουν υψηλή ανακλαστικότητα και μπορούν να προσφέρουν παρόμοια αποτελέσματα. Η χρήση τους μπορεί να έχει επίδραση όχι μόνο μέσα στα κτίρια αλλά και στις ίδιες τις πόλεις. Οι σκούρες στέγες, μαζί με την άσφαλτο και άλλες αστικές επιφάνειες, συμβάλλουν στην αύξηση της θερμοκρασίας στο αστικό περιβάλλον.
Με πληροφορίες από: Gazzetta