Ελπιδοφόρα νέα αναδύονται για ενήλικες ασθενείς που αντιμετωπίζουν αιματολογικές κακοήθειες, όπως λευχαιμίες, λεμφώματα και πολλαπλό μυέλωμα, καθώς και για όσους πάσχουν από προχωρημένους συμπαγείς όγκους. Η Ελλάδα προετοιμάζεται για την παραγωγή και διάθεση γενετικά τροποποιημένων κυτταρικών ανοσοθεραπειών, με στόχο να μην χρειάζονται πλέον οι ασθενείς να αναζητούν νοσηλεία στο εξωτερικό. Οι εξελίξεις αυτές παρουσιάστηκαν πρόσφατα σε πανελλήνιο συνέδριο, ενώ το νέο νομοθετικό πλαίσιο ανοίγει τον δρόμο για την εφαρμογή τους.
Νέες ελπίδες για ασθενείς με κακοήθειες
Οι καινοτόμες θεραπείες αφορούν γενετικά τροποποιημένες κυτταρικές ανοσοθεραπείες, οι οποίες προσφέρουν νέες προοπτικές στην αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τις θεραπείες CAR–T, που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση αιματολογικών κακοηθειών, και για άλλες μορφές κυτταρικής ανοσοθεραπείας, όπως οι TILs (Tumor-Infiltrating Lymphocytes).
Οι TILs αναπτύσσονται ειδικά για την αντιμετώπιση προχωρημένων συμπαγών κακοηθειών, προσφέροντας μια νέα προσέγγιση σε περιπτώσεις που μέχρι πρότινος ήταν ιδιαίτερα δύσκολες. Οι θεραπείες αυτές αναμένεται να ωφελήσουν ένα ευρύ φάσμα ασθενών, μειώνοντας την ανάγκη για αναζήτηση λύσεων εκτός Ελλάδας.
Το 37ο Πανελλήνιο Αιματολογικό Συνέδριο
Οι σημαντικές αυτές εξελίξεις παρουσιάστηκαν αναλυτικά στο 37ο Πανελλήνιο Αιματολογικό Συνέδριο. Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου, και διοργανώθηκε από την Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία. Εκεί, ειδικοί του χώρου ενημερώθηκαν για τις δυνατότητες που ανοίγονται στην ελληνική ιατρική κοινότητα.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο και η «Νοσοκομειακή Εξαίρεση»
Η παραγωγή και διάθεση αυτών των προηγμένων θεραπειών μπορεί πλέον να πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Νοσοκομειακής Εξαίρεσης (Hospital Exemption). Αυτή η δυνατότητα προβλέπεται πλέον ρητά στην ελληνική νομοθεσία, με την ψήφιση του Ν. 5302/2026 (ΦΕΚ Α΄ 78/20.5.2026). Για την πλήρη εφαρμογή του νέου πλαισίου, αναμένεται η ολοκλήρωση των σχετικών εκτελεστικών ρυθμίσεων.
Η σημασία αυτού του νομοθετικού πλαισίου είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς οι εμπορικά διαθέσιμες προηγμένες θεραπείες δεν επαρκούν σήμερα για να καλύψουν όλους τους ασθενείς που θα μπορούσαν να ωφεληθούν. Ορισμένες θεραπείες, όπως συγκεκριμένες CAR–T για το πολλαπλό μυέλωμα, δεν είναι άμεσα διαθέσιμες στην Ελλάδα, τόσο λόγω του πολύ υψηλού κόστους όσο και λόγω περιορισμών στην παραγωγική δυναμικότητα. Ως αποτέλεσμα, Έλληνες ασθενείς αναγκάζονται σε ορισμένες περιπτώσεις να αναζητούν πρόσβαση σε εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού.
Αντίστοιχη νομοθεσία ισχύει και εφαρμόζεται εδώ και χρόνια σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη διεύρυνση της πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει την παροχή τους με πιο ελεγχόμενο και δυνητικά χαμηλότερο κόστος για τα συστήματα υγείας.
Οι φορείς που αναπτύσσουν τις θεραπείες στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, το εγχείρημα της ανάπτυξης και παραγωγής αυτών των θεραπειών αναπτύσσεται σε δύο βασικούς φορείς. Πρόκειται για το Ινστιτούτο Κυτταρικών Θεραπειών (ΙΚΘ) «Δημήτρης Λόης» του Κέντρου Έρευνας Πανεπιστημίου Πατρών και την Ελληνική Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος (ΕΛΤΟΠΑ) του ΙΙΒΕΑΑ. Την προσπάθεια αυτή ηγείται ο Καθηγητής Αιματολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, Αλέξανδρος Σπυριδωνίδης.
Ο Καθηγητής Αλέξανδρος Σπυριδωνίδης δήλωσε σχετικά: «Έχουμε εγκαταστήσει και στις δύο μονάδες υπερσύγχρονο εξοπλισμό, αντίστοιχο με αυτόν που χρησιμοποιείται σε κέντρα του εξωτερικού τα οποία ήδη παράγουν και χορηγούν αυτές τις θεραπείες σε ασθενείς στο πλαίσιο προγραμμάτων Νοσοκομειακής Εξαίρεσης». Αυτό υπογραμμίζει την υψηλή ποιότητα και τις δυνατότητες των ελληνικών μονάδων.
Πρώτη κλινική μελέτη και μελλοντικές προοπτικές
Στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών έχει ήδη ολοκληρωθεί η πρώτη κλινική μελέτη στην Ελλάδα με κυτταρική ανοσοθεραπεία. Η μελέτη αφορούσε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση μυελού των οστών, χρησιμοποιώντας ένα προϊόν που αναπτύχθηκε και παρήχθη τοπικά. Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την πλήρη εφαρμογή των καινοτόμων αυτών θεραπειών εντός της χώρας, προσφέροντας ελπίδα και λύσεις στους Έλληνες ασθενείς.
Με πληροφορίες από: Topontiki
