Το κολύμπι σε ποτάμια και λίμνες, γνωστό ως «wild swimming», έχει γνωρίσει σημαντική αύξηση τα τελευταία χρόνια σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ και η Αυστραλία. Παρά τα οφέλη του για την ψυχική υγεία και τη μείωση του άγχους, οι ειδικοί προειδοποιούν για τους κινδύνους που σχετίζονται με την υγεία, ιδιαίτερα μετά από έντονες βροχοπτώσεις ή σε περιοχές όπου καταλήγουν λύματα και αγροτικές απορροές.
Οι υγειονομικές αρχές εκδίδουν συχνά προειδοποιήσεις για ρύπανση και ασθένειες που σχετίζονται με τα φυσικά ύδατα, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια του κολυμπιού σε ποτάμια και λίμνες και πώς μπορεί κανείς να αξιολογήσει τον κίνδυνο πριν βουτήξει.
Ιστορικό ρύπανσης και βελτιώσεις
Πριν από σχεδόν δύο αιώνες, οι υψηλές θερμοκρασίες και η σοβαρή ρύπανση του ποταμού Τάμεση είχαν προκαλέσει μια αφόρητη δυσοσμία, γνωστή ως η «Μεγάλη Δυσωδία», που οδήγησε σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις και στην κατασκευή νέου αποχετευτικού συστήματος στο Λονδίνο. Σήμερα, ο Τάμεσης φιλοξενεί καθημερινά δεκάδες κολυμβητές, με παρόμοιες σκηνές να παρατηρούνται και σε άλλους ποταμούς όπως ο Σηκουάνας, ο Δούναβης και ο ποταμός Χάντσον.
Σημαντικές επενδύσεις έχουν γίνει για τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων. Για παράδειγμα, το Παρίσι έχει επενδύσει περίπου 1,4 δισ. ευρώ στον καθαρισμό του Σηκουάνα, δημιουργώντας μια υπόγεια δεξαμενή 50.000 κυβικών μέτρων. Στο Λονδίνο, ο υπόγειος αγωγός «Tideway» μπορεί να αποθηκεύσει 1,6 εκατ. κυβικά μέτρα λυμάτων και βρόχινου νερού πριν αυτά οδηγηθούν σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας.
Κίνδυνοι από βροχές και ρύπανση
Παρά τις βελτιώσεις, μία μόνο καλοκαιρινή καταιγίδα μπορεί να ανατρέψει εβδομάδες θετικών αποτελεσμάτων στις μετρήσεις της ποιότητας του νερού. Στις ΗΠΑ, τα όμβρια ύδατα και οι υπερχειλίσεις του αποχετευτικού δικτύου είναι σημαντικές πηγές ρύπανσης που οδηγούν σε προειδοποιήσεις ή ακόμη και στο κλείσιμο παραλιών και λιμνών.
Η καθηγήτρια Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας του Πανεπιστημίου του Σέφιλντ, Ιζαμπέλ Ντουτερέλο Σολέρ, αναφέρει ότι μετά από έντονες βροχοπτώσεις, τα αστικά ποτάμια είναι συνήθως ακατάλληλα για κολύμβηση για 24 έως 72 ώρες, κυρίως λόγω υπερχειλίσεων λυμάτων και απορροών.
Ασθένειες που σχετίζονται με το κολύμπι
Σημαντικές επιδημίες λοιμωδών νοσημάτων έχουν καταγραφεί σε άτομα που κολυμπούν σε φυσικά νερά, με τον μεγαλύτερο κίνδυνο να σχετίζεται με την κατάποση νερού. Μελέτες δείχνουν ότι η επαφή με το νερό αυξάνει τον κίνδυνο γαστρεντερικών λοιμώξεων, με τα παιδιά να είναι πιο ευάλωτα.
Ορισμένες λοιμώξεις προκαλούν διάρροια ή κράμπες στο στομάχι, αλλά υπάρχουν και πιο επικίνδυνες ασθένειες, όπως η λεπτοσπείρωση, που μπορεί να οδηγήσει σε πολυοργανική ανεπάρκεια ή θάνατο.
Οι υπηρεσίες δημόσιας υγείας προτείνουν την αποφυγή πλημμυρισμένων περιοχών και σημείων με τρωκτικά, καθώς και την αποφυγή κατάποσης νερού. Συνιστούν επίσης ντους μετά το κολύμπι και ιατρική συμβουλή σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων.
Κυανοβακτήρια και ανθεκτικά βακτήρια
Τα θερμά τμήματα των ποταμών ευνοούν την ανάπτυξη κυανοβακτηρίων, τα οποία μπορεί να απελευθερώνουν τοξίνες. Επίσης, όσοι κάνουν σέρφινγκ έχουν περισσότερες πιθανότητες να φέρουν ανθεκτικά στα αντιβιοτικά στελέχη του βακτηρίου E. coli.
Η Ίζομπελ Στάντον από το Βρετανικό Κέντρο Οικολογίας και Υδρολογίας αναφέρει ότι τα ανθεκτικά βακτήρια προέρχονται πιθανώς από πηγές ρύπανσης, όπως οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων.
Συμπεράσματα και προφυλάξεις
Οι ειδικοί συνιστούν να αποφεύγεται το κολύμπι τις ημέρες που ακολουθούν έντονες καταιγίδες και να ελέγχονται οι συνθήκες του νερού. Ασφαλέστερες περιοχές είναι αυτές που απέχουν από σημεία εκροής λυμάτων και κτηνοτροφικές εκτάσεις.
Η προσοχή είναι ιδιαίτερα σημαντική για άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς και για γονείς που κολυμπούν με παιδιά. Το βασικό μήνυμα είναι ότι η απόλαυση του κολυμπιού στη φύση απαιτεί σωστό χρονισμό και γνώση της περιοχής.
