Ορισμένες τυπικές φράσεις της καθημερινότητας μπορεί να υποδηλώνουν ότι ο συνομιλητής λέει ψέματα. Σύμφωνα με τον πρώην ειδικό πράκτορα του FBI, Τζακ Σάφερ, ο οποίος πέρασε πέντε χρόνια ανακρίνοντας υπόπτους, οι άνθρωποι που ψεύδονται σπάνια θα πουν κάτι εμφανώς ψευδές. Αντιθέτως, οι «επαγγελματίες» των ψεμάτων καλύπτουν με μαεστρία τις πράξεις τους και υιοθετούν μια άλλη πραγματικότητα.
Μεταξύ των όσων λένε, υπάρχουν και φράσεις οι οποίες, εκ πρώτης όψεως, μπορεί να δείχνουν αθώες, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι.
Το «πάνω-κάτω» και οι κρυμμένες λεπτομέρειες
Μία από αυτές τις φράσεις είναι το «πάνω-κάτω». Ενώ μπορεί να ακούγεται σαν ένας απλός τρόπος για να ολοκληρώσει κάποιος την αφήγησή του, αφήνει ένα μικρό περιθώριο. Είναι σαν να υπάρχουν κι άλλες λεπτομέρειες τις οποίες ο συνομιλητής επιλέγει να μην αναφέρει.
Για παράδειγμα, σε μια συζήτηση, κάποιος μπορεί να περιγράψει τι έκανε το προηγούμενο βράδυ και, όταν ερωτηθεί αν συνέβη κάτι άλλο, να απαντήσει «αυτό ήταν, πάνω-κάτω». Η διατύπωση αυτή δεν αποδεικνύει τίποτα από μόνη της, αλλά μπορεί να υποδηλώνει ότι η απάντηση δεν είναι τόσο ολοκληρωμένη όσο παρουσιάζεται.
Η απαίτηση για αποδείξεις: «Δεν μπορείς να το αποδείξεις»
Μια άλλη φράση που χρήζει προσοχής είναι η μετατόπιση της συζήτησης στην έλλειψη αποδείξεων, όπως «και πού το ξέρεις; Δεν μπορείς να το αποδείξεις». Αντί να απαντήσει κάποιος στην ουσία μιας ερώτησης ή να αρνηθεί ξεκάθαρα αυτό που του καταλογίζεται, μπορεί να σταθεί αποκλειστικά στην απουσία στοιχείων.
Στην καθημερινότητα, μια τέτοια φράση μπορεί να λειτουργήσει περισσότερο ως τρόπος αποφυγής της ουσιαστικής απάντησης παρά ως πραγματική διάψευση. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η απαίτηση για αποδείξεις δεν σημαίνει από μόνη της ότι κάποιος λέει ψέματα. Η φράση αποκτά σημασία κυρίως όταν χρησιμοποιείται επανειλημμένα για να αποφευχθεί μια συγκεκριμένη απάντηση.
Η ερώτηση ως άρνηση: «Για ποιο λόγο να το έκανα αυτό;»
Τέλος, μια ερώτηση που μοιάζει με άρνηση, χωρίς στην πραγματικότητα να είναι άμεση, είναι το «Για ποιο λόγο να το έκανα αυτό;». Αντί για ένα απλό «δεν το έκανα», ο συνομιλητής επιστρέφει την ερώτηση, μεταφέροντας έτσι τη συζήτηση στα κίνητρα και στο αν η πράξη θα είχε νόημα, αντί να μείνει στο βασικό ερώτημα αν έγινε ή όχι.
Μια τέτοια απάντηση μπορεί να εμφανιστεί πολύ φυσικά, ειδικά όταν κάποιος αισθάνεται ότι βρίσκεται υπό πίεση. Γι' αυτό και δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη εξαπάτησης.
Με πληροφορίες από: jenny.gr
