Η λέξη «συγγνώμη» εκφέρεται συχνά σε ποικίλες καθημερινές καταστάσεις, από μια μικρή καθυστέρηση μέχρι την ανάγκη για προσωπικό χρόνο ή ακόμα και όταν κάποιος άλλος πέφτει πάνω μας στον δρόμο. Ενώ αυτή η συνεχής απολογία μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη ενσυναίσθησης και ενδιαφέροντος για τους γύρω, η ψυχολογία φανερώνει και μια πιο σύνθετη πλευρά αυτής της συνήθειας.
Η συχνή χρήση της λέξης «συγγνώμη»
Πολλοί άνθρωποι ζητούν συγγνώμη όταν αργούν λίγα λεπτά ή κάθε φορά που θέλουν να ρωτήσουν κάτι. Έχουν έτοιμη μια απολογία για τις στιγμές που χρειάζονται λίγο χρόνο για τον εαυτό τους, καθώς και για τους περαστικούς που πέφτουν πάνω τους κατά λάθος ή τους βιαστικούς που τυχαίνει να βρίσκονται μπροστά τους σε μια ουρά.
Η λέξη «συγγνώμη» ψελλίζεται τόσο συχνά και αβίαστα, που συχνά παύει κανείς να αναρωτιέται αν πράγματι έχει κάνει κάτι για το οποίο πρέπει να απολογηθεί. Αυτή η συμπεριφορά έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών άρθρων, με κάποιες αξιολογήσεις να είναι θετικές, ενώ άλλες εντοπίζουν πιο σκοτεινά κίνητρα πίσω από τη «φυλή της άπειρης συγγνώμης».
Τι αποκαλύπτει η ψυχολογία πίσω από τη συνήθεια
Η ψυχολογική έρευνα υποδεικνύει ότι η σχέση μας με τη συγγνώμη συνδέεται άμεσα με τον τρόπο που υπάρχουμε στις σχέσεις μας με τους άλλους. Επίσης, σχετίζεται με το πώς αντιλαμβανόμαστε την ευθύνη, τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας.
Μια θεωρία συσχετίζει τις πολλές συγγνώμες με φόβο ή έλλειψη αυτοπεποίθησης. Ωστόσο, τα σχετικά ευρήματα εντοπίζουν σχέσεις με περισσότερα χαρακτηριστικά, όπως η ενσυναίσθηση, η ενοχή, η ταπεινότητα και ένας έντονος προσανατολισμός στις ανάγκες των άλλων. Ένα άτομο που ζητά συχνά συγγνώμη μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στο πώς επηρεάζει τους γύρω του, αντιλαμβανόμενο πιο γρήγορα κάτι που πιθανώς ενόχλησε και προσπαθώντας άμεσα να διορθώσει την κατάσταση.
Ο ρόλος της αντίληψης και οι διαφορές των φύλων
Ένας άλλος πιθανός μηχανισμός που εξηγεί την τάση των ανθρώπων να ζητούν διαρκώς συγγνώμη είναι το όριο ανοχής στο τι θεωρείται παράπτωμα. Έρευνα πάνω στις διαφορές των φύλων έχει δείξει ότι οι γυναίκες, κατά μέσο όρο, ζητούν συχνότερα συγγνώμη.
Αυτό συμβαίνει επειδή οι γυναίκες αντιλαμβάνονται περισσότερες καταστάσεις ως προσβλητικές ή ως αρκετά σοβαρές για να απολογηθούν. Η διαφορά αυτή φάνηκε να μειώνεται όταν άνδρες και γυναίκες αναγνώριζαν εξίσου πως μια κατάσταση απαιτεί «συγγνώμη», επιβεβαιώνοντας ότι η καθημερινή χρήση της λέξης σχετίζεται άμεσα με το πώς εκτιμάμε την προσωπική μας ευθύνη.
Κοινωνικές επιπτώσεις της συνεχούς απολογίας
Η συχνότητα με την οποία ένα άτομο ζητά συγγνώμη μπορεί να λειτουργήσει είτε υπέρ είτε κατά του στις κοινωνικές του σχέσεις. Σύμφωνα με έρευνες, οι άνθρωποι που απολογούνται συχνά αξιολογούνται ως πιο ζεστοί και συνεργάσιμοι, δείχνοντας μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τους άλλους.
Η συγγνώμη, σε αυτές τις περιπτώσεις, δίνει την αίσθηση ότι αναγνωρίζουν την εμπειρία του άλλου. Ωστόσο, υπάρχουν και άρθρα που παρουσιάζουν λίστες με πράγματα για τα οποία οι ευτυχισμένοι άνθρωποι, οι συνειδητοποιημένοι και όσοι δεν είναι people-pleasers, έχουν σταματήσει να απολογούνται, όπως η ανάγκη για ξεκούραση, η άρνηση μιας πρόσκλησης, τα προσωπικά όρια, οι ανάγκες και τα συναισθήματά μας.
Με πληροφορίες από: ow.gr
