Ο ατελείωτος συγχυτικός θόρυβος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γύρω από τις νέες εναλλακτικές θεραπείες και τη βιομηχανία του anti-aging αναδεικνύει την ανάγκη προστασίας των πολιτών στο πλαίσιο της δημόσιας υγείας. Στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης βρίσκεται η πρακτική των life coaches, η οποία, σύμφωνα με αναλύσεις, συσκοτίζει την πραγματική ψυχοπαθολογία.
Η συνάντηση του ναρκισσισμού, της ματαιοδοξίας και της αποθέωσης της εικόνας με την κερδοσκοπία και την άγνοια οδηγεί όλο και συχνότερα σε καταστροφές, καθώς ο άνθρωπος δεν είναι ένα ατομικό project που χρειάζεται αδιάκοπο upgrading.
Η άνοδος του life coaching και οι κοινωνικές μεταβολές
Η εντυπωσιακή διάδοση του life coaching και της βιομηχανίας της «προσωπικής ανάπτυξης» δεν μπορεί να γίνει κατανοητή ανεξάρτητα από τις κοινωνικές και πολιτισμικές μεταβολές της ύστερης νεωτερικότητας. Ζούμε σε μια ρευστή πραγματικότητα, όπως την περιέγραψε ο Zygmunt Bauman, όπου οι σταθερές ταυτότητες, οι θεσμοί, οι επαγγελματικές διαδρομές και οι δεσμοί γίνονται περισσότερο εύθραυστοι.
Ταυτόχρονα, η πολυκρίση, που περιλαμβάνει την οικονομική ανασφάλεια, τους πολέμους, την κλιματική αλλαγή, την τεχνολογική επιτάχυνση και τις κοινωνικές ανισότητες, αυξάνει το αίσθημα αβεβαιότητας. Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, το life coaching εμφανίζεται με μια ελκυστική υπόσχεση: «άλλαξε τον εαυτό σου και θα μπορέσεις να ελέγξεις τη ζωή σου».
Η φιλοσοφική κριτική της Julia de Funès
Εδώ όμως αρχίζει το πρόβλημα, σύμφωνα με τη Γαλλίδα φιλόσοφο Julia de Funès, η οποία στο βιβλίο της "Développement (im)personnel): Le succès d’une imposture" ασκεί μια οξεία φιλοσοφική κριτική σε αυτή την υπόσχεση. Η de Funès διερωτάται πώς μπορεί μια μέθοδος να αποκαλείται «προσωπική», όταν τα ίδια εγχειρίδια, οι ίδιες συνταγές και οι ίδιες τεχνικές απευθύνονται σε όλους.
Η αυθεντικότητα μετατρέπεται έτσι σε προκατασκευασμένο προϊόν, με προστάγματα όπως «γίνε ο εαυτός σου», «αξιοποίησε το δυναμικό σου», «βγες από τη ζώνη βολέματός σου» και «γίνε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου». Η de Funès εντοπίζει ένα θεμελιώδες παράδοξο: η υποτιθέμενη απελευθέρωση του ατόμου μπορεί να μετατραπεί σε μια νέα μορφή συμμόρφωσης, καταναγκασμού και τυραννίας του προστάγματος «όλα είναι δυνατά».
Από την πειθαρχία στην επίδοση: Η άποψη του Alain Ehrenberg
Η διαταγή της προσωπικής ανάπτυξης συναντά αυτό που ο κοινωνιολόγος Alain Ehrenberg περιέγραψε ως μετάβαση από την κοινωνία της πειθαρχίας στην κοινωνία της επίδοσης. Σε αυτή τη νέα κοινωνική συνθήκη, το άτομο δεν υποφέρει πλέον μόνο επειδή του απαγορεύεται κάτι, αλλά υποφέρει επειδή οφείλει διαρκώς να αποδεικνύει ότι μπορεί: να είναι αποτελεσματικό, ευέλικτο, δημιουργικό, ευτυχισμένο και ανθεκτικό.
Η αποτυχία δεν αποδίδεται πλέον τόσο στους κοινωνικούς περιορισμούς ή στις συλλογικές αντιφάσεις, όσο στην προσωπική ανεπάρκεια. Φράσεις όπως «Δεν προσπάθησες αρκετά» ή «Δεν πίστεψες αρκετά στον εαυτό σου» αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της νοοτροπίας, μετατοπίζοντας την ευθύνη αποκλειστικά στο άτομο.
Με πληροφορίες από: dnews.gr
