Μια πρόσφατη ανάλυση πάνω στις συνήθειες της καθημερινής οδήγησης έρχεται να φωτίσει κάτι που όλοι λίγο-πολύ υποπτευόμαστε: πίσω από το τιμόνι, δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Η έρευνα 2023 Traffic Safety Culture Index κατατάσσει τους οδηγούς σε πέντε διακριτές ομάδες, με βάση την προσοχή, την ταχύτητα, τις αντιδράσεις και –όσο περίεργο κι αν ακούγεται– στοιχεία της προσωπικής μας ζωής. Γιατί η οδήγηση, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, είναι τελικά ένας καθρέφτης της προσωπικότητάς μας.
1. Οι «ασφαλείς οδηγοί» – Το 35% που κρατά την ψυχραιμία του
Η μεγαλύτερη κατηγορία, σχεδόν 35%, αποτελείται από οδηγούς που σέβονται τον δρόμο, τους άλλους και –κυρίως– τα όριά τους.
Συνήθως πρόκειται για γυναίκες 60-74 ετών, οι οποίες δεν εργάζονται πλέον και οδηγούν λίγες ημέρες την εβδομάδα. Η χαμηλή έκθεση στην κυκλοφορία και η ήρεμη προσέγγιση τους κρατούν μακριά από απροσεξίες και εντάσεις.
2. Οι «αφηρημένοι οδηγοί» – Το 19% που σκέφτεται… δέκα πράγματα μαζί
Ακολουθούν οι οδηγοί που, χωρίς να το καταλαβαίνουν, «μοιράζουν» την προσοχή τους.
Το 19% εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία: μιλούν στο κινητό, ασχολούνται με τα παιδιά στο πίσω κάθισμα ή κάνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα.
Η πλειονότητα είναι γυναίκες 40-59 ετών, εργαζόμενες με γεμάτο πρόγραμμα και συχνές μετακινήσεις. Δεν είναι επιθετικοί οδηγοί, αλλά η καθημερινή πίεση συχνά τους αποσυντονίζει.
3. Οι «γρήγοροι» – Σχεδόν ένας στους τρεις
Εδώ ανήκει περίπου το ένα τρίτο των οδηγών. Πρόκειται κυρίως για άντρες 40-59 ετών, με υψηλό μορφωτικό επίπεδο και οικογενειακές υποχρεώσεις.
Η ταχύτητα για αυτούς δεν είναι παρόρμηση· είναι «χρονικό εργαλείο». Βιάζονται γιατί θεωρούν ότι έτσι κερδίζουν χρόνο, όμως στην πραγματικότητα αυξάνουν τις πιθανότητες κινδύνου.
4. Οι «αφηρημένοι και επιθετικοί» – Η κατηγορία που συνδυάζει όλα τα δύσκολα
Πιο νευρικοί, πιο πιεσμένοι, με έντονο ρυθμό ζωής. Οι οδηγοί 25-39 ετών που ανήκουν σε αυτή την ομάδα κινούνται 6 ή 7 ημέρες την εβδομάδα, εργάζονται, έχουν παιδιά και οδηγούν σχετικά καινούρια αυτοκίνητα.
Ο συνδυασμός βιασύνης, χαμηλής προσοχής και εκνευρισμού οδηγεί συχνά σε λάθη – αρκετοί μάλιστα έχουν εμπλακεί σε ατύχημα τα τελευταία δύο χρόνια.
5. Οι «πολύ επικίνδυνοι οδηγοί» – Το ανησυχητικό 2,5%
Το μικρότερο, αλλά πιο προβληματικό κομμάτι: μόλις 2,5%.
Στην αμερικανική έρευνα πρόκειται κυρίως για αγόρια 16-18 ετών, με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, χωρίς οικογενειακές δεσμεύσεις, που οδηγούν παλιά αυτοκίνητα και βρίσκονται σχεδόν καθημερινά στον δρόμο.
Η συμπεριφορά τους συνδυάζει υπερβολική ταχύτητα, επιθετικότητα και ελάχιστη προσοχή – ένα επικίνδυνο μείγμα.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για εμάς;
Αν και η μελέτη έγινε στις ΗΠΑ, οι εικόνες είναι τρομακτικά οικείες και στους ελληνικούς δρόμους. Όλοι έχουμε δει τον αφηρημένο, τον «αγχωμένο», τον υπερβολικά γρήγορο ή τον υποδειγματικά ήρεμο οδηγό.
Το πραγματικό ερώτημα, όμως, δεν είναι απλώς «εσύ σε ποια κατηγορία ανήκεις;»
Αλλά: είσαι διατεθειμένος να αλλάξεις κάτι στην οδήγησή σου ώστε να φτάνεις σπίτι με ασφάλεια;