Αποκαλυπτήρια για το πρώτο κέντρο επιστροφής μεταναστών της ΕΕ στη Ρουάντα με τη συμμετοχή της Ελλάδας

Αποκαλυπτήρια για το πρώτο κέντρο επιστροφής μεταναστών της ΕΕ στη Ρουάντα με τη συμμετοχή της Ελλάδας

Η δημιουργία του πρώτου κόμβου επιστροφής μεταναστών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη Ρουάντα, ανακοινώθηκε επίσημα στη Βιέννη. Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία χαιρετίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προωθείται από πέντε ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Το σχέδιο αφορά αιτούντες άσυλο των οποίων οι αιτήσεις έχουν απορριφθεί τελεσίδικα και οι οποίοι δεν μπορούν να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους. Βασικοί στόχοι είναι η επιτάχυνση των επιστροφών και η αντιμετώπιση των κυκλωμάτων διακινητών.

Η επίσημη ανακοίνωση και οι συμμετέχουσες χώρες

Κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε στη Βιέννη, ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ επιβεβαίωσε την κοινή πρωτοβουλία πέντε ευρωπαϊκών χωρών για το μεταναστευτικό. Συγκεκριμένα, η Αυστρία, η Δανία, η Ολλανδία, η Γερμανία και η Ελλάδα προχωρούν από κοινού στην υλοποίηση του σχεδίου, στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρέτισε αυτή την πρωτοβουλία των πέντε κρατών-μελών, η οποία σηματοδοτεί τη δημιουργία του πρώτου κόμβου επιστροφής μεταναστών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συμφωνία έρχεται μετά την επικύρωση του νέου κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις επιστροφές.

Οι στόχοι της πρωτοβουλίας και το προφίλ των μεταναστών

Όπως εξήγησε ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ, το σχέδιο αφορά αποκλειστικά αιτούντες άσυλο των οποίων οι αιτήσεις έχουν απορριφθεί τελεσίδικα και οι οποίοι δεν μπορούν να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους. Το BBC μεταδίδει ότι το σχέδιο αφορά όσους έχουν εξαντλήσει όλα τα προβλεπόμενα ένδικα μέσα για να παραμείνουν στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τον κ. Στόκερ, οι βασικοί στόχοι της πρωτοβουλίας περιλαμβάνουν την επιτάχυνση των επιστροφών, την αποτελεσματική αντιμετώπιση των κυκλωμάτων διακινητών και την αποσυμφόρηση των ευρωπαϊκών υποδομών υποδοχής. Παράλληλα, γίνεται προσπάθεια για την αποτροπή νέων θανάτων στις επικίνδυνες μεταναστευτικές διαδρομές.

Η ελληνική συμμετοχή και οι δηλώσεις του υπουργού Μετανάστευσης

Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, χαρακτήρισε τη Δευτέρα «σημαντική ημέρα για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική». Τόνισε ότι η Ελλάδα, ως χώρα πρώτης υποδοχής, γνωρίζει την ανάγκη προστασίας των συνόρων και την ενίσχυση των επιστροφών.

Ο κ. Πλεύρης δήλωσε ότι «όποιος δικαιούται άσυλο στην Ευρώπη, το λαμβάνει και έχει όλο το πλαίσιο προστασίας. Όποιος δεν δικαιούται άσυλο, θα πρέπει να επιστρέφει στη χώρα καταγωγής του». Πρόσθεσε ότι η δημιουργία κόμβων επιστροφών εκτός ΕΕ μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση και τα κυκλώματα διακινητών.

Ευχαρίστησε επίσης τον υπουργό Εσωτερικών της Ρουάντας, Βενσάν Μπιρούτα, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία θα μπορούσε να προσφέρει μια «δεύτερη ευκαιρία» σε ανθρώπους που δεν μπορούν να παραμείνουν νόμιμα στην Ευρώπη, εξασφαλίζοντάς τους νόμιμο καθεστώς σε τρίτη χώρα. Ο κ. Πλεύρης διευκρίνισε ότι το κέντρο δεν θα αποτελεί κλειστή δομή και θα λειτουργεί με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα, προαναγγέλλοντας την κατάρτιση συγκεκριμένου οδικού χάρτη για την υλοποίησή της το επόμενο διάστημα.

Το ιστορικό της συμφωνίας και η στάση της Ρουάντας

Η πρωτοβουλία των πέντε ευρωπαϊκών χωρών είχε γίνει γνωστή από τον περασμένο Σεπτέμβριο, όταν ανακοινώθηκε ότι εργάζονται για τη σύναψη συμφωνίας με τρίτη χώρα, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να δημιουργηθούν τα return hubs. Ήδη από τον Αύγουστο, η κυβέρνηση της Ρουάντας είχε επιβεβαιώσει ότι βρισκόταν σε προκαταρκτικές διαβουλεύσεις με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες για τη συγκεκριμένη προοπτική.

Η Ρουάντα έχει εκδηλώσει προθυμία να φιλοξενήσει τους κόμβους επιστροφής. Ο Πρόεδρος Πολ Καγκάμε έχει κερδίσει τα εύσημα ηγετών της Δύσης και της περιοχής για τη συμβολή του στον τερματισμό της γενοκτονίας της Ρουάντα το 1994 και στην ανασυγκρότηση της χώρας, μετατρέποντάς την σε ελκυστικό προορισμό για επενδύσεις και ανθρωπιστική βοήθεια.

Αντιδράσεις και προβληματισμοί για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Παρά τις διαβεβαιώσεις των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ότι η συμφωνία εναρμονίζεται με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο, οργανώσεις επιμένουν ότι η μεταφορά των μεταναστών σε χώρες με τις οποίες δεν έχουν σχέση αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των δικαιωμάτων τους. Το Συμβούλιο της Ευρώπης, ένας πανευρωπαϊκός οργανισμός για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τόνισε ότι τα κέντρα επιστροφής ενέχουν «σημαντικούς κινδύνους για τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Η Σελίν Μίας, διευθύντρια από το Δανικό Συμβούλιο Προσφύγων, σημείωσε προβληματισμούς σχετικά με τις δυνατότητες προσφυγής των ανθρώπων σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων τους και ποιος θα φέρει την ευθύνη. Επίσης, οι επικριτές του Προέδρου Πολ Καγκάμε τον κατηγορούν για καταστολή και στήριξη στην ομάδα ανταρτών M23 που δρα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Ο οργανισμός Freedom House κατατάσσει τη Ρουάντα ως «Μη Ελεύθερη» χώρα, καταγράφοντας καταστολή κατά των διαφωνούντων με παρακολουθήσεις, εκφοβισμούς, βασανιστήρια και αυθαίρετες κρατήσεις.

Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι που στηρίζουν τη δημιουργία κόμβων επιστροφής υποστηρίζουν ότι θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά, ενώ αρκετές κυβερνήσεις προσπαθούν να δείξουν ότι το μεταναστευτικό είναι υπό έλεγχο ενόψει των εκλογών.

Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Topontiki

Δείτε ακόμα