Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε μια σαφή κριτική προς την Τουρκία, μέσω της ετήσιας έκθεσής της για την ενταξιακή πορεία της χώρας, η οποία εντάσσεται στο πακέτο διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2026. Η έκθεση καταλογίζει στην Άγκυρα τον μη σεβασμό της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών της ΕΕ, ενώ παράλληλα της συνιστά την αποφυγή απειλών και την ειρηνική επίλυση των διαφορών. Παρά τις αυστηρές διαπιστώσεις, η στάση της Ευρώπης παραμένει στο επίπεδο των παραινέσεων, χωρίς να προβλέπονται κυρώσεις.
Η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας για το έτος 2026, εξέδωσε μια έκθεση που περιγράφεται ως ένα «ενδιαφέρον… χώσιμο» προς την Άγκυρα. Το κείμενο της έκθεσης επικεντρώνεται στην έλλειψη σεβασμού της Τουρκίας προς την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στις συστάσεις της, η Κομισιόν καλεί την Τουρκία να απέχει από απειλές και να επιδιώκει την ειρηνική επίλυση των υφιστάμενων διαφορών. Αυτή η αξιολόγηση αποτελεί μέρος του ευρύτερου πακέτου διεύρυνσης της ΕΕ, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας.
Στο επίκεντρο οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό
Ένα σημαντικό μέρος της έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι αφιερωμένο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τις εξελίξεις που σημειώνονται στην περιοχή του Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου. Η Κομισιόν εξετάζει επίσης το Κυπριακό ζήτημα, το τουρκολιβυκό μνημόνιο, καθώς και την απειλή του casus belli.
Επιπλέον, η έκθεση αναφέρεται στην παρεμπόδιση των ερευνών που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ένα έργο γνωστό ως Great Sea Interconnector. Όλα αυτά τα ζητήματα αναδεικνύονται ως κεντρικά σημεία ανησυχίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ανησυχία για τη μη βιώσιμη αποκλιμάκωση
Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει μια βελτίωση στο κλίμα των σχέσεων μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας από το 2023 και έπειτα, εκφράζει την ανησυχία της για την απουσία μιας «βιώσιμης αποκλιμάκωσης». Η έκθεση υπογραμμίζει ότι εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρές διαφορές ανάμεσα στις δύο χώρες.
Η Κομισιόν επισημαίνει επίσης τη συνέχιση «δυσάρεστων ενεργειών» από την πλευρά της Τουρκίας, γεγονός που εμποδίζει την ουσιαστική και μακροπρόθεσμη βελτίωση των σχέσεων στην περιοχή. Αυτή η διαπίστωση δείχνει ότι, παρά τις όποιες θετικές εξελίξεις, οι προκλήσεις παραμένουν σημαντικές.
Συγκεκριμένες τουρκικές ενέργειες που καταγράφονται
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταγράφει με λεπτομέρεια μια σειρά από τουρκικές ενέργειες που προκαλούν ανησυχία. Συγκεκριμένα, αναφέρεται στην επανάληψη υπερπτήσεων τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών πάνω από ελληνικά νησιά, συμπεριλαμβανομένων και κατοικημένων περιοχών. Επισημαίνεται επίσης η σημαντική αύξηση των παραβιάσεων του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, καθώς και των χωρικών υδάτων της Ελλάδας.
Η Άγκυρα, σύμφωνα με την έκθεση, συνεχίζει να προβάλλει αξιώσεις και να αμφισβητεί ελληνικές αρμοδιότητες και δικαιώματα. Πιο συγκεκριμένα, η Κομισιόν αναφέρεται στις τουρκικές αξιώσεις για αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών του ανατολικού Αιγαίου. Καταγράφονται επίσης οι συστηματικές εκδόσεις μη εγκεκριμένων ναυτιλιακών προειδοποιήσεων (Navtex), οι οποίες δημιουργούν προβλήματα στην ομαλή ναυσιπλοΐα.
Τέλος, η έκθεση αναδεικνύει τις αμφισβητήσεις που στρέφονται εμμέσως κατά της ελληνικής κυριαρχίας, των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας της Ελλάδας. Ένα ακόμη σημείο που τονίζεται είναι η ενσωμάτωση της θεωρίας της «Γαλάζιας Πατρίδας» στα τουρκικά σχολικά βιβλία, γεγονός που υποδηλώνει μια συστηματική προσπάθεια προβολής αναθεωρητικών θέσεων.
Διαπιστώσεις χωρίς κυρώσεις
Η πρωτοβουλία των Ευρωπαίων να εκφράσουν τη συμπαράστασή τους για όσα βιώνει η Ελλάδα και η Κύπρος, όπως σημειώνεται στην έκθεση, είναι αναμφίβολα σημαντική. Ωστόσο, οι διαπιστώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παραμένουν αυστηρά στο πεδίο των παραινέσεων προς τη γείτονα χώρα.
Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, παρά τις εκτενείς αναφορές και την κριτική, δεν προβλέπονται συγκεκριμένες κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας. Αυτό σημαίνει ότι, ενώ εκφράζεται έντονη δυσαρέσκεια για τις τουρκικές ενέργειες, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προχωρά σε πιο απτές ενέργειες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων.
Με πληροφορίες από: Topontiki
