Οι Αμερικανοί πολίτες προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για τις ενδιάμεσες εκλογές, μια αναμέτρηση που θεωρείται καθοριστική για τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ. Η προκαταβολική συμμετοχή έχει ήδη φτάσει σε ιστορικό ρεκόρ, με σχεδόν 58 εκατομμύρια ψηφοφόρους να έχουν ασκήσει το εκλογικό τους δικαίωμα. Τα πρώτα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 06:00 τοπική ώρα, δηλαδή στις 13:00 ώρα Ελλάδας, σε πολιτείες της ανατολικής ακτής.
Γιατί είναι κρίσιμες οι σημερινές εκλογές
Οι σημερινές ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν κρίσιμη δοκιμασία για τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς θα καθορίσουν εάν οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου για τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρικής του θητείας.
Στις κάλπες κρίνονται και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων και 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας. Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών σε κάθε σώμα για να ανατρέψουν τις σημερινές πλειοψηφίες των Ρεπουμπλικανών.
Εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο έστω και ενός από τα δύο σώματα, θα μπορούν να δυσκολέψουν την ψήφιση νομοσχεδίων και την προώθηση της κυβερνητικής ατζέντας. Ειδικά στη Βουλή, θα έχουν τη δυνατότητα να εντείνουν τον έλεγχο της κυβέρνησης Τραμπ, ενώ η επικράτησή τους στη Γερουσία θα τους έδινε λόγο και στην έγκριση σημαντικών διορισμών.
Η μάχη για τον έλεγχο του Κογκρέσου
Οι Δημοκρατικοί τρέφουν μεγάλες ελπίδες για ένα «μπλε κύμα», ακόμη και «τσουνάμι», καθώς οι δημοσκοπήσεις προεξοφλούν τη νίκη τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων, της οποίας η σύνθεση ανανεώνεται εξ ολοκλήρου. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις του Siena College για τους New York Times, οι υποψήφιοι των Δημοκρατικών θεωρούνται φαβορί και για την ανατροπή της ισορροπίας ισχύος στη Γερουσία, ένα αποτέλεσμα που φάνταζε αδιανόητο πριν από έναν χρόνο.
Ιστορικά, το κόμμα που κατέχει τον Λευκό Οίκο συνήθως υφίσταται απώλειες στο Κογκρέσο κατά τις ενδιάμεσες εκλογές, οι οποίες συχνά εκλαμβάνονται ως δημοψήφισμα για τον αρχηγό του κράτους. Οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να ανακτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου και να περιορίσουν την εξουσία του Ντόναλντ Τραμπ.
Σήμερα ανανεώνονται και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, καθώς και 35 από τις 100 της Γερουσίας, συμπεριλαμβανομένων δύο ειδικών εκλογών. Οι Ρεπουμπλικανοί ελέγχουν επί του παρόντος και τα δύο σώματα του Κογκρέσου. Για να αποκτήσουν την πλειοψηφία, οι Δημοκρατικοί χρειάζονται τουλάχιστον 218 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων, έναντι 214 που κατέχουν σήμερα, και 51 στη Γερουσία, όπου διαθέτουν 47 συμπεριλαμβανομένων δύο συνεργαζόμενων ανεξάρτητων γερουσιαστών.
Οι δηλώσεις του προέδρου Τραμπ
Ο πρόεδρος Τραμπ, εν τω μεταξύ, διέταξε τον πόλεμο μαζί με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, αθέτησε υποσχέσεις για μείωση του κόστους διαβίωσης και δέχτηκε επιθέσεις από την αντιπολίτευση για προσωπικό πλουτισμό μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025. Χθες Δευτέρα, στην τελευταία του ομιλία πριν από την ψηφοφορία, ο ρεπουμπλικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «τήρησα περισσότερες υποσχέσεις απ’ όσες έκανα».
Στην ομιλία του, ο 80άρης δισεκατομμυριούχος αφιέρωσε περισσότερο χρόνο στα μεγαλεπήβολα έργα του στην αμερικανική πρωτεύουσα παρά στα διακυβεύματα της εκλογικής αναμέτρησης. Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, χαρακτήρισε τον λόγο του προέδρου «αξιολύπητο», θεωρώντας τον σύμβολο της απόλυτης αποσύνδεσης του Ντόναλντ Τραμπ από την πραγματικότητα των περισσότερων Αμερικανών.
Το διακύβευμα για την Τουρκία
Οι ενδιάμεσες εκλογές έχουν σημαντικές επιπτώσεις και για την Τουρκία, καθώς το διακύβευμα είναι ποιος θα ελέγχει το Κογκρέσο στα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ. Μια ενίσχυση των Δημοκρατικών θα μπορούσε να δυσχεράνει την προώθηση των τουρκικών αιτημάτων, όπως η επιστροφή στα F-35, η άρση των αμερικανικών κυρώσεων και οι κινητήρες για το τουρκικό μαχητικό KAAN, καθώς και οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, είχε αποκαλύψει τον Μάρτιο ότι καταβάλλονταν προσπάθειες για άρση των κυρώσεων CAATSA πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ αντιτίθεται σε αυτή την άρση. Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν το 2020 μετά την προμήθεια των ρωσικών S-400, η οποία είχε οδηγήσει στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 το 2019.
Παρά τις θετικές δηλώσεις του προέδρου Τραμπ για ενδεχόμενη πώληση των αεροσκαφών, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαίωσε τον Ιούλιο ότι η Άγκυρα δεν έχει εκπληρώσει τις προϋποθέσεις της αμερικανικής νομοθεσίας. Τον ίδιο μήνα, 18 Δημοκρατικοί βουλευτές ζήτησαν νομοθετικές παρεμβάσεις για την αποτροπή της επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα, ενώ αντιρρήσεις εκφράζουν και Ρεπουμπλικανοί.
Τον Ιούνιο, η κυβέρνηση Τραμπ κοινοποίησε στο Κογκρέσο σχεδιαζόμενη πώληση κινητήρων F110 για το KAAN, ύψους άνω των 700 εκατομμυρίων δολαρίων. Εννέα Δημοκρατικοί βουλευτές επιχείρησαν να την εμποδίσουν με πρόταση ψηφίσματος, αλλά η προβλεπόμενη περίοδος για αντιρρήσεις συμπληρώθηκε τον Ιούλιο χωρίς να μπλοκαριστεί η πώληση. Αυτό αναδεικνύει την εξάρτηση των μελλοντικών τουρκικών εξοπλιστικών προγραμμάτων από κοινοβουλευτικές αποφάσεις και άδειες εξαγωγής τεχνολογίας.
Με πληροφορίες από: dnews.gr, newsbeast.gr, protothema.gr