Η ξαφνική απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει την εφαρμογή σημαντικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, μόλις δύο ημέρες πριν τεθούν σε ισχύ, δημιουργεί νέα δεδομένα στον πόλεμο της Ουκρανίας. Η κίνηση αυτή προκάλεσε την έντονη δυσαρέσκεια της Ουκρανίας και ανησύχησε τους Ευρωπαίους συμμάχους, ενώ η Μόσχα δέχτηκε την απόφαση με πανηγυρισμούς. Η απόφαση δεν αποτελεί μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά κινήσεων του Αμερικανού προέδρου που δείχνουν επιδίωξη διατήρησης ανοιχτών διαύλων οικονομικής συνεργασίας με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η αναστολή των κυρώσεων και οι αντιδράσεις
Με εκτελεστικό διάταγμα που εξέδωσε το βράδυ της Παρασκευής, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέστειλε την εφαρμογή πολλών από τα μέτρα που προέβλεπε ο νόμος Γκράχαμ. Ο νόμος αυτός είχε εγκριθεί από το αμερικανικό Κογκρέσο και είχε υπογραφεί από τον ίδιο τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Η απόφαση αυτή, η οποία ήρθε λίγες ημέρες πριν τεθούν σε ισχύ οι κυρώσεις, χαρακτηρίστηκε ως «χαστούκι» για το Κίεβο. Ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλέστηκε το «εθνικό συμφέρον» των Ηνωμένων Πολιτειών για να δικαιολογήσει την απόφασή του, χωρίς ωστόσο να καταργεί το σύνολο των ήδη ισχυουσών αμερικανικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η αντίδραση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ήταν ιδιαίτερα έντονη. Ο Ουκρανός πρόεδρος εξέφρασε τη λύπη του για την απόφαση της Ουάσινγκτον να παρακάμψει ουσιαστικά τις νέες κυρώσεις, επισημαίνοντας ότι θα μπορούσαν να αποτελέσουν αποτελεσματικό εργαλείο για τον περιορισμό της ρωσικής πολεμικής δραστηριότητας. Ο Ζελένσκι κατηγόρησε ανοικτά τις ΗΠΑ ότι «ανταμείβουν» και «ενθαρρύνουν» τη Ρωσία.
Ο νόμος Γκράχαμ και οι στόχοι του
Ο συγκεκριμένος νόμος, που φέρει το όνομα του βασικού εισηγητή του, του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, είχε στόχο να αυξήσει σημαντικά την οικονομική πίεση προς τη Ρωσία. Ο Γκράχαμ είναι γνωστός ως ένθερμος υποστηρικτής της Ουκρανίας και σφοδρός επικριτής της Ρωσίας.
Η νομοθεσία προέβλεπε, μεταξύ άλλων, δασμούς έως και 100% σε εισαγωγές από τις πέντε μεγαλύτερες χώρες που αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, με την Κίνα και την Ινδία να βρίσκονται στο επίκεντρο. Οι πωλήσεις αυτών των προϊόντων είναι ζωτικής σημασίας για τη χρηματοδότηση της πολεμικής μηχανής του Κρεμλίνου.
Επίσης, περιλάμβανε κυρώσεις κατά υψηλόβαθμων Ρώσων αξιωματούχων, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και πλοίων του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», τον οποίο χρησιμοποιεί η Μόσχα για να παρακάμπτει τους υφιστάμενους περιορισμούς. Ο νόμος στοχοθετούσε τους τομείς ενέργειας και άμυνας της Ρωσίας, καθώς επίσης τον Πούτιν και άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους.
Η στρατηγική του Τραμπ και οι «γέφυρες» με τη Μόσχα
Η κίνηση του Τραμπ να αναστείλει τις κυρώσεις αποτελεί σοβαρό πλήγμα για την ουκρανική στρατηγική, η οποία στηρίζεται στην οικονομική αποδυνάμωση της Μόσχας ως μέσο πίεσης για τον τερματισμό του πολέμου. Διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος πριμοδοτεί, τουλάχιστον για την ώρα, το ρωσικό στρατόπεδο.
Μία εβδομάδα νωρίτερα, είχε προηγηθεί η ανακοίνωση του Τραμπ ότι κατέληξε σε συμφωνία με τη Ρωσία για την προμήθεια περισσότερων από 300.000 τόνους ντίζελ, δηλαδή περίπου 2,25 εκατομμύρια βαρέλια, στις αγορές των ΗΠΑ και του υπόλοιπου κόσμου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία θα διαθέσει άλλους 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και επιπλέον ένα εκατομμύριο τόνους «αμέσως μετά». Οι ποσότητες αυτές αντιστοιχούν συνολικά σε λιγότερες από τέσσερις ημέρες ζήτησης στις μεταφορές στις ΗΠΑ.
Η κρίση στις σχέσεις Τραμπ - Ζελένσκι
Οι σχέσεις Τραμπ και Ζελένσκι έχουν επιδεινωθεί αισθητά τις τελευταίες ημέρες, με τις διαφωνίες να ξεπερνούν πλέον το διπλωματικό επίπεδο. Οι διαφωνίες αγγίζουν κρίσιμα ζητήματα για την άμυνα και την ενεργειακή ασφάλεια της Ουκρανίας.
Ντόναλντ Τραμπ και Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκονται αντιμέτωποι με μια κρίση που, σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες τόσο για την Ουκρανία, όσο και για την αμερικανική εξωτερική πολιτική. Τα γεγονότα των επόμενων ημερών ή και εβδομάδων είναι καθοριστικά όχι μόνο για το μέλλον του Ουκρανού προέδρου, αλλά και του πολέμου ανάμεσα στο Κίεβο και τη Μόσχα.
Είχε προηγηθεί μια ολομέτωπη επίθεση του Αμερικανού προέδρου στον Ουκρανό ομόλογό του, θέτοντας ακόμη και θέμα απομάκρυνσής του από την εξουσία. Αυτό συνέβη 18 μήνες από την κόντρα των δύο ανδρών σε ζωντανή μετάδοση από το Λευκό Οίκο, για τη συνέχιση των επιθέσεων κατά ενεργειακών στόχων.
Το στοίχημα των τιμών καυσίμων και οι εκλογές στις ΗΠΑ
Για τον Τραμπ, η εκρηκτική άνοδος των τιμών του ντίζελ οφείλεται στον πόλεμο που εξαπέλυσε η Ρωσία κατά της Ουκρανίας και όχι στον πόλεμο που ο ίδιος κήρυξε κατά του Ιράν. Η αναστολή των κυρώσεων αφορά τις πωλήσεις ρωσικών ορυκτών καυσίμων.
Η κίνηση αυτή γίνεται λίγες ημέρες πριν τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ. Η απόφαση του Τραμπ φέρνει πιο κοντά του τον Πούτιν, ενώ απομακρύνει τον Ζελένσκι.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Topontiki
