Μια αιφνιδιαστική ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ περί «ενεργειακής εκεχειρίας» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας προκάλεσε γενική κατάπληξη, καθώς ο ίδιος ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε άγνοια για το θέμα. Παρά την κατηγορηματική δήλωση του Αμερικανού προέδρου, η Ρωσία δεν έχει συμφωνήσει μέχρι στιγμής σε κατάπαυση του πυρός, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να ασκούν πιέσεις στο Κίεβο να συμμορφωθεί με μια περιορισμένη πρόταση.
Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την «ενεργειακή εκεχειρία» μέσω ανάρτησής του στο Truth Social. Στο μήνυμά του, ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε: «Με άμεση ισχύ, υπάρχει ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Και οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει. Μην την παραβιάσετε!». Η ανάρτηση αυτή δημιούργησε αρχικά την εντύπωση μιας σημαντικής διπλωματικής επιτυχίας.
Η ανακοίνωση έγινε εν μέσω της φόρτισης που έχει προκαλέσει η συμφωνία Ουάσινγκτον-Μόσχας για την αγορά ρωσικού ντίζελ, καθώς και της έντασης στις σχέσεις του Τραμπ με τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η «ενεργειακή εκεχειρία» και οι διπλωματικές πιέσεις
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Axios, η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου αφορά στην πραγματικότητα μια πρόταση για αμοιβαία παύση επιθέσεων κατά διυλιστηρίων πετρελαίου. Ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι ο Ζελένσκι οφείλει να συμμορφωθεί με αυτή την πρόταση, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ είναι «έξαλλος μαζί του» και «αισθάνεται ότι ο Ζελένσκι θεωρεί δεδομένες τις ΗΠΑ».
Η Ουάσινγκτον εντείνει τις πιέσεις προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προκειμένου να σταματήσει τα πλήγματα κατά των ρωσικών διυλιστηρίων. Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρόταση απέχει σημαντικά από την ευρύτερη ενεργειακή εκεχειρία που επιδιώκει το Κίεβο. Η Ουκρανία ζητά να σταματήσουν και οι ρωσικές επιθέσεις κατά των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η απάντηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε έκπληκτος στον ενημερωτικό ιστότοπο Axios, υπογραμμίζοντας ότι δεν είχε καμία γνώση του θέματος της εκεχειρίας. «Η ανακοίνωση για εκεχειρία είναι κάτι καινούργιο για μένα. Αλλά αν οι Ρώσοι αποδεχθούν την ενεργειακή κατάπαυση του πυρός, η Ουκρανία θα συμφωνήσει», δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος στον δημοσιογράφο του Axios, Μπαράκ Ραβίντ.
Ο Ζελένσκι πρόσθεσε: «Αν ο πρόεδρος Τραμπ την διαπραγματεύθηκε με τον Πούτιν, πείτε μας πότε θα τεθεί σε ισχύ αυτή η εκεχειρία. Είμαστε έτοιμοι και θα την αποδεχθούμε». Ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε επίσης στα κοινωνικά δίκτυα ότι «η Ουκρανία υποστηρίζει την εκεχειρία και είναι σημαντικό να την υποστηρίξει και η Ρωσία. Περιμένουμε τις λεπτομέρειες από την αμερικανική πλευρά».
Νωρίτερα το πρωί, ο πρόεδρος Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να σταματήσει τις επιθέσεις κατά των ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, αν η Μόσχα σταματήσει τις επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας.
Η ρωσική στάση και οι εξελίξεις στο πεδίο
Παρά την κατηγορηματική ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ, η Ρωσία δεν έχει συμφωνήσει μέχρι στιγμής σε κανενός είδους κατάπαυση του πυρός, σύμφωνα με πληροφορίες του αμερικανικού μέσου Axios. Η Μόσχα δεν έχει σχολιάσει επίσημα την πρόταση.
Αμερικανός αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι αυτό που βρίσκεται στο τραπέζι είναι μια πολύ πιο περιορισμένη συμφωνία, η οποία προβλέπει ότι Ρωσία και Ουκρανία θα σταματήσουν να επιτίθενται στα διυλιστήρια η μία της άλλης. Ο αξιωματούχος ανέφερε: «Οι Ρώσοι το εξετάζουν. Σύντομα θα γνωρίζουμε αν είναι έτοιμοι».
Ωστόσο, νωρίς το βράδυ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ρωσία έπληξε ενεργειακές εγκαταστάσεις στην Ουκρανία μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ περί «ενεργειακής εκεχειρίας». Συγκεκριμένα, ο Ζελένσκι ανέφερε σε ανάρτησή του στο Facebook, μετά από επικοινωνία του με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντε Λάιεν: «Οι Ρώσοι χτύπησαν σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή του Χάρκιβ. Και όλα αυτά έγιναν ΑΦΟΥ ο αμερικανός πρόεδρος έκανε την δήλωσή του περί ενεργειακής εκεχειρίας».
Διπλωματικές επαφές και ασύμμετρη πρόταση
Ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία της αποκάλυψης του Axios αφορά την ίδια τη δομή της αμερικανικής πρότασης. Ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου τη χαρακτήρισε συμφωνία «διυλιστήριο με διυλιστήριο», με την κάθε πλευρά να δεσμεύεται ότι δεν θα πλήττει αντίστοιχες εγκαταστάσεις της άλλης. Το αμερικανικό μέσο επισημαίνει ότι πρόκειται για μια εμφανώς ασύμμετρη πρόταση.
Εφόσον επιτευχθεί συμφωνία σε αυτό το επίπεδο, θα μπορούσε να ακολουθήσει μια δεύτερη, ευρύτερη συμφωνία για την προστασία των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και των ενεργειακών δικτύων. Ο πρόεδρος Ζελένσκι συζήτησε την ανακοίνωση Τραμπ με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, τον πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ και τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ.
Με πληροφορίες από: Topontiki, Enikos
