Ο πρώην πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την Κυριακή την εφαρμογή ενεργειακής εκεχειρίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, υποστηρίζοντας ότι και οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει σε άμεση παύση των επιθέσεων κατά ενεργειακών υποδομών. Ωστόσο, η ανακοίνωση προκάλεσε ερωτήματα, καθώς δεν επιβεβαιώθηκε από τη Μόσχα, ενώ ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε αιφνιδιασμένος. Μάλιστα, ο Ζελένσκι ανέφερε πως ρωσικά πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις σημειώθηκαν μετά τη δήλωση του Τραμπ.
Η ανακοίνωση Τραμπ και ο αιφνιδιασμός του Κιέβου
Ο Ντόναλντ Τραμπ δημοσιοποίησε την Κυριακή (11/10) την είδηση περί ενεργειακής εκεχειρίας μέσω μιας σύντομης ανάρτησης στην πλατφόρμα Truth Social. Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, «με άμεση ισχύ, τίθεται σε εφαρμογή ενεργειακή εκεχειρία στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας». Ο ίδιος πρόσθεσε πως «και οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει» και προειδοποίησε: «Μην την παραβιάσετε!».
Παρά την κατηγορηματική διατύπωση, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν διευκρίνισε τους όρους της υποτιθέμενης συμφωνίας, τη διάρκειά της ή τον τρόπο με τον οποίο θα ελεγχόταν η εφαρμογή της. Η απουσία αυτών των συγκεκριμένων όρων άφησε ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο είχε πράγματι επιτευχθεί κάποια συνεννόηση ή αν ο Τραμπ επιχειρούσε να επισπεύσει μια συμφωνία που δεν είχε ακόμη οριστικοποιηθεί.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι εμφανίστηκε αιφνιδιασμένος από την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου. Όπως δήλωσε στο Axios, η είδηση περί ενεργειακής εκεχειρίας ήταν είδηση ακόμη και για τον ίδιο. Ο Ουκρανός πρόεδρος εξέφρασε τον αιφνιδιασμό του σχετικά με την κατάπαυση του πυρός στις ενεργειακές υποδομές, τονίζοντας ότι «ήταν είδηση για εμένα».
Η στάση της Μόσχας και οι όροι του Κιέβου
Η Μόσχα δεν προχώρησε σε άμεση επιβεβαίωση της ενεργειακής εκεχειρίας που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ. Ούτε ο Λευκός Οίκος έδωσε πρόσθετες πληροφορίες για το περιεχόμενο της ανακοίνωσης, αφήνοντας την κατάσταση ασαφή ως προς την επίσημη επιβεβαίωση από τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, παρότι αιφνιδιασμένος, δεν απέρριψε την προοπτική μιας τέτοιας συμφωνίας. Αντίθετα, ξεκαθάρισε ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να την αποδεχθεί εφόσον συμφωνούσε η Ρωσία. Ζήτησε επίσης να αποσαφηνιστεί πότε ακριβώς θα άρχιζε να εφαρμόζεται η εκεχειρία.
Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε χαρακτηριστικά στον δημοσιογράφο του Axios, Μπαράκ Ραβίντ: «Ωστόσο, αν οι Ρώσοι συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός στον ενεργειακό τομέα, η Ουκρανία θα συμφωνήσει». Πρόσθεσε επίσης: «Αν ο πρόεδρος Τραμπ την διαπραγματεύθηκε με τον Πούτιν, πείτε μας πότε θα τεθεί σε ισχύ αυτή η εκεχειρία. Είμαστε έτοιμοι και θα την αποδεχθούμε».
Αυτή η τοποθέτηση ανέδειξε την απόσταση ανάμεσα στην ανακοίνωση της Ουάσινγκτον, η οποία υποστήριζε ότι οι δύο πλευρές είχαν ήδη συμφωνήσει, και στη στάση του Κιέβου, το οποίο αντιμετώπιζε την εκεχειρία ως ένα ενδεχόμενο που απαιτούσε ακόμη ρωσική συναίνεση και συγκεκριμένες διευκρινίσεις.
Ρωσικά πλήγματα μετά την ανακοίνωση
Μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ περί ενεργειακής εκεχειρίας, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ρωσία έπληξε ενεργειακές εγκαταστάσεις στην Ουκρανία. Συγκεκριμένα, ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι «οι Ρώσοι χτύπησαν σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή του Χάρκοβου».
Ο Ζελένσκι έκανε αυτή τη δήλωση με ανάρτηση στο Facebook, έπειτα από επικοινωνία του με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντε Λάιεν. Τόνισε μάλιστα ότι «όλα αυτά έγιναν ΑΦΟΥ ο αμερικανός πρόεδρος έκανε την δήλωσή του περί ενεργειακής εκεχειρίας», υπογραμμίζοντας τη χρονική ακολουθία των γεγονότων.
Το πλαίσιο των δηλώσεων και οι αμερικανικές πιέσεις
Η παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ για ενεργειακή εκεχειρία ήρθε σε μια περίοδο έντονης αντιπαράθεσης με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Αυτή η αντιπαράθεση είχε ενταθεί μετά τη συμφωνία της Ουάσινγκτον με τη Ρωσία για το πετρέλαιο κίνησης.
Ταυτόχρονα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκούσαν πιέσεις προς το Κίεβο να σταματήσει τα πλήγματα κατά ρωσικών διυλιστηρίων. Εν τω μεταξύ, η Ουκρανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες ρωσικών επιθέσεων στο ενεργειακό της δίκτυο, με νέες διακοπές ηλεκτροδότησης να σημειώνονται ακόμη και στην πρωτεύουσα.
Το ερώτημα των εκλογών
Νωρίτερα, πριν από την ανακοίνωση του Τραμπ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δεσμευτεί να προκηρύξει εκλογές στην Ουκρανία. Ωστόσο, αυτή η δέσμευση είχε τεθεί υπό την προϋπόθεση ότι «ο Πούτιν κάνει δύο μήνες εκεχειρία».
Μετά τις τελευταίες εξελίξεις και την ασαφή κατάσταση γύρω από την ενεργειακή εκεχειρία, παραμένει άγνωστο αν ο Ουκρανός πρόεδρος σκοπεύει να προχωρήσει στην προκήρυξη εκλογών, όπως είχε δηλώσει αρχικά.
Με πληροφορίες από: Ieidiseis, Topontiki
