Η νοτιοαφρικανή δικάστρια Νάβι Πιλάι, η οποία τιμήθηκε φέτος με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, χαρακτήρισε χθες Σάββατο «απαράδεκτες» τις κυρώσεις της κυβέρνησης των ΗΠΑ σε βάρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) του ΟΗΕ. Οι κυρώσεις αυτές αναγγέλθηκαν λίγες ώρες μετά τη βράβευσή της, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους κόλπους της διεθνούς κοινότητας. Η κ. Πιλάι τόνισε πως υπάρχει μεγάλη ένταση σχετικά με τη συνέχιση της ύπαρξης των διεθνών δικαστηρίων.
Η ανησυχία για τα διεθνή δικαστήρια
Η 85χρονη Νάβι Πιλάι, νομικός με καταγωγή από τη Σρι Λάνκα, εξέφρασε τη βαθιά της ανησυχία για το μέλλον των διεθνών δικαστηρίων. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στη συνέχιση της ύπαρξης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στη Χάγη, τονίζοντας τη μεγάλη ένταση που επικρατεί γύρω από αυτό το ζήτημα. Η δικάστρια συμμετείχε σε εκδήλωση που οργάνωσε το Κέντρο Νόμπελ για την Ειρήνη στο Όσλο, μέσω βιντεοσύνδεσης από τη Νυρεμβέργη της Γερμανίας.
Η κ. Πιλάι, η οποία τιμήθηκε φέτος με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, υπογράμμισε τη σημασία του διεθνούς δικαίου, το οποίο, όπως ανέφερε, βάλλεται πανταχόθεν. Η ίδια συνηγόρησε υπέρ του διεθνούς δικαίου κατά την απονομή της τιμητικής διάκρισης, αναδεικνύοντας την κρισιμότητα της τήρησής του σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι «ανήκουστες» κυρώσεις των ΗΠΑ
Στο επίκεντρο των δηλώσεων της Νάβι Πιλάι βρέθηκαν οι κυρώσεις που ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε βάρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η δικάστρια χαρακτήρισε τις ενέργειες αυτές «ανήκουστες» και «απαράδεκτες», καθώς, όπως τόνισε, ανακοινώθηκαν από μία χώρα εναντίον δικαστών εξαιτίας αποφάσεων που έλαβαν. Αυτή η εξέλιξη, σύμφωνα με την κ. Πιλάι, δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για την ανεξαρτησία της διεθνούς δικαιοσύνης.
Η ανακοίνωση των κυρώσεων από την κυβέρνηση των ΗΠΑ ήρθε λίγες μόλις ώρες μετά τη βράβευση της Νάβι Πιλάι με το Νόμπελ Ειρήνης. Το γεγονός αυτό προσέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στις δηλώσεις της, καθώς το ΔΠΔ αποτελεί έναν πυλώνα του διεθνούς συστήματος δικαιοσύνης, και οι ενέργειες εναντίον του εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία του.
Το ιστορικό της βράβευσης και οι αντιδράσεις
Η βράβευση της Νάβι Πιλάι με το Νόμπελ Ειρήνης δεν έμεινε χωρίς αντιδράσεις. Η κυβέρνηση του Ισραήλ καταδίκασε σε υψηλούς τόνους την τιμητική αυτή διάκριση. Η κ. Πιλάι είχε διατελέσει πρόεδρος ανεξάρτητης επιτροπής του ΟΗΕ, η οποία την περασμένη χρονιά είχε κατηγορήσει το Ισραήλ ότι διαπράττει γενοκτονία στη Λωρίδα της Γάζας.
Αμέσως μετά την καταδίκη της βράβευσης από το Ισραήλ, ακολούθησε η ανακοίνωση προσεχών νέων κυρώσεων από τις ΗΠΑ σε βάρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Αυτή η διαδοχή γεγονότων υπογραμμίζει τις εντάσεις που υπάρχουν γύρω από το έργο του ΔΠΔ και τις διεθνείς σχέσεις.
Οι αιτιάσεις της Ουάσιγκτον
Από την πλευρά της, η Ουάσιγκτον δικαιολόγησε τις κυρώσεις, υποστηρίζοντας ότι αντανακλούν την ανάγκη «υπεράσπισης της αμερικανικής εθνικής κυριαρχίας και των πολιτών των ΗΠΑ έναντι της απειλής που αντιπροσωπεύει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο». Η θέση αυτή δημοσιοποιήθηκε μέσω ανακοίνωσης του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αναδεικνύοντας τις ανησυχίες των ΗΠΑ για την αρμοδιότητα του ΔΠΔ.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε επίσης τη δυσφορία του, χαρακτηρίζοντας το ΔΠΔ ως «κακοποιό» δικαστήριο. Ο κ. Ρούμπιο υποστήριξε ότι «θέλουν περισσότερη εξουσία και τη θέλουν σε βάρος μας», αναφερόμενος στις ενέργειες του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Οι δηλώσεις αυτές σκιαγραφούν την έντονη διαφωνία των ΗΠΑ με τον τρόπο λειτουργίας και τις αποφάσεις του ΔΠΔ.
Η φύση και η εφαρμογή των κυρώσεων
Οι κυρώσεις που ανακοινώθηκαν από τις ΗΠΑ, όταν εφαρμοστούν, θα έχουν συγκεκριμένες επιπτώσεις στη λειτουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Βάσει των ανακοινώσεων, θα απαγορεύσουν οποιαδήποτε χρηματοοικονομική συναλλαγή με το ΔΠΔ. Ο στόχος αυτής της ενέργειας είναι να στερηθεί το Δικαστήριο τους «πόρους» του, ώστε να μην είναι σε θέση «να δρα» αποτελεσματικά.
Ωστόμως, οι κυρώσεις δεν τίθενται άμεσα σε εφαρμογή. Η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο προχθές για μία περίοδο χάριτος έξι μηνών. Αυτή η περίοδος δίνεται με την προσδοκία ότι «τα κράτη μέλη» του διεθνούς δικαστηρίου θα παρουσιάσουν «προόδους» που θα καθησυχάσουν «τις ανησυχίες των ΗΠΑ», σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών.
Με πληροφορίες από: Topontiki
