Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών πρόκειται να προχωρήσει σε ψηφοφορία για την κατάργηση του παραδοσιακού χάρτη Mercator της υδρογείου. Η απόφαση αυτή έρχεται με στόχο την ακριβέστερη απεικόνιση του μεγέθους της Αφρικής, προσφέροντας μια πιο ρεαλιστική εικόνα του κόσμου. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ θα λανσάρει την Παρασκευή ένα ψήφισμα που αποσκοπεί στην επίσημη κατάργηση του εν λόγω χάρτη.
Η πρόταση του ΟΗΕ για αλλαγή
Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ θα προχωρήσει σε ψηφοφορία για ένα ψήφισμα που θα επιδιώκει την επίσημη κατάργηση του παραδοσιακού χάρτη Mercator της υδρογείου. Ο κύριος λόγος πίσω από αυτή την απόφαση είναι η ανάγκη για έναν χάρτη που να απεικονίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος της Αφρικής, αποδίδοντας έτσι πιο ρεαλιστικά τον κόσμο.
Αν και τα ψηφίσματα του ΟΗΕ δεν είναι εκτελεστά, η έγκρισή τους θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές αλλαγές. Συγκεκριμένα, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ενημέρωση των προγραμμάτων σπουδών στις τάξεις και της καθημερινής τεχνολογίας, δεδομένης της ευρείας χρήσης της προβολής Mercator στην εκπαίδευση, την τεχνολογία και τη διακυβέρνηση.
Η στήριξη από την Αφρικανική Ένωση
Ο Robert Dussey, υπουργός Εξωτερικών του Τόγκο, δήλωσε ότι το ψήφισμα υποστηρίχθηκε από τη χώρα του. Επιπλέον, έλαβε τη στήριξη από χώρες που περιλαμβάνουν τα 54 άλλα κράτη μέλη της Αφρικανικής Ένωσης. Ο κ. Dussey δεν διευκρίνισε τον συνολικό αριθμό των υποστηρικτών πέραν των μελών της Αφρικανικής Ένωσης.
Ο ίδιος τόνισε τη φύση της συζήτησης, δηλώνοντας: «Αυτή η συζήτηση δεν είναι πολιτική συζήτηση αλλά επιστημονική, επειδή υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις, επομένως όλοι πρέπει να αποδεχτούμε την πραγματικότητα». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει την επιστημονική βάση πίσω από την πρωτοβουλία για την αλλαγή του χάρτη.
Η ιστορία και οι στρεβλώσεις του χάρτη Mercator
Η διάταξη του χάρτη Mercator εισήχθη από τον Φλαμανδό χαρτογράφο Gerardus Mercator το 1569. Ο αρχικός σκοπός της δημιουργίας του ήταν να βοηθήσει τους ναυτικούς να πλοηγηθούν στις θάλασσες. Σχεδόν πέντε αιώνες αργότερα, ο χάρτης αυτός παραμένει το παγκόσμιο πρότυπο.
Ωστόσο, λόγω του συγκεκριμένου στυλ προβολής του, ο χάρτης Mercator παρουσιάζει σημαντικές στρεβλώσεις. Οι περιοχές που βρίσκονται κοντά στον ισημερινό φαίνονται σημαντικά μικρότερες από το πραγματικό τους μέγεθος. Αντίθετα, οι περιοχές που βρίσκονται σε υψηλό γεωγραφικό πλάτος φαίνονται πολύ μεγαλύτερες από ό,τι είναι στην πραγματικότητα.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της στρέβλωσης είναι η απεικόνιση της Αφρικής. Ο χάρτης δείχνει την Αφρική να έχει παρόμοιο μέγεθος με τη Γροιλανδία. Ωστόσο, η αφρικανική ήπειρος είναι στην πραγματικότητα 14 φορές μεγαλύτερη από το έδαφος της Δανίας. Μάλιστα, σύμφωνα με μια αίτηση, θα μπορούσαν να χωρέσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία, το Μεξικό και μεγάλο μέρος της Ευρώπης στην Αφρική, και να υπάρχει ακόμα διαθέσιμη γη.
Η καμπάνια #CorrectTheMap και ο «χαρτογραφικός αποικισμός»
Η ανάγκη για διόρθωση της χαρτογραφικής απεικόνισης έχει οδηγήσει σε πρωτοβουλίες όπως η καμπάνια #CorrectTheMap. Αυτή η καμπάνια, η οποία έχει συγκεντρώσει περισσότερες από 11.000 υπογραφές σε μια αίτηση στο Change.org, επιδιώκει την ακριβέστερη αναπαράσταση των ηπείρων.
Η Αφρικανική Ένωση ενέκρινε την καμπάνια τον Αύγουστο του 2025 και στη συνέχεια ζήτησε από το Τόγκο να ηγηθεί της υιοθέτησής της. Ιστορικοί και γεωγράφοι υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι η προβολή Mercator έχει τις ρίζες της σε δυτικά στερεότυπα. Ακτιβιστές έχουν επαναλάβει αυτή την άποψη, επινοώντας τον όρο «χαρτογραφικός αποικισμός» για να περιγράψουν την κατάσταση.
Με πληροφορίες από: Reader
