Οι πολίτες της Ισλανδίας βρίσκονται σε αναμονή των τελικών αποτελεσμάτων του δημοψηφίσματος που διεξήχθη, προκειμένου να αποφασίσουν για την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η καταμέτρηση των ψήφων συνεχίζεται, με το «όχι» να διατηρεί ένα οριακό προβάδισμα 400 ψήφων, σύμφωνα με πληροφορίες από τη δημόσια τηλεόραση RUV. Οι κάλπες έκλεισαν το βράδυ του Σαββάτου, στις 22:00, αλλά η απουσία exit polls καθυστερεί την πλήρη εξαγωγή των αποτελεσμάτων.
Η πορεία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων
Οι συνομιλίες της Ισλανδίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση για την ένταξη ξεκίνησαν το 2009, σε μια περίοδο που η παγκόσμια οικονομική κρίση βρισκόταν στην κορύφωσή της. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις αυτές πάγωσαν το 2013, όταν ανήλθε στην εξουσία μια ευρωσκεπτικιστική κυβέρνηση.
Το χθεσινό δημοψήφισμα καλεί τους 273.000 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους να απαντήσουν στο ερώτημα εάν η χώρα πρέπει να ξαναρχίσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αναμονή για τα αποτελέσματα είναι μεγάλη, καθώς θα χρειαστούν αρκετές ώρες για να φανεί η τελική βούληση των πολιτών.
Οριακό προβάδισμα του «όχι» και η καταμέτρηση
Οι προεκλογικές δημοσκοπήσεις είχαν δείξει ένα ντέρμπι για γερά νεύρα μεταξύ των δύο στρατοπέδων, μια εικόνα που επιβεβαιώνεται από την εξέλιξη της καταμέτρησης των ψήφων. Σύμφωνα με τη ζωντανή ροή της δημόσιας τηλεόρασης RUV, στις 04:15 GMT, το «όχι» διατηρούσε ένα οριακό προβάδισμα 400 ψήφων.
Αυτό το προβάδισμα καταγράφηκε μετά την καταμέτρηση 152.243 ψηφοδελτίων. Η διαδικασία συνεχίζεται, και η τελική έκβαση παραμένει ανοιχτή, αντικατοπτρίζοντας το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατούσε και πριν από το δημοψήφισμα.
Το ζήτημα της αλιείας και οι οικονομικές προκλήσεις
Ένας από τους κομβικούς παράγοντες που επηρεάζουν την έκβαση του δημοψηφίσματος είναι το ζήτημα της αλιείας. Η αλιεία αποτελεί βασικό πυλώνα της ισλανδικής οικονομίας, και το Ρέικιαβικ επιδιώκει τον απόλυτο έλεγχο των αλιευτικών του υδάτων. Οι κανόνες της ΕΕ για τις αλιευτικές ποσοστώσεις αποτελούν σημείο τριβής.
Παράλληλα, η Ισλανδία αντιμετωπίζει επίμονο πληθωρισμό και υψηλά επιτόκια, τα οποία έχουν εκτοξεύσει το κόστος των στεγαστικών δανείων. Το βασικό επιτόκιο της Κεντρικής Τράπεζας της Ισλανδίας ανέρχεται στο 8,00%, σε αντίθεση με το 2,25% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι υποστηρικτές του «ναι» θεωρούν ότι η υιοθέτηση του ευρώ θα μπορούσε να προσφέρει ανακούφιση στην οικονομία.
Οι θέσεις των δύο πλευρών και το μέλλον
Η ηγέτης της αντιπολίτευσης, Γκούντρουν Χαφστάινσντότιρ, η οποία ηγήθηκε της καμπάνιας του «όχι», εξέφρασε την άποψη ότι «δεν είναι προβλήματα που θα λύσουν οι Βρυξέλλες». Απέρριψε επίσης τους κανόνες της ΕΕ, ειδικά όσον αφορά τις αλιευτικές ποσοστώσεις, υποστηρίζοντας ότι δεν θα επέτρεπαν στην Ισλανδία να διατηρήσει τον έλεγχο των υδάτων της.
Ακόμη και στην περίπτωση που επικρατήσει το «ναι» (ja) στο δημοψήφισμα, η τελική ένταξη της Ισλανδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα είναι άμεση. Θα απαιτηθεί η διεξαγωγή ενός νέου δημοψηφίσματος μόλις ολοκληρωθούν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις και οριστικοποιηθεί η συμφωνία. Ένα υπόμνημα του υπουργείου Εξωτερικών της Ισλανδίας εκτιμά ότι οι ενταξιακές συνομιλίες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν μέχρι το τέλος του 2026, αν επικρατήσει το «ναι». Μια τέτοια ψήφος θα ήταν ευπρόσδεκτη στις Βρυξέλλες, καθώς ορισμένοι αξιωματούχοι την έχουν χαρακτηρίσει ως ανακούφιση στον σκεπτικισμό απέναντι στη διεύρυνση της ΕΕ.
Με πληροφορίες από: Enikos
