Σε εξαιρετικά κρίσιμο σημείο βρίσκονται οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Ενώ μια συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης φαινόταν να πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να σκληρύνει τη στάση του, στέλνοντας πίσω μια πρόταση με σημαντικά αυστηρότερους όρους. Την ίδια στιγμή, το πολεμικό σκηνικό παίρνει φωτιά τόσο στις θάλασσες της περιοχής όσο και στο έδαφος του νότιου Λιβάνου.
«Φρένο» στις διαπραγματεύσεις από τον Τραμπ – Οι κόκκινες γραμμές για τα πυρηνικά και το Ορμούζ
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, οι οποίοι επικαλούνται αξιωματούχους με γνώση των συνομιλιών, ο πρόεδρος των ΗΠΑ επέστρεψε το προσχέδιο συμφωνίας στο Ιράν έχοντας τροποποιήσει βασικούς όρους.
Το δίκτυο Axios αναφέρει ότι ο Τραμπ επιδιώκει να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ σε δύο καίρια ζητήματα:
- Το Πυρηνικό Πρόγραμμα: Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος απαιτεί την πλήρη καταστροφή των ιρανικών αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, επαναλαμβάνοντας ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Το ζήτημα αυτό αποτελεί το κύριο σημείο τριβής του πολέμου που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με την ισραηλινο-αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν.
- Τα Στενά του Ορμούζ: Η Ουάσινγκτον απαιτεί το άνοιγμα και την πλήρη αποναρκοθέτηση των Στενών από την Τεχεράνη. Αντίθετα, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση (IRIB), το αρχικό μνημόνιο συναντίληψης (MoU) προέβλεπε ότι το Ιράν θα διατηρούσε την αποκλειστική αρμοδιότητα να ελέγχει και να απαγορεύει τη διέλευση «εχθρικών» πλοίων, κάτι που οι ΗΠΑ απορρίπτουν κατηγορηματικά.
Το «αγκάθι» των 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων
Το IRIB μετέδωσε ότι το MoU προέβλεπε την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων εντός 60 ημερών με πλήρη πρόσβαση από την Τεχεράνη, η οποία μάλιστα διεκδικεί συνολικά 24 δισεκατομμύρια. Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε τα δημοσιεύματα αυτά «επινόημα», με τον ίδιο τον Τραμπ να ξεκαθαρίζει: «Δεν θα υπάρξει οικονομική συναλλαγή στην παρούσα φάση». Αξιωματούχοι επισημαίνουν πως ο πρόεδρος θα υπογράψει μόνο αν τηρηθούν απαρέγκλιτα οι «κόκκινες γραμμές» του.
Πύραυλος Hellfire εναντίον εμπορικού πλοίου – Ένταση στον ναυτικό αποκλεισμό
Στο πεδίο των ναυτικών επιχειρήσεων, η αμερικανική διοίκηση (Centcom) ανακοίνωσε ότι αεροσκάφος των ΗΠΑ έπληξε με πύραυλο Hellfire το μηχανοστάσιο του εμπορικού πλοίου M/V Lian Star, με σημαία Γκάμπιας, σε διεθνή ύδατα.
Ανακοίνωση Centcom: Το πλοίο επιχείρησε να παραβιάσει τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν. Του πλήγματος προηγήθηκαν 20 προειδοποιητικές βολές, στις οποίες το πλήρωμα δεν συμμορφώθηκε. Το σκάφος τέθηκε εκτός λειτουργίας και δεν πλέει πλέον προς ιρανικό λιμάνι.
Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί αν υπάρχουν θύματα. Η Centcom υποστηρίζει ότι κατά τη διάρκεια της θεωρητικής κατάπαυσης του πυρός έχει θέσει εκτός λειτουργίας 5 εμπορικά πλοία και έχει αναχαιτίσει άλλα 116. Παράλληλα, το Υπουργείο Άμυνας του Ομάν σήμανε συναγερμός στα Στενά του Ορμούζ μετά τον εντοπισμό ύποπτης ναυτικής νάρκης (τύπου Mahan 3, ιρανικής κατασκευής, βάρους 300 κιλών) με ακουστικούς αισθητήρες.
Λίβανος: Ο ισραηλινός στρατός διέσχισε τον Λιτάνι – Πολύνεκρο πλήγμα με θύματα παιδιά
Την ίδια ώρα, η θεωρητική εκεχειρία που βρισκόταν σε ισχύ από τις 17 Απριλίου στο μέτωπο του Λιβάνου έχει καταρρεύσει πλήρως. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε επίσημα ότι επέκτεινε τις χερσαίες επιχειρήσεις του εναντίον της Χεζμπολάχ βόρεια του ποταμού Λιτάνι, έχοντας κηρύξει το μεγαλύτερο μέρος του νότιου Λιβάνου ως «ζώνη μάχης».
Οι ισραηλινές δυνάμεις προελαύνουν στην κορυφογραμμή Μπόφορτ και στο Ουάντι αλ Σαλούκι με στόχο την εξάλειψη απειλών για τη Γαλιλαία και τη Μετούλα, ενισχύοντας τον επιχειρησιακό τους έλεγχο.
Αντιδράσεις και λουτρό αίματος
- Λίβανος: Ο πρωθυπουργός της χώρας, Ναουάφ Σαλάμ, καταδίκασε την κλιμάκωση κάνοντας λόγο για πολιτική «καμένης γης και συλλογικής τιμωρίας» που καταστρέφει χωριά και ξεριζώνει αμάχους.
- Θύματα: Το Υπουργείο Υγείας του Λιβάνου επιβεβαίωσε ότι ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στον δήμο Αντλούν (κοντά στη Σιδώνα) σκότωσε εννέα μέλη της ίδιας οικογένειας προσφύγων από τη Συρία, ανάμεσα στα οποία βρισκόταν έξι παιδιά.
- Ισραήλ: Στο εσωτερικό της χώρας, ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ άσκησε δριμεία κριτική στον Μπενιαμίν Νετανιάχου για τις συνεχιζόμενες επιθέσεις με ρουκέτες και drones από τη Χεζμπολάχ στον ισραηλινό βορρά. «Το Σαββατοκύριακο οι σειρήνες χτυπούσαν κάθε 20 λεπτά. Αυτό δεν είναι νίκη, είναι επιστροφή στην πολιτική της συγκράτησης», δήλωσε χαρακτηριστικά.
