Το ενδεχόμενο μιας επίσημης στρατιωτικής αποστολής στα Στενά του Ορμούζ εξετάζει πλέον σοβαρά το ΝΑΤΟ, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg. Η Βορειοατλαντική Συμμαχία βρίσκεται σε συζητήσεις για την παροχή στρατιωτικής συνδρομής και συνοδείας σε εμπορικά πλοία, σε περίπτωση που η κρίσιμη αυτή θαλάσσια δίοδος δεν επαναλειτουργήσει έως τις αρχές Ιουλίου του 2026.
Το Ιράν προχώρησε στον αποκλεισμό των Στενών στα τέλη Φεβρουαρίου, αμέσως μετά την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών εναντίον του. Έκτοτε, η παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας —από όπου διέρχεται σχεδόν το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG)— έχει προκαλέσει ισχυρές αναταράξεις και κατακόρυφη εκτίναξη των τιμών στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Επιχειρησιακή ετοιμότητα και πολιτικές διαφωνίες
Σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη (19 Μαΐου 2026), ο Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Ευρώπης του ΝΑΤΟ, στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεβιτς, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιχειρησιακής εμπλοκής. «Πρώτα έρχεται η πολιτική κατεύθυνση και στη συνέχεια ο επίσημος σχεδιασμός», δήλωσε, συμπληρώνοντας χαρακτηριστικά: «Το σκέφτομαι; Απολύτως».
Ωστόσο, για την ενεργοποίηση μιας τέτοιας ναυτικής επιχείρησης απαιτείται ομοφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη επιτευχθεί:
- Οι υποστηρικτές: Αρκετά κράτη-μέλη βλέπουν θετικά την προοπτική παρέμβασης για την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, καθώς η πίεση στην παγκόσμια οικονομία αυξάνεται.
- Οι επιφυλακτικοί: Ορισμένες κυβερνήσεις φοβούνται μια βαθύτερη εμπλοκή της Συμμαχίας στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν. Μέχρι πρόσφατα, η πλειονότητα υποστήριζε ότι οποιαδήποτε δράση θα έπρεπε να γίνει μόνο μετά το τέλος των εχθροπραξιών και υπό έναν ευρύτερο διεθνή συνασπισμό.
Το ζήτημα αναμένεται να κυριαρχήσει στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ, η οποία είναι προγραμματισμένη να διεξαχθεί στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου.
Διπλωματικό θρίλερ και πιέσεις από την Ουάσιγκτον
Η διαχείριση της κρίσης έχει εξελιχθεί σε σημείο έντονης τριβής ανάμεσα στις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους. Μια πρόσφατη αμερικανική ναυτική επιχείρηση στην περιοχή ανεστάλη μέσα σε λίγες ημέρες, παρά τη στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ, καθώς πολλές ευρωπαϊκές χώρες αρνήθηκαν να συμμετάσχουν άμεσα.
Η άρνηση αυτή προκάλεσε τη σφοδρή δυσαρέσκεια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος άσκησε έντονη πίεση σε κράτη όπως η Γερμανία. Το κλίμα επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά την απόφαση της Ουάσιγκτον να αποσύρει 5.000 Αμερικανούς στρατιώτες από το γερμανικό έδαφος, μια κίνηση που ερμηνεύθηκε ευρέως ως μήνυμα δυσαρέσκειας.
Παράλληλα, καταγράφονται διαφορετικές ταχύτητες στο εσωτερικό της Ευρώπης:
- Ανοιχτή αντιπαράθεση: Η Ισπανία έχει εκφράσει την πλήρη αντίθεσή της στον πόλεμο κατά του Ιράν, απαγορεύοντας στις ΗΠΑ τη χρήση του εναέριου χώρου και των βάσεών της για επιθέσεις.
- Διακριτική υποστήριξη: Οι περισσότερες χώρες επιτρέπουν σιωπηρά τη χρήση των υποδομών τους για υλικοτεχνική υποστήριξη των συμμάχων.
- Αυτόνομες πρωτοβουλίες: Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο επεξεργάζονται ήδη δικά τους, ξεχωριστά σχέδια για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας μετά την αποκλιμάκωση της κρίσης, ενώ αρκετές χώρες έχουν μεταφέρει προληπτικά αεροναυτικές δυνάμεις στην ευρύτερη περιοχή.
Μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ δεν έχουν καταθέσει επίσημο αίτημα για ενεργοποίηση νατοϊκής αποστολής. Ωστόσο, ανώτεροι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι αν ο αποκλεισμός παραταθεί πέραν του Ιουλίου και οι οικονομικές επιπτώσεις γίνουν αβάσταχτες, ακόμη και οι πιο διστακτικές χώρες θα αναγκαστούν να μεταβάλουν τη στάση τους.
