Η Άγκυρα προχωρά σε μια σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία, ετοιμάζοντας την ψήφιση του νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» μέσα στον Δεκέμβριο. Αυτή η κίνηση αποσκοπεί στη νομοθετική κατοχύρωση των θαλάσσιων διεκδικήσεων της Τουρκίας, συνθέτοντας ένα νέο πλέγμα αμφισβητήσεων που θα επηρεάσει όχι μόνο την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και το Αιγαίο. Η Ελλάδα αναμένεται να βρεθεί αντιμέτωπη με μια διπλωματική πρόκληση, καθώς και με την ανάγκη να διαχειριστεί πιθανές επιχειρησιακές πιέσεις.
Η νομοθετική πρωτοβουλία της Άγκυρας
Η Άγκυρα προετοιμάζει αυτή τη νομοθετική πρωτοβουλία με στόχο να ενσωματώσει σε ένα ενιαίο εσωτερικό νομικό πλαίσιο τις θέσεις της σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες, τις δραστηριότητες στον βυθό και τα δικαιώματα που θεωρεί ότι διαθέτει στις γύρω θάλασσες. Η «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί εδώ και χρόνια κεντρικό στοιχείο της τουρκικής στρατηγικής αντίληψης για τη θαλάσσια παρουσία και τα συμφέροντα της χώρας.
Η σημασία της σημερινής πρωτοβουλίας έγκειται στην προσπάθεια να αποκτήσει συγκεκριμένη και νομοθετική μορφή αυτή η στρατηγική. Εάν η κίνηση προχωρήσει, η Ελλάδα δεν θα αντιμετωπίζει πλέον μόνο μια Τουρκία που εκδίδει NAVTEX και αμφισβητεί ελληνικές αρμοδιότητες, αλλά μια Τουρκία που θα επιχειρεί να στηρίζει τις ίδιες διεκδικήσεις και με το εσωτερικό της νομοθετικό σύστημα.
Οι διεκδικήσεις και το εύρος τους
Κατά τους χάρτες που διαρρέουν στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, οι διεκδικήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτό το πλαίσιο καλύπτουν το μισό Αιγαίο, φτάνοντας μέχρι τον 25ο μεσημβρινό. Η πρόταση νόμου φέρεται να προβλέπει κανόνες για την υφαλοκρηπίδα, τις θαλάσσιες ζώνες, καθώς και για δραστηριότητες οικονομικού, επιστημονικού και περιβαλλοντικού χαρακτήρα.
Επιπλέον, ο νόμος θα περιλαμβάνει προβλέψεις για την εκμετάλλευση του βυθού και του υπεδάφους. Αναφορές σε διαφορετικά εύρη χωρικών υδάτων τόσο στο Αιγαίο όσο και στη Μεσόγειο αποτελούν μέρος των προβλέψεων, ενισχύοντας το εύρος των τουρκικών διεκδικήσεων στην περιοχή.
Οι προβλέψεις του νέου νόμου
Ο προτεινόμενος νόμος για τη «Γαλάζια Πατρίδα» αναμένεται να κωδικοποιήσει τις ήδη διατυπωμένες θέσεις της Άγκυρας, σύμφωνα με ορισμένους Τούρκους ακαδημαϊκούς που υποστηρίζουν ότι δεν δημιουργούνται νέες διεκδικήσεις. Ωστόσο, αυτή η άποψη δεν αναιρεί την ελληνική ανησυχία, καθώς αναδεικνύει το πρόβλημα της ενδεχόμενης μετατροπής των θέσεων της Άγκυρας σε πάγιες.
Ειδικές προβλέψεις περιλαμβάνονται επίσης για νησίδες που στην τουρκική πολιτική συζήτηση χαρακτηρίζονται ως «γκρίζες ζώνες». Αυτές οι προβλέψεις, σε συνδυασμό με τις αναφορές σε διαφορετικά εύρη χωρικών υδάτων, δημιουργούν ένα περίπλοκο νομικό και διπλωματικό τοπίο για την Ελλάδα.
Η ελληνική ανησυχία και οι «γκρίζες ζώνες»
Το ερώτημα που τίθεται, επομένως, δεν περιορίζεται μόνο στο τι θα συμβεί με το καλώδιο διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI) και τις προκαταρκτικές έρευνες που δρομολογούνται αυτήν την περίοδο. Η ουσία της αντιπαράθεσης διαμορφώνεται για τα επόμενα χρόνια, καθώς η Τουρκία επιδιώκει να θεσμοθετήσει τις διεκδικήσεις της.
Η ελληνική διπλωματία καλείται να διαχειριστεί μια κατάσταση όπου οι τουρκικές θέσεις δεν θα εκφράζονται απλώς μέσω δηλώσεων ή NAVTEX, αλλά θα έχουν τη στήριξη ενός εσωτερικού νομοθετικού συστήματος. Αυτό προσδίδει μια νέα διάσταση στην αντιπαράθεση και απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς.
Το πλαίσιο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης
Την ίδια περίοδο, στην Αθήνα, ο πολιτικός και διπλωματικός κόσμος βρίσκεται σε αντιπαράθεση για το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης, της λεγόμενης note verbale, σχετικά με τις έρευνες του γαλλικού σκάφους Abeille Marengo για το καλώδιο διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI). Διπλωματικές πηγές μεταφέρουν ότι η γαλλική note verbale δεν περιλαμβάνει την ίδια την πόντιση του καλωδίου, αλλά μόνο τις έρευνες.
Αυτή η λεπτομέρεια, αν και διαφεύγει της κεντρικής προσοχής, προσθέτει ένα ακόμα επίπεδο πολυπλοκότητας στο διπλωματικό πεδίο. Η συζήτηση για το καλώδιο και τις έρευνες εξελίσσεται παράλληλα με τις εξελίξεις γύρω από τον τουρκικό νόμο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», υπογραμμίζοντας την πολυπλοκότητα των θεμάτων που αντιμετωπίζει η ελληνική εξωτερική πολιτική.
Με πληροφορίες από: Topontiki